Vị thánh tăng luôn bẩn thỉu

Trong một ngôi chùa cổ kính, dưới những tán bồ đề xào xạc, có một vị sư nhỏ tuổi sống khác hẳn mọi người. Trong khi các sư huynh luôn giữ gìn thân thể sạch sẽ, áo quần tề chỉnh, thì vị sư đệ này lại sống bẩn thỉu một cách kỳ lạ. Mũi ông lúc nào cũng dính đầy ghỉ, nước mũi chảy dài, quần áo thì xộc xệch, luộm thuộm. Các sư huynh thấy vậy thì bực bội, nhiều lần rầy la:

“Sư đệ, đi tắm rửa đi, nhìn đệ kìa, bẩn thỉu quá!”

Vị sư đệ chỉ thản nhiên lau mũi, trả lời:

“Dạ, em không có thì giờ.”

Các sư huynh lắc đầu, tưởng ông lười biếng, không ai hiểu được ẩn ý sâu xa trong câu nói ấy. Thực ra, “không có thì giờ” của ông là một đạo lý tinh vi: ông đang tu hành miên mật, chặt chẽ từng giây phút, không để tâm dừng nghỉ, nên không có thì giờ cho những việc thế tục bên ngoài. Nhưng nào ai hiểu được điều đó.

Một ngày kia, đức vua trong vùng có mẹ già bị bệnh nặng, chữa trị mãi không khỏi. Nhà vua thành tâm cầu nguyện, thì trong giấc mộng, một vị hộ pháp hiện lên bảo:

“Bệnh của thái hậu chỉ có thể khỏi nếu thỉnh được vị thánh tăng trong ngôi chùa nọ đến hoàng cung, cúng dường trai tăng và thuyết pháp.”

Nhà vua hỏi vị thánh tăng là ai, nhưng vị hộ pháp không trả lời. Vua liền đích thân đến chùa để tìm. Ông đi quanh chùa, nhìn từng vị sư, nhưng không biết ai là thánh tăng, vì trông ai cũng bình thường, có vẻ xấu xí, chẳng có gì đặc biệt. Cuối cùng, vua quyết định mời toàn thể chư tăng trong chùa vào hoàng cung thọ trai.

Hôm đó, hoàng cung rực rỡ cờ hoa, quân lính đứng hai bên cổng chỉnh tề, nghênh đón chư tăng. Các sư huynh dặn dò sư đệ:

“Hôm nay đệ ở nhà trông chùa đi, đừng có vào hoàng cung mà làm nhục sơn môn. Nhìn đệ kìa, bẩn thỉu, hôi hám, đi theo chỉ tổ xấu hổ!”

Vị sư đệ nghe vậy, vội la lên:

“Trời ơi, vua đã mời cả chùa, làm sao em dám ở nhà cãi lệnh vua?”

Thế là ông vẫn lẽo đẽo đi theo. Các sư huynh đi trước, thi thoảng ngoái lại nhìn, thấy ông đi gần thì lại hất tay ra hiệu cho ông lùi lại, vì sợ mùi hôi của ông làm mọi người khó chịu. Cứ thế, từng vị sư bước qua cổng hoàng cung, vua đứng đó quan sát, lòng thất vọng vì không thấy ai giống thánh tăng.

Đến lượt vị sư đệ bẩn thỉu cuối cùng bước tới. Vừa tới cổng, ông dừng lại, chống hai tay xuống đất, nhấc bổng người lên, trồng một cây chuối, đi bằng hai tay qua cổng thành. Mọi người đứng đó đều ngạc nhiên, không hiểu chuyện gì. Khi đã vào trong, ông đứng dậy, đi thẳng vào điện, quỳ xuống đảnh lễ.

Bấy giờ, nhà vua mới lên tiếng giải thích:

“Vị thánh tăng này đã nhận ra một cuốn kinh Phật được giấu kín dưới lòng đất ở cổng thành. Mọi người không biết, cứ giẫm lên mà đi, chỉ có vị thánh tăng này mới nhận ra, nên ông đã trồng cây chuối để tránh giẫm lên kinh, tỏ lòng tôn kính Pháp của Phật.”

Lúc đó, mọi người mới vỡ lẽ. Vị sư đệ bẩn thỉu, luộm thuộm, bị chê cười kia, hóa ra lại là một bậc thánh tăng với lòng kính Phật, kính Pháp vô cùng sâu sắc. Còn họ, những người sạch sẽ, thơm tho, nhưng lòng kính Pháp lại chẳng được bao nhiêu.

Từ câu chuyện này, chúng ta hiểu rằng, đừng bao giờ đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài. Có những bậc chân tu, bồ tát thị hiện với hình hài giản dị, thậm chí có phần luộm thuộm, nhưng tâm họ lại vô cùng thanh tịnh và kính trọng Phật Pháp. Trong khi đó, chúng ta thường chú trọng hình thức bên ngoài, mà quên đi sự thành kính từ bên trong.

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện nhắc nhở chúng ta rằng, hình thức bên ngoài không phản ánh đúng giá trị tâm linh của một con người. Điều quan trọng nhất là tấm lòng thành kính, sự tôn trọng Phật Pháp từ sâu thẳm nội tâm, chứ không phải vẻ bề ngoài sạch sẽ hay sang trọng. Đừng vội đánh giá người khác qua vẻ ngoài, và hãy luôn giữ lòng kính Phật, kính Pháp trong mọi hoàn cảnh.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang