Tiếng gõ cửa và bát cơm người thân

Chiều tà, bụi đường đỏ bám đầy gấu quần người thanh niên từ quê lên thành phố mấy trăm cây số. Gió bụi khô khốc làm khô môi, bụng thì đói meo sau cả ngày xe cộ xóc nảy. Gậy bước tới cửa nhà người bác họ, tiếng gõ cửa gỗ vang lộc cộc, tim đập thình thịch vì hồi hộp và mong được đón nhận.

Anh từng bao lần nhớ bác, nhớ giọng nói xa xôi của thuở nhỏ, nên hôm nay mới ráng đường xa tới thăm. Mồ hôi rịn trên trán, tay vươn lên gõ cửa, lòng tưởng tượng cảnh hai bác cháu ngồi hàn huyên bên ấm trà.

Nhưng cửa mở, người bác đứng đó, mặt lạnh như đá, mắt hơi nheo lại như không vui.

“Chú đi đâu vậy? Tìm bác thăm mới coi vậy hả? Có chuyện gì không? Nói đi.”

Anh cứng họng, nước bọt nghẹn nơi cổ, vai tự nhiên rụt lại. Ông bác không mời vô nhà, đứng chắn cửa gió lùa lạnh buốt sau lưng.

“Dạ… con nhớ bác lên thăm bác, bác đặt hoài…”

“Ờ, rồi. Việc con xong chưa? Tao bận, không tiếp được đâu.”

Cánh cửa khép lại, tiếng chốt cài rẹt một cái. Anh đứng ngoài sân, gió chiều thổi lạnh sống lưng, mắt cay cay. Anh bước đi, lòng tủi thân, tự nhủ: “Mình nhớ người ta, mà người ta hờ hững lạnh lùng, mình tuổi thân không muốn vậy chút nào.”

Nhiều năm sau, anh đã có nhà cửa, từng trải qua đói khát đường xa, thấu cái cảm giác phờ phạt khi tới nơi người thân. Một hôm, người cháu quê lên, mặt mày phờ phạt, quần áo bụi bặm, đứng trước cửa anh. Anh nhìn, lòng thắt lại, nhớ lại bữa đói bụng trước cửa nhà bác năm nào.

“Cháu ơi, có chuyện gì vô đây rồi uống nước đi, rửa mặt rồi ăn cơm nha. Để anh chị dọn, mệt thì nằm nghỉ đã.”

Người cháu ngẩng lên, mắt sáng rỡ, vai thôi căng cứng. Anh dọn cơm, vừa múc canh vừa bảo:

“Mày đi xa như vậy, bụng chắc đói lắm. Ăn đi, ở đây như nhà mình.”

Cháu gật đầu, xúc cơm đầy miệng, nước mắt lăn dài xuống má nhưng miệng thì cười. Cái ấm áp ấy làm anh nhẹ lòng, hiểu ra bụng mình thế nào thì người khác cũng muốn thế.

Từ ngày đó, mỗi khi khách tới, trừ kẻ xấu, anh đều ân cần. Hàng xóm bảo anh hiếu khách, nhưng chỉ anh biết: chính cái cửa lạnh lùng năm xưa dạy anh phải mở lòng. Gia đình sum họp, bà con quê lên đều được tiếp đãi, tiếng cười lan khắp nhà, thành cái phước vô hình cho đời anh.

Ý nghĩa câu chuyện

Đức Phật dạy: bụng ta muốn điều gì, người khác cũng muốn điều đó. Khi ta bị hờ hững mà đau, ta phải lấy đó làm bài học để với người khác luôn tôn trọng, hiếu khách. Đối xử khéo léo bằng sự thấu hiểu chính mình là nền tảng đạo đức phổ quát của nhân loại.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang