Vị quan lớn và chiếc vali tiền

Ánh đèn huỳnh quang trong phòng làm việc của vị quan chức cao cấp vẫn sáng rực dù bên ngoài đã tối sẫm. Mùi giấy tờ quen thuộc quyện với hương trà nhạt. Ông ngồi sau chiếc bàn gỗ lớn, lưng thẳng, đôi mắt trầm tư nhìn vào đống hồ sơ. Tiếng đồng hồ tích tắc, mỗi giây như nhắc nhở trọng trách trên vai. Căn phòng vốn yên tĩnh bỗng bị phá vỡ bởi tiếng bước chân vội vã của trợ lý.

“Thủ trưởng, có người mang một chiếc vali đến muốn gặp ngài.”

Ông ngẩng lên, nhíu mày:

“Vali gì? Bảo họ về đi, tôi không nhận quà.”

Trợ lý tiến lại, thấp giọng:

“Họ nói là quà biếu, nhưng em thấy nặng lắm, hình như toàn tiền đô.”

Ông đánh hồi chuông, gọi người vào. Một người lạ mặt đặt chiếc vali xuống bàn, mở nắp nhanh rồi lùi ra. Ông liếc mắt, biết ngay đó là vali tiền, toàn tờ bạc xanh mười trăm đô. Ông không đụng vào, chỉ lạnh lùng bảo trợ lý:

“Đem đi khỏi văn phòng tôi ngay. Không nhận!”

Trợ lý vác vali ra ngoài, lòng thầm thán phục. Sau này, khi báo cáo lại, anh nói:

“Thủ trưởng, theo sức nặng thì vali đó ít nhất cũng ba triệu đô hối lộ.”

Nghe thế, nhiều đồng nghiệp tò mò hỏi ông:

“Tại sao ông không nhận số tiền khổng lồ ấy? Một đời sống sung túc, con cái đầy đủ, chẳng hay sao?”

Ông mỉm cười, đôi tay đặt nhẹ lên mặt bàn, ánh mắt thanh thản:

“Ngày tôi chỉ ăn ba bữa. Con cái tôi mà có nhiều tiền quá thì nó hư hỏng, không cần thiết. Nhu cầu của tôi chỉ ba bữa, ôm vali tiền để làm chi? Lấy về rồi thành tội, che mắt thiên hạ sao được?”

Ông giải thích tiếp, giọng chắc nịch:

“Có lấy nhiều cũng chỉ ăn ba bữa, không lấy cũng ăn ba bữa, chẳng hề đói miếng nào. Còn lấy rồi, chỉ đạo công việc sẽ lệch vì đồng tiền tác động. Tôi không lấy, nên công tâm lo cho nước, lo cho dân.”

Chiếc vali kia bị đem trả, nhưng câu chuyện lan đi như minh chứng cho một con người có đạo lý. Ông không cần khoe khoang, chỉ lặng lẽ sống đúng nhu cầu cơ thể, không để tham lam dẫn dắt.

Sau này, khi về hưu, ông vẫn ăn ba bữa đơn sơ, con cái tự lập. Dân chúng vùng ấy nhắc đến ông như một quan chức liêm chính, không vì vật chất mà đánh mất lương tâm.

Ý nghĩa câu chuyện

Nhu cầu vật chất ai cũng có nhưng cần ăn theo nhu cầu thân thể, không ăn theo phước hay tham lam tài sản. Người có đạo đức biết đủ, không để đồng tiền làm mờ mắt, giữ công tâm trong mọi việc.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang