Vị sa môn cắt thịt cho chim cu

Dưới tán cây bồ đề im lặng, nắng chiều rọi những vệt vàng xuống thảm lá khô. Vị sa môn ngồi thiền, bóng áo nâu hòa vào đất. Tiếng vỗ cánh vội vã vang lên, một con bồ câu non bay xẹt vào, núp sau lưng ngài, lông run cầm cập.

“Ngài cứu tôi, nó săn tôi!” – chim bồ câu kêu, giọng bé nhỏ.

Ngài ôm nhẹ nó, nhưng từ trên cành, chim cu lao xuống, mỏ nhọn chớp sáng.

“Đó là bữa ăn của ta. Ngài cướp mồi, ta đói chết!” – chim cu gằn giọng.

Vị sa môn từng tu nhiều kiếp, thương chúng sinh. Ngài hiểu: cứu bồ câu thì cu sẽ chết đói, sự đời không dễ công bằng. Ngài giằng xé: ‘Ta không thể để vật này ăn vật kia, nhưng cũng không để cu lả đi.’

“Nếu ta cho mày bồ câu, mày sống. Nhưng mày đói.” – ngài lên tiếng.

“Đúng, ta cần thịt để sống!” – cu đáp.

Ngài rút dao nhỏ, cắt miếng thịt đùi mình, máu rịn ra, đau nhói. Ngài đưa cho cu:

“Ăn thịt ta, để mạng bồ câu còn.”

“Ngài hy sinh thế sao?” – cu ngỡ ngàng, ngậm thịt.

Điểm nút là lúc ngài nhìn máu chảy, không oán, chỉ thấy bồ câu thở phào. Ngài thấm thía: chịu đau thân mình cứu mạng khác mới là dũng.

Ngài băng vết thương, ngày ngày thiền định tiếp. Chuyện truyền về sau, nhiều chùa vẽ cảnh ấy trên vách: Phật tiền thân cắt thịt cứu chim. Đó là ngụ ngôn, nhưng dạy rõ lòng can đảm chịu đựng.

Người đời chiêm bái, học được rằng: hy sinh thân thể vì lợi người là thái độ dũng cảm, kẻ yếu không làm nổi.

Ý nghĩa câu chuyện

Can đảm là chịu đau đớn, thương tật nơi thân để làm lợi chúng sinh. Dù ngụ ngôn, thái độ ấy cho thấy dũng lực trong đạo Phật vượt khổ vì tình thương.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang