Vì Sao Tôi Đến Chùa

Trong giảng đường yên tĩnh, ánh sáng vàng dịu từ những ngọn đèn dầu tỏa đều trên khuôn mặt lắng nghe của hàng trăm Phật tử. Giọng giảng trầm ấm của vị thầy già vang lên, đưa mọi người vào một câu hỏi tưởng chừng đơn giản nhưng lại vô cùng sâu sắc: «Tại sao quý Phật tử đến chùa?»

Ông bác mỉm cười, ánh mắt lướt qua từng dãy ghế:«Để tôi kể cho quý vị nghe những câu trả lời mà tôi đã được nghe, qua nhiều năm làm Phật sự.»

Ông kể về một người đàn ông trung niên, khuôn mặt khắc khổ: «Hôm đó, ông ấy đến chùa, mắt còn đỏ hoe. Ông ấy nói: 'Thưa thầy, ba con mất. Con bí quá, không biết nhờ ai. Con lên chùa nhờ thầy xuống tụng kinh. Từ đó, con quen chùa. Thỉnh thoảng lại tới.'»

Ông kể tiếp: «Có người đến vì bệnh tật, tai nạn liên miên. Họ cầu Phật, cầu qua được nạn, thấy người nhẹ đi, từ đó có niềm tin, tới lui chùa luôn.»

Một giọng trầm hơn vang lên: «Có người đến vì con cái. Con họ theo bạn lên chùa học đạo đức. Về nhà thấy nó ngoan hơn, biết vâng lời. Bố mẹ thấy chùa hay, cũng tới luôn.»

Rồi ông kể về một trường hợp đặc biệt: «Có người đến vì yêu thích Phật pháp, nghiên cứu triết lý. Họ đã đọc hết sách vở, nghiên cứu mọi đạo giáo. Khi đến Phật pháp, họ tìm thấy bến đỗ cuối cùng.»

Trong giảng đường, nhiều người gật gù. Ai cũng thấy mình trong đó. Ông trì hoãn một chút rồi nói tiếp, giọng hơi chùng xuống: «Có người đến vì mất trâu. Hỏi khắp xóm không có thầy bói. Nhớ trong chùa có thầy. Vào hỏi thử, thầy bấm quẻ, chỉ tìm được trâu. Từ đó, họ đến chùa.»

Một vài tiếng cười khe khẽ vang lên, nhưng cũng có người hiểu đó là sự thật. Ông kể: «Có người đến vì cần xem ngày cưới con. Thầy trong chùa cũng xem cho, chỉ ngày lành tháng tốt, nói cưới ngày này thì vợ chồng thuận hòa. Từ đó họ tin.»

Ông dừng lại, nhìn đại chúng: «Có người đến vì sắp chết. Đi lại khó khăn, thấy ngày chết không xa, đến chùa để khi mất có quý thầy tới tụng kinh, đám tang cho đàng hoàng, khỏi quạnh quẻ.»

Giọng ông trở nên sâu sắc hơn: «Rồi còn một lý do nữa... Một người mẹ nói với tôi: 'Con cho con đi chùa vì con thấy chùa là điểm đến an toàn cho trẻ.' Nói nó đi chơi đâu cũng nguy hiểm, chỉ vào chùa mới yên tâm vì quý thầy quý cô giữ giới đàng hoàng.»

Im lặng bao trùm giảng đường. Mọi người cảm nhận được sự trĩu nặng của từng lý do được nêu ra, dù đơn giản hay cao siêu, đều xuất phát từ nhu cầu sâu thẳm của con người.

Ông trưởng lão kết luận, giọng vừa trang nghiêm vừa đầy tình thương:«Người ta đến chùa với muôn vàn lý do. Chùa phải đáp ứng được mọi nhu cầu tâm linh, đạo đức đó. Nhưng đừng có ngược lại — người ta cần cầu an mà đi cầu siêu cho người ta thì hại lòng lắm.»

Câu hỏi lớn nhất được đặt ra, và mỗi người trong giảng đường, đặc biệt là chư tăng, tự hỏi mình: Liệu ngôi chùa, và chính bản thân họ, đã thực sự trở thành「điểm đến」đầy đủ, hấp dẫn, an toàn, để mọi người có thể tìm thấy sự bình an, lợi ích, và niềm tin như họ mong đợi?

Ý nghĩa câu chuyện

Phật tử đến chùa với muôn vàn lý do, từ những nhu cầu tâm linh đơn giản nhất như cầu an, cầu siêu, xem ngày, dạy đạo đức, đến khát vọng nghiên cứu Phật pháp và chứng ngộ giải thoát. Điều này cho thấy chùa cần phải là một「môi trường phong phú, bổ ích, hấp dẫn」đáp ứng đa dạng nhu cầu tâm linh, đạo đức của mọi tầng lớp người. Quan trọng nhất, chùa phải giữ đúng bản chất: đáp ứng đúng nhu cầu (cần cầu an thì cầu an, cần dạy đạo đức thì dạy đạo đức), và phải là「điểm đến an toàn」nhờ giới đức nghiêm trì của chư tăng.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang