Trong Tích Tắc Nhảy Xuống Hố

Tiếng cười nói ríu rít của lũ trẻ vang lên trong chiều tà, hòa lẫn với tiếng gió thổi xào xạc qua những tán cây ven đường. Một nhóm học sinh đang ngồi quây quần bên nhau trên miệng một cái hố cạn, giữa một vùng quê đang chìm trong khói lửa chiến tranh. Chúng không hề hay biết rằng những giây phút bình yên này sắp bị xé toạc bởi một thảm họa khủng khiếp.

Giữa đám trẻ, một anh quân nhân trẻ tuổi đang ngồi chơi cùng chúng. Anh mặc bộ quân phục đã bạc màu, khuôn mặt rám nắng nhưng ánh mắt hiền hòa. Anh đến từ đâu, là bộ đội hay quân nhân, không ai biết rõ. Chỉ biết rằng anh thường dành thời gian rảnh rỗi của mình để chơi đùa, trò chuyện với lũ trẻ trong vùng, như một người anh, người chú thân thiết.

Bỗng nhiên, một tiếng động lạ vang lên từ xa. Anh quân nhân ngẩng đầu lên, đôi mắt sắc bén của người lính quét nhanh về hướng phát ra âm thanh. Trong khoảnh khắc ấy, anh nhìn thấy một vật thể nhỏ, màu xanh ô liu, đang vẽ một đường cong trên không trung, lao thẳng về phía nhóm trẻ đang ngồi chơi. Trái lựu đạn!

Không một tiếng hét, không một lời cảnh báo. Trong tích tắc, khi trái lựu đạn vừa chạm đất lăn vào giữa đám trẻ, anh quân nhân đã lao tới. Anh không kịp suy nghĩ, không kịp cân nhắc, không kịp sợ hãi. Tất cả những gì anh làm chỉ là một chuỗi hành động bản năng, xuất phát từ sâu thẳm con tim: anh ôm chầm lấy trái lựu đạn vào lòng, rồi nhảy xuống cái hố cạn ngay bên cạnh.

“Anh ơi!” – Một đứa bé kêu lên, nhưng tiếng kêu đã bị nuốt chửng trong tiếng nổ kinh hoàng.

Ầm!

Mặt đất rung chuyển. Đất đá văng tung tóe. Khói bụi mù mịt bao trùm lấy cái hố. Lũ trẻ ngồi quanh miệng hố bị hất văng ra xa, ngã lăn xuống đất, mặt mày tái mét, người đầy bụi đất. Chúng hoảng sợ, khóc thét lên gọi tên nhau. Nhưng khi khói bụi tan dần, chúng nhận ra mình vẫn còn nguyên vẹn, chỉ bị xây xát nhẹ vài chỗ. Tất cả đều thoát nạn.

Còn anh quân nhân, anh nằm im lìm dưới đáy hố, thân mình tan nát. Anh đã dùng chính cơ thể mình để chặn sức công phá của trái lựu đạn, để bảo vệ cho những đứa trẻ vô tội ở phía trên. Anh đã hy sinh trong tích tắc, không một lời trăn trối, không một giây phút do dự.

Khi nghe câu chuyện này, tôi không khỏi rùng mình. Tôi hình dung ra khoảnh khắc ấy: trái lựu đạn rơi xuống, tích tắc ngắn ngủi đến nghẹt thở. Một người bình thường có thể đứng đơ ra vì sợ hãi, có thể bỏ chạy để cứu lấy mạng sống của mình. Nhưng anh ấy đã không làm vậy. Anh đã lao vào, ôm lấy tử thần, và gieo mình xuống hố. Không có thời gian để tính toán, không có thời gian để cân nhắc giữa sự sống và cái chết. Hành động ấy bộc lộ trọn vẹn bản chất con người anh: một tâm hồn đã được tôi luyện qua bao năm tháng để luôn sẵn sàng hy sinh vì người khác.

Người ta kể rằng, Đức Phật trong tiền kiếp từng đem thân mình bố thí cho cọp đói. Nhưng giữa hai việc làm ấy, có một sự khác biệt lớn. Khi Đức Phật thí thân, ngài vẫn còn thời gian để suy nghĩ, để lừa người anh đi vắng rồi quay trở lại, để đem thân mình cứu cọp đói. Còn người lính trẻ kia, anh chỉ có một tích tắc. Một tích tắc để quyết định. Một tích tắc để hành động. Chậm thêm một chút, trái lựu đạn sẽ nổ, và tất cả lũ trẻ sẽ chết. Anh đã không chậm một chút nào.

Những con người như vậy, họ đã tích lũy tư tưởng vị tha, hy sinh từ bao giờ, không ai biết được. Nhưng trong khoảnh khắc sinh tử, tâm hồn họ bộc lộ ra một cách chân thật nhất, sáng ngời như một vị Bồ Tát giữa cuộc đời. Họ không cần danh vọng, không cần ai biết đến. Họ chỉ đơn giản làm điều mà lương tâm mách bảo, làm điều mà trái tim yêu thương thúc giục.

Câu chuyện về người lính trẻ ấy để lại trong lòng tôi một dấu ấn sâu sắc, một nỗi thương cảm không nguôi. Nó nhắc tôi rằng, cuộc sống này không quá quý giá đến mức phải bám víu mãi. Còn có những điều cao thượng hơn nhiều so với sự sống của một con người. Đó là sự sống của nhiều người khác, là lẽ phải, là tình thương, là sự hy sinh.

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện về người lính nhảy xuống hố ôm lựu đạn là một minh chứng sống động cho hạnh “vô úy thí” – bố thí sự không sợ hãi. Trong lúc nguy cấp, không có thời gian để cân nhắc, con người ta sẽ bộc lộ bản chất thật của mình. Người có tâm vị tha lớn lao sẽ không ngần ngại lao vào cứu giúp người khác, thậm chí hy sinh cả tính mạng. Hạnh bố thí ba la mật không chỉ là cho đi tài sản, mà còn là sẵn sàng cho đi cả thân mạng khi cần thiết, và quan trọng hơn, là nuôi dưỡng một tâm hồn luôn vị tha, luôn sẵn sàng giúp đỡ người khác trong mọi hoàn cảnh.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang