Vị Thiền Sư Hình Chuột

Giữa dải ngân hà rực rỡ ánh sao, nơi những con tàu vũ trụ lướt qua nhau như những vệt sáng, có một nền văn minh phát triển đến mức con người có thể bay từ hành tinh này sang hành tinh khác một cách dễ dàng. Trên mỗi hành tinh ấy, loài thông minh nhất lại mang một hình dáng khác nhau. Có nơi giống hệt con người chúng ta, có nơi lại giống những con thòi lòi khổng lồ dưới sông, có nơi lại là những chú chim với đôi cánh dang rộng.

Nhưng điều khiến cả thiên hà phải nể phục không phải là một vị anh hùng lực lưỡng hay một nhà khoa học với bộ não siêu việt. Đó là một vị trưởng lão nhỏ bé, mang hình dáng một con chuột chút xíu. Ông ngồi lọt thỏm trong chiếc ghế lớn, khi đi thì lụm khụm chống gậy, trông thật yếu ớt. Vậy mà, mọi hành tinh trong thiên hà đều kính trọng ông.

Vì sao ư? Bởi vì ông là một thiền sư. Khi có những chuyện phức tạp xảy ra, các vị lãnh đạo của các nền văn minh khác nhau đều tìm đến ông. Họ ngồi quanh, im lặng nhìn ông. Vị thiền sư hình chuột ấy chỉ khẽ nhắm mắt, ngồi lặng lẽ thiền định. Ông không cần máy móc, không cần thiết bị, chỉ với tâm an tĩnh, ông đi tìm ra bản chất của mọi sự việc ở xa. Khi mở mắt, lời nhận định của ông luôn chính xác, phân biệt rõ ràng điều gì đúng, điều gì sai, điều gì thiện, điều gì ác một cách sâu sắc đến không ngờ.

Người ta kể rằng, có lần hai nền văn minh lớn xảy ra tranh chấp về một vùng năng lượng quý giá. Các nhà ngoại giao tài giỏi nhất đã thương lượng suốt nhiều tháng trời vẫn không đi đến hồi kết. Cuối cùng, họ đành tìm đến vị thiền sư nhỏ bé. Ông lắng nghe, rồi chỉ nói một câu thật nhẹ nhàng: “Các người đang nhìn vào lợi ích trước mắt mà quên đi sự sống của hàng triệu sinh linh trên cả hai hành tinh. Hãy nhìn lại lòng mình, điều gì thực sự cần thiết?”. Cả hội trường im phăng phắc. Họ nhận ra mình đã quá mải mê với tham vọng mà quên đi lẽ phải. Cuộc chiến được ngăn lại, và họ càng kính trọng vị thiền sư hơn.

Người viết kịch bản cho bộ phim nổi tiếng ấy đã gửi gắm một thông điệp lớn: hình hài không quan trọng, hình dáng không quan trọng. Điều quan trọng nhất là tâm của một chúng sinh. Một người có trí tuệ phân biệt được thiện ác càng sâu sắc bao nhiêu, thì người đó càng đáng kính trọng bấy nhiêu.

Ý nghĩa câu chuyện

Giá trị của một con người không nằm ở vẻ bề ngoài, địa vị hay hình hài, mà nằm ở trí tuệ nhận biết thiện ác và tâm hồn trong sáng. Người có khả năng phân biệt rõ ràng điều thiện, điều ác, sống đúng theo lẽ phải sẽ là người đáng kính, dù họ có thân phận nhỏ bé đến đâu.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang