Tòa nhà cao hơn, gia đình nhỏ hơn

Buổi chiều cuối tuần, trên con phố đông đúc, tôi đứng trước một tòa nhà cao tầng mới xây. Những ô cửa kính sáng loáng phản chiếu ánh đèn đường, từng căn hộ riêng biệt khép kín. Tôi chợt nhớ về căn nhà trệt ngày xưa của bà ngoại, nơi có cái gác lửng nhỏ xíu mà mười đứa cháu vẫn nằm chen nhau, đứa nọ đạp lên đứa kia, nhưng tối đến lại rúc rích cười vui vẻ.

Ngày ấy, nhà cửa chật chội, nhưng gia đình lại đông đúc. Mỗi dịp Tết đến, họ hàng kéo về đầy sân, bà ngoại tất bật nấu nướng, tiếng cười nói rộn ràng cả một góc xóm. Còn bây giờ, ngôi nhà năm tầng lầu chỉ có bốn người ở, mỗi người một phòng riêng, có phòng khách rộng thênh thang, nhưng khi có người bà con ở xa đến xin ở nhờ vài hôm, tôi lại nghe mẹ tôi thở dài: "Thôi thì cho ở tạm phòng cuối đi, nhưng mà phải dọn dẹp lại, phiền quá."

Tôi nhìn lên tầng thượng, nơi bố tôi vẫn thường đứng hút thuốc một mình. Ông ít nói, đôi khi tôi thấy ông nhìn ra xa, mắt trầm ngâm. Một hôm, tôi hỏi: "Bố ơi, sao bố không xuống nói chuyện với mẹ con?"

"Bố không có gì để nói. Con cứ lo học đi."

Giọng ông khô khốc, nhưng tôi biết ông buồn. Ngày xưa, khi còn ở căn nhà trệt, cả nhà ngồi quây quần bên mâm cơm, bố hay kể chuyện đời xưa, mẹ cười hiền. Bây giờ, mỗi người ăn một giờ, có khi cả tuần không gặp mặt nhau. Tôi chợt hiểu, cái tòa nhà đồ sộ kia không thể chứa nổi một gia đình nhỏ bé, bởi tình cảm đã vơi đi từ lúc nào.

Một tối, tôi rủ em gái lên sân thượng ngắm sao. Nó lắc đầu: "Em bận xem phim trên điện thoại." Tôi đứng một mình, gió thổi lạnh. Tôi nhớ ngày xưa, bà ngoại thường kể chuyện cổ tích dưới ánh trăng, cả đám con cháu nằm ngửa mặt lên trời, đếm sao. Bây giờ, trời vẫn có sao, nhưng không ai ngước nhìn nữa.

Rồi một ngày, tôi nghe tin ông trưởng tộc ở quê mất. Cả dòng họ tụ họp về, nhưng chỉ có vài người già, còn lại đều bận công việc. Tôi nhìn căn nhà từ đường rộng lớn, nơi ngày xưa ông trưởng tộc ngồi uy nghiêm, quyết định mọi việc lớn nhỏ. Bây giờ, nó trống trải, lạnh lẽo. Tôi hỏi bác cả: "Sao bây giờ ít người về quá vậy bác?"

"Ai cũng bận. Con cháu ở thành phố hết rồi, không ai muốn về quê. Cái tình họ hàng ngày xưa đậm đà lắm, nhưng bây giờ..."

Bác thở dài, mắt nhìn xa xăm. Tôi hiểu, cái thời đại này, nhà cửa to hơn, nhưng gia đình lại nhỏ hơn. Người ta có nhiều tiền hơn, nhưng tình thân lại ít đi. Cái nghịch lý ấy hiện hữu ngay trước mắt, mà không ai kịp nhận ra.

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện nhắc nhở chúng ta rằng, khi xã hội phát triển, vật chất đầy đủ hơn, nhưng tình cảm gia đình, sự gắn kết giữa người với người lại dễ bị lãng quên. Đừng để những tòa nhà cao lớn che khuất đi những giá trị tinh thần quý báu.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang