Ai cũng phải chết, tranh cãi làm chi?

Bạn đã bao giờ cãi nhau với người thân, bạn bè chỉ vì một chuyện nhỏ xíu? Một câu nói được hiểu sai, một cái chậu nước còn dư... Từ những chuyện nhỏ nhặt ấy, cuộc đời có thể trở nên ngột ngạt, thậm chí chia rẽ. Trong Kinh Pháp Cú, có một câu chuyện về chính những vị tỳ kheo thời Đức Phật đã rơi vào vòng xoáy tranh cãi ấy. Hãy cùng lắng nghe bài học quý giá được Thầy Thích Chân Quang chia sẻ.

Chuyện bắt đầu từ một chậu nước trong nhà tắm

Tại tinh xá Kosambi, một vị pháp sư sau khi tắm đã để ngửa chậu với chút nước còn lại. Một vị luật sư thấy vậy, liền chỉ ra lỗi. Vị pháp sư khiêm tốn nhận lỗi và sám hối. Tưởng chừng chuyện nhỏ đã chấm dứt. Nhưng không, vị luật sư lại kể lại cho đệ tử của mình, và tin đồn lan truyền: "Ông ấy phạm lỗi mà không chịu nhận!" Chỉ vì cái miệng không biết ngậm lại, một chuyện vụn vặt đã biến thành cuộc chiến lớn giữa hai phe trong tăng đoàn.

Khi cái chấp đốt cháy mọi lời dạy

Đức Phật nghe tin liền đến khuyên các vị tỳ kheo hãy hòa hợp, hãy đoàn kết. Nhưng họ không nghe. Họ còn tỏ thái độ: "Thế Tôn cứ lo tu, chuyện này chuyện nhỏ, để con xử." Ngay cả khi Đức Phật nói đến ánh sáng giải thoát và trách nhiệm làm gương, họ vẫn giữ vững lập trường.

Các ông là những người đem ánh sáng giải thoát chiếu soi cả thế gian mà chuyện rất nhỏ lại không thể hòa hợp, tranh cãi với nhau như vậy, thì làm sao làm gương cho tất cả mọi người?

Thầy Thích Chân Quang nhận xét: Trong chúng ta, mỗi người đều giống y các tỳ kheo đó. Khi mới quy y, ta kính thầy, nhưng bước vào công việc là bắt đầu thấy mình hay hơn thầy, rồi cãi thầy, phê bình thầy. Đó là bản ngã đang lớn lên.

Đức Phật ra đi và bài học về người thầy im lặng

Vì không thể lay chuyển, Đức Phật đã rời khỏi tinh xá. Ngài vào rừng sống cùng ba vị A-la-hán Kimila, Anuruddha, Nandiya – những người sống hòa hợp tuyệt đối. Ngài cũng được một con voi chúa hầu hạ suốt ba tháng. Trong khi đó, các vị tỳ kheo ở Kosambi bị các cư sĩ cấm cúng dường, đói gần chết. Cơn đói đã dạy họ một bài học: còn tranh cãi nữa không!

Đức Phật không ra tay trừng phạt. Ngài để cho nhân quả tự vận hành. Đây là điểm khác biệt của đạo Phật: không giáo quyền, không ép buộc, chỉ có luật nhân quả và tâm từ bi.

Vô thường – liều thuốc giải cho mọi cuộc tranh cãi

Khi đoàn tỳ kheo tìm đến sám hối, Đức Phật đã dạy câu kệ trong Kinh Pháp Cú:

Hơn thua nhau bởi vì quên rằng ai cũng chết. Nếu biết chết đang chờ, còn tranh cãi làm chi?

Ý Phật dạy: Chúng ta quên mất vô thường. Chúng ta cứ nghĩ mình sẽ sống mãi, nên bảo bọc cái "tôi" của mình, không chịu thua một lời. Nhưng nếu ai cũng biết rằng mình sẽ chết, rằng "tan" không còn ý nghĩa, thì không ai còn muốn hơn thua. Hãy nhớ, mỗi ngày trôi qua là một ngày ta gần cái chết hơn.

Thực hành: Biết im lặng và sống hòa hợp

Thầy Thích Chân Quang khuyên: Từ câu chuyện này, mỗi chúng ta hãy nguyện với Phật:

Cho con biết im lặng, không nói lỗi của người, chỉ lặng lẽ dùng lời cầu cho người hết lỗi.

Ba vị A-la-hán sống hòa hợp như "nước với sữa" vì họ sống vô ngã, tự ý thức trách nhiệm và luôn nghĩ về huynh đệ. Chúng ta có thể học theo: trong gia đình, nếu bất hòa, hãy niệm danh hiệu ba vị tôn giả ấy, hoặc tự hỏi: "Mình muốn người khác đối xử với mình thế nào? Hãy làm như thế."

Hôm nay, nếu bạn đang trong một cuộc tranh cãi, xin hãy dừng lại một giây. Hãy nhớ rằng ai cũng có một ngày phải ra đi. Hãy buông xuống, im lặng, và cầu chúc cho nhau bình an. Hơn thua được gì khi cuối cùng ai cũng chỉ là cát bụi?