Tiếng gọi từ đống lá mục

Giữa khu rừng già, nơi những tán cây cổ thụ che kín ánh mặt trời, có một đống lá mục dày hàng trăm thước. Hơi nước bốc lên từ lòng đất ẩm, quyện với mùi đất ngai ngái, mùi lá mục nồng nàn. Trong cái hốc khí kín đáo ấy, vô số nguyên tử của sự sống đang tụ hội. Không một tiếng động, không một chuyển động, chỉ có hơi ấm và độ ẩm đủ đầy.

Hàng triệu năm trước, khi trái đất còn là một khối đất đá khô khan, những cơn mưa xối xả tuôn xuống ầm ầm, gột rửa từng mảnh đất, cuốn trôi đá vụn, rồi lại bốc hơi lên thành mây. Khí hậu khắc nghiệt, không có bóng cây, không có sự sống. Nhưng trong thế giới vô hình, đã có những chúng sinh đang hướng về trái đất này. Họ chờ đợi, họ khát khao được xuất hiện, được tồn tại. Cái tâm ấy thúc đẩy họ, không cưỡng lại được.

Rồi từ những vi nấm đơn giản, men nấm đầu tiên xuất hiện. Chúng sống, chết, phân hủy, để lại cặn bã. Qua nhiều triệu năm, lớp cặn bã ấy làm cho đất đai màu mỡ hơn, không khí phong phú hơn. Rong rêu xuất hiện, rồi cây nhỏ, rồi rừng cây bạc ngàn. Động vật bắt đầu hiện diện. Và cuối cùng, từ một đống lá mục như thế này, một sinh thể vô hình khao khát sự sống đã gá vào, hướng về, nhập vào. Từ trong đống lá ấy, một con vật nhốn nhích bò ra. Hàng triệu năm sau, nó trở thành một con voi.

"Thầy ơi, con nghe nói loài người là do khỉ biến hóa mà thành?" - Một chú tiểu ngồi dưới lớp ngước lên hỏi.

Thầy mỉm cười, ánh mắt hiền từ nhìn cả hội chúng: "Đó là một cách lý giải. Nhưng con hãy nhớ, đằng sau tất cả những biến đổi vật chất, có một yếu tố vô cùng quan trọng: tâm linh. Chính cái tâm khao khát được sống, được tồn tại của muôn loài trong thế giới vô hình đã thúc đẩy sự sống thành hình. Thiên nhiên là cái nôi, là người mẹ đã sản sinh ra muôn loài, và đỉnh cao là con người."

Cả giảng đường im lặng. Mỗi người như đang hình dung lại hành trình kỳ diệu ấy. Một Phật tử lớn tuổi chậm rãi đứng dậy, giọng run run: "Bạch thầy, vậy chúng con phải yêu thiên nhiên như yêu mẹ của mình phải không ạ?"

"Đúng vậy!" - Thầy gật đầu, giọng trầm ấm - "Yêu thiên nhiên chính là yêu sự sống của muôn loài. Mà yêu sự sống muôn loài là đạo đức. Các con đã học bài Tâm từ rồi, phải không? Yêu thiên nhiên cũng là biết ơn cái nôi đã sinh ra mình. Biết ơn là đạo đức căn bản. Nên yêu thiên nhiên chính là đạo đức."

Một chú tiểu khác băn khoăn: "Nhưng thưa thầy, nếu con phá rừng thì sao ạ?"

Thầy nhìn chú, ánh mắt nghiêm trang: "Phá rừng là phá hủy sự sống của chính mình. Rừng cây tạo ra oxy, là nguồn sống của tất cả. Khi rừng bị chặt phá, tỷ lệ oxy trong không khí giảm dần. Lúc đầu khó nhận ra, nhưng khi qua khỏi một ngưỡng nào đó, nó sẽ tuột xuống rất nhanh. Rồi sẽ đến lúc con người dãy đành đạch vì không có không khí để thở. Phá hủy thiên nhiên là con đường nhanh nhất dẫn đến ngày tận thế."

Giảng đường như chìm trong suy tư. Bài học về lòng biết ơn, về tình yêu thương muôn loài, về sự bình an nội tâm cứ thấm dần vào từng người. Họ nhớ lại câu chuyện Trang Tử gặp ông già gánh nước tưới cây, từ chối dùng gầu tát nước hiện đại. "Cái cơ khí đem lại cái cơ tâm", ông già đã nói vậy. Máy móc làm tâm con người phức tạp hơn, xa rời thiên nhiên, xa rời sự thanh thản.

Từ đó, mỗi khi nhìn thấy một cánh rừng, một dòng sông, một bầu trời trong xanh, họ lại nhớ đến lời thầy dạy. Họ bắt đầu trân trọng từng cây cỏ, từng con vật nhỏ bé. Họ hiểu rằng, hạnh phúc thật sự không nằm ở những tiện nghi xa hoa, mà nằm ở sự bình an của tâm hồn, ở việc sống hòa hợp với thiên nhiên, biết ơn và yêu thương tất cả những gì đã nuôi dưỡng mình.

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện nhắc nhở chúng ta rằng thiên nhiên là cái nôi, là người mẹ đã tạo ra muôn loài và con người. Yêu thiên nhiên chính là yêu sự sống, là biết ơn nguồn cội, do đó là một đạo đức căn bản. Phá hủy thiên nhiên chính là tự hủy hoại cuộc sống của chính mình và nhân loại. Hãy sống gần gũi, trân trọng và bảo vệ thiên nhiên để tìm thấy hạnh phúc đích thực trong sự bình an nội tâm.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang