Viên gạch nhỏ trong tòa nhà lớn

Chiều cuối năm, nắng vàng nhạt trải dài trên con đường đất đỏ, hai bên là những hàng cây trơ cành khẳng khiu. Một người thợ hồ tên Ba đang ngồi nghỉ bên đống gạch, tay phủi bụi trên bộ quần áo lấm lem vôi vữa. Anh nhìn về phía công trường đang dở dang, nơi những bức tường mới chỉ lên được nửa chừng, lòng chợt dâng lên một nỗi buồn khó tả. Anh thở dài, tự nhủ: "Mình làm việc cật lực cả năm, mà căn nhà này vẫn chưa xong. Liệu những viên gạch mình đặt có thực sự có ý nghĩa gì không?"

Ba làm thợ hồ đã mười lăm năm nay. Từ ngày mới chân ướt chân ráo lên thành phố, anh đã theo các công trình lớn nhỏ, từ nhà trẻ, trường học đến bệnh viện. Anh luôn tâm niệm rằng mình đang góp phần xây dựng đất nước, nhưng dần dần, giữa bộn bề lo toan cơm áo gạo tiền, anh bắt đầu nghi ngờ ý nghĩa của công việc mình đang làm. Anh cảm thấy mình chỉ là một viên gạch nhỏ bé, vô nghĩa giữa một tòa nhà khổng lồ. Nếu anh nghỉ việc, công trình vẫn tiếp tục, đất nước vẫn phát triển, chẳng ai nhớ đến anh.

Một buổi tối, sau khi ăn cơm xong, Ba ngồi trước hiên nhà trọ, nhìn ra con đường vắng. Anh nói với người bạn cùng phòng, anh Tư, một người thợ điện cũng lam lũ: "Tư à, mày có bao giờ nghĩ cuộc đời mình thật nhỏ bé không? Mình làm cực khổ, nhưng có ích gì cho ai đâu. Xã hội đông người giỏi giang, mình chỉ là kẻ thừa thãi." Anh Tư gãi đầu, cười buồn: "Mày nói cũng đúng. Nhưng nếu ai cũng nghĩ như mày thì ai xây nhà cho người ta ở? Ai làm đường cho người ta đi?" Ba im lặng, nhưng trong lòng vẫn không thôi day dứt.

Hôm sau, Ba nhận được một công việc mới: xây một ngôi chùa nhỏ ở ngoại ô. Sáng sớm, anh đạp xe đến nơi, thấy sân chùa còn hoang vắng, chỉ có vài chú tiểu đang quét lá. Ba bắt đầu trộn hồ, xếp gạch, mồ hôi nhễ nhại. Đến trưa, một vị sư già đi ngang qua, dừng lại nhìn anh làm việc. Vị sư mỉm cười, chắp tay: "Con làm việc chăm chỉ quá. Cảm ơn con đã góp công xây dựng ngôi chùa này." Ba ngẩng lên, lau mồ hôi, ngập ngừng: "Bạch thầy, con chỉ là thợ hồ, làm theo công việc được giao thôi ạ. Con không biết mình có ích gì lớn lao đâu." Vị sư nhìn anh trìu mến: "Con có biết không, mỗi viên gạch con đặt, mỗi giọt mồ hôi con rơi, đều là một phần tạo nên ngôi chùa này. Nếu không có những người như con, làm sao có nơi cho người dân đến tu học, làm sao có chốn cho tâm hồn họ nương tựa? Con không chỉ xây tường gạch, mà con đang xây dựng cả một mái ấm tâm linh cho bao người."

Ba đứng lặng người. Những lời của vị sư như ánh sáng chiếu vào tâm hồn tăm tối của anh. Anh chợt nhớ lại những công trình mình đã tham gia: ngôi trường cho trẻ em vùng cao, bệnh viện cho người nghèo, cây cầu nối hai bờ vui. Tất cả đều bắt đầu từ những viên gạch, những bao xi măng, những bàn tay lam lũ như anh. Anh nhận ra rằng, dù nhỏ bé, anh vẫn là một phần không thể thiếu của bức tranh lớn. Anh quay sang vị sư, mắt rưng rưng: "Bạch thầy, con hiểu rồi. Con không còn thấy mình vô nghĩa nữa. Con sẽ cố gắng làm thật tốt công việc của mình, vì đó là cách con góp phần xây dựng cuộc đời."

Từ đó, Ba làm việc với một tinh thần mới. Anh không còn cảm thấy chán nản mà luôn tự hào về từng bức tường, từng mái nhà mình góp sức xây nên. Anh còn khuyên nhủ những người thợ trẻ cùng nghề: "Đừng xem thường việc của mình. Nếu mỗi người đều làm tốt phần việc của mình, dù nhỏ đến đâu, thì xã hội này sẽ tốt đẹp biết bao." Nhiều năm sau, khi đi ngang qua những công trình mình từng tham gia, Ba vẫn thấy lòng ấm áp. Anh hiểu rằng, mỗi người là một viên gạch, và nếu thiếu một viên, tòa nhà vẫn đứng vững, nhưng nếu thiếu nhiều viên, tòa nhà sẽ sụp đổ. Vì vậy, mỗi viên gạch đều quý giá, và công việc của anh, dù nhỏ bé, cũng đang góp phần xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn.

Ý nghĩa câu chuyện

Bài học mà TT. Thích Chân Quang muốn truyền tải là: mỗi con người, dù nhỏ bé, đều có vai trò quan trọng trong xã hội. Đừng xem thường công việc của mình, vì nếu mỗi người đều cố gắng làm tốt việc của mình, dù là việc nhỏ nhất, thì thế giới sẽ trở nên tốt đẹp hơn. Hãy xây dựng cuộc đời bằng cả vật chất lẫn tinh thần, và luôn nuôi dưỡng ước mơ lớn lao, vì chính ước mơ đó là động lực cho mọi hành động của chúng ta.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang