Tình yêu thương của Phật

Buổi chiều hôm ấy, sau khi xả thiền, thầy bước ra hành lang. Gió nhẹ thổi qua khuôn viên chùa, mang theo mùi hương cỏ mới cắt. Thầy dừng lại, nhìn lên bầu trời xám bạc, lòng chợt dậy lên một nỗi thắc mắc đã theo thầy suốt mấy chục năm qua.

Từ ngày còn là một cậu thiếu niên mới biết đến Phật pháp, thầy đã tin rằng lòng từ bi là đạo đức quan trọng nhất của người tu hành. Thầy đọc kinh, đọc các bổn sinh, bổn sự, thấy rõ Đức Phật trong nhiều kiếp đã phát triển lòng từ bi mà thành tựu thánh đạo. Có đoạn kể rằng ngài làm vua, chuyên tâm thiền định, rồi khi xuất định, ngài đi trên hành lang và rải lòng yêu thương khắp bốn hướng đến với chúng sinh. Thầy tin điều đó, tin một cách sâu sắc. Và thầy tập từ bi, tập yêu thương, kiểm tra trong tâm mình coi còn ghét ai không, thương được mọi người chưa. Thầy yêu thương từng con chó, con mèo, yêu thương từng cọng cỏ, chiếc lá. Nhìn chiếc lá xanh, thầy cũng thấy yêu thương. Gặp con chó bệnh, không ai dám đụng tới, thầy ôm nó vào lòng, vuốt ve, bất chấp dơ bẩn, chỉ mong nó có một lần được hạnh phúc trong cuộc đời.

Nhưng có một điều thầy cứ thắc mắc hoài, giấu trong bụng không dám nói ra. Trong tất cả những bộ kinh thầy đọc, không bao giờ thấy Đức Phật biểu lộ tình yêu thương với ai. Đọc kỹ từng dòng chữ, từng thái độ, từng cử chỉ đi đứng nằm ngồi nói năng của ngài, không bao giờ thấy dấu vết đó. Đức Phật là bậc từ bi vô lượng, trí vô lượng, tình yêu thương của ngài tràn ngập hết, nhưng không bao giờ thấy ngài biểu hiện điều gì. Lâu ngày gặp đệ tử, thầy còn cúi đầu ôm họ một chút để bày tỏ tình thương, nhưng Đức Phật tuyệt nhiên không bao giờ ôm đệ tử nào. Ngài lúc nào cũng nghiêm trang, thanh tịnh. Thầy cứ ôm cái thắc mắc đó suốt mấy chục năm.

Một hôm, thầy ngồi trong phòng, ánh nắng chiều hắt qua khung cửa sổ, thầy chợt nhận ra một điều. Thầy nhớ lại hình ảnh một người cha trong gia đình nọ, có năm bảy đứa con. Bà mẹ thì lúc nào cũng "Ăn cơm nha con", ôm hôn đứa này, nựng đứa kia, đút cơm cho đứa nọ. Còn ông bố, chỉ nói "Ăn cơm đi con, tự ăn, đổ lượm lại ăn đi con". Ông ngồi đó, ăn canh, không biểu lộ gì. Khi đứa nhỏ té, bà mẹ chạy tới ôm đỡ lên, hỏi "Đau chỗ nào hả con?", rồi đánh cái bàn. Còn ông bố chỉ chỉ cách đứng lên, không đỡ. Bà mẹ thương con kiểu biểu lộ ra. Còn ông bố, mục tiêu của ông là đứa nhỏ phải nên người, phải đứng trụ giữa cuộc đời phong ba sóng gió, nó phải thành công, thành công hơn ông. Đó mới là tình yêu thương thật sự.

Thầy ngồi lặng đi. Bấy lâu nay thầy cứ nghĩ tình yêu thương phải được biểu lộ ra bằng hành động, cử chỉ, thái độ. Nhưng tình yêu thương của Phật thì khác. Ngài không biểu lộ. Nó kết tinh thành những viên ngọc kim cương trong tâm ngài, thôi thúc ngài chỉ làm sao cho chúng sinh giác ngộ. Còn những chuyện khác, vật vãnh, ngài dẹp hết. Mục tiêu chính của ngài là chúng sinh phải giác ngộ. Đó là cái từ bi tối thượng của ngài. Nó không giống như chúng ta, những người còn tu dở, cứ muốn bày tỏ sự yêu thương ra ngoài.

Thầy đứng dậy, bước ra cửa. Gió chiều mát rượi. Thầy mỉm cười, lòng nhẹ nhõm như vừa trút được một gánh nặng mấy chục năm. Thầy hiểu rồi. Tình yêu thương của Phật là nghĩ đến cái mục tiêu cuối cùng về sau, chứ không phải là biểu lộ cái tình cảm tạm thời trước mắt. Ngài rất nghiêm trang, nhưng trong tâm ngài lúc nào cũng thôi thúc làm sao cho chúng sinh giác ngộ. Đó mới là cái từ bi của Phật.

Ý nghĩa câu chuyện

Tình yêu thương chân chính không phải là những biểu lộ tình cảm nhất thời, mà là sự quan tâm sâu sắc đến mục tiêu lâu dài, giúp người khác trưởng thành và giác ngộ. Đức Phật dạy chúng ta hãy yêu thương bằng trí tuệ, bằng sự thôi thúc đưa chúng sinh đến giải thoát, chứ không phải bằng những cử chỉ bề ngoài.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang