Sau bốn mươi chín ngày

Khói nhang mỏng bay trong buổi lễ bốn mươi chín ngày của sư cô Liễu Nghiêm. Không gian chùa lặng xuống sau những tiếng tụng kinh đều đặn. Gương mặt người đã khuất vẫn còn hiện trong ký ức của đại chúng, nhất là khi ai đó nhắc tới đoạn đường trước nhà thờ, nơi chiếc xe khách đã lao qua bên kia đường và cướp đi mạng sống của sư cô.

Đó không phải lần đầu đoạn đường ấy xảy ra tai nạn chết người. Từ nhiều năm trước, người ta đã chứng kiến hết vụ này đến vụ khác. Có năm, ba bốn người mất tại đó. Những cái chết lặp đi lặp lại khiến nỗi sợ bám lấy người dân quanh vùng. Dù đã đi chậm và nhìn trước ngó sau, ai ngang qua cũng cảm thấy lòng mình bất an.

Sau lễ bốn mươi chín ngày, vị thầy nghĩ mãi về cái chết của sư cô và những người đã mất trước đó. Nếu chỉ đau buồn rồi để mặc, đoạn đường ấy có thể tiếp tục trở thành nơi gieo tang tóc. Thầy quyết định xuống tận nơi, thực hiện nghi thức cầu nguyện cho những vong linh được nương tựa nơi cửa chùa và cầu cho đoạn đường không còn tai nạn.

Trước khi đi, một Phật tử lo lắng hỏi:

“Thưa thầy, đoạn đường đó nhiều năm nay cứ xảy ra chuyện. Thầy xuống một mình có được không?”

Thầy nhìn làn khói nhang đang tan dần rồi đáp:

“Chính vì nơi ấy có quá nhiều người chết nên càng phải đến. Không thể để họ mãi vương vấn ở đó.”

Một người khác chắp tay:

“Chúng con cần chuẩn bị gì để cùng thầy cầu nguyện?”

Thầy căn dặn:

“Hãy giữ tâm thành, tụng kinh và nguyện cho tất cả người đã mất được nương về chùa. Đồng thời cầu cho người sống qua lại được bình an.”

Khi thầy đến, con đường vẫn đông xe. Phía trước nhà thờ, tiếng máy xe nối tiếp nhau, lúc gần lúc xa. Thầy đứng nhìn một lúc lâu, nhớ lại cảnh sư cô Liễu Nghiêm đã sang đến bên kia mà chiếc xe vẫn lao theo. Nỗi đau cũ như trở lại, nặng trĩu trong lồng ngực.

Thầy đã tự soạn một nghi thức rước vong cho lần này. Không phải chỉ dành riêng cho sư cô, lời cầu nguyện còn hướng đến tất cả những người từng chết tại đoạn đường ấy. Thầy mong họ không còn quanh quẩn nơi xảy ra tai nạn mà cùng nương về chùa, nghe kinh và nhận sự cầu nguyện của đại chúng.

Buổi lễ bắt đầu giữa tiếng xe qua lại. Thầy nghiêm trang thực hiện từng phần trong nghi thức, lòng tập trung vào một ước nguyện duy nhất: xin cho người đã khuất được an ổn, xin cho đoạn đường chấm dứt chuỗi tai nạn. Những người đi cùng lặng lẽ chắp tay, không ai trò chuyện riêng.

“Xin tất cả những người đã mất tại nơi này hãy cùng nương theo lời kinh mà về chùa,” thầy khấn. “Đừng ở lại đây trong đau khổ và cũng đừng để thêm ai phải chết trên đoạn đường này nữa.”

Một Phật tử đứng bên thầy khẽ thưa:

“Chúng con xin cùng cầu nguyện cho họ.”

Thầy tiếp lời:

“Không chỉ cầu cho người đã mất. Hãy cầu cho mọi tài xế đi ngang đây được tỉnh táo, cho người dân qua đường được bình an.”

Mọi người đồng thanh đáp:

“Chúng con xin thành tâm cầu nguyện.”

Khói hương quyện trong gió rồi tản dọc theo mặt đường. Những chiếc xe vẫn lướt qua, một số người đi đường ngoái nhìn đoàn người đang làm lễ. Không có biểu hiện phô trương, cũng không ai mong chờ một dấu hiệu lạ. Chỉ có những lời kinh, sự tưởng niệm và tấm lòng muốn ngăn bớt những cái chết oan uổng.

Sau khi nghi thức ở đoạn đường kết thúc, thầy thỉnh các vong linh về chùa. Tại đó, họ tiếp tục được tụng kinh và cầu nguyện. Với thầy, việc làm ấy không chỉ dành cho người đã mất mà còn là trách nhiệm đối với người đang sống. Nếu có thể góp một phần giúp con đường bình an hơn thì không nên quay lưng.

Những ngày đầu sau buổi lễ, người dân vẫn đi ngang qua trong tâm trạng dè chừng. Mỗi tiếng thắng xe lớn vang lên đều khiến họ quay đầu nhìn. Nhưng rồi một tháng trôi qua, đoạn đường không xảy ra tai nạn chết người. Vài tháng nữa đi qua, sự yên ổn vẫn tiếp tục.

Một Phật tử gặp thầy, mừng rỡ nói:

“Thưa thầy, từ sau hôm làm lễ đến giờ, chỗ ấy chưa xảy ra tai nạn nữa.”

Thầy không tỏ vẻ tự hào, chỉ nhắc:

“Mọi người vẫn phải đi cẩn thận. Cầu nguyện không thay thế cho việc tuân thủ luật giao thông.”

Người Phật tử gật đầu:

“Dạ, nhưng dân quanh đó ai cũng thấy nhẹ lòng hơn.”

Năm này qua năm khác, đoạn đường trước nhà thờ không còn lặp lại những vụ tai nạn chết người như trước. Sự yên ổn kéo dài hơn mười năm. Những người từng chứng kiến chuỗi tai nạn cũ càng thấm thía sự thay đổi. Nơi từng khiến ai cũng nơm nớp khi đi ngang nay đã trở lại như một đoạn đường bình thường.

Hơn mười năm sau, thầy nghe tin nơi đó bắt đầu có tai nạn trở lại. Tin ấy khiến thầy trầm ngâm. Thời gian đã quá lâu, có lẽ cần thêm những lời cầu nguyện và sự quan tâm mới. Nhưng kết quả yên ổn suốt hơn một thập niên vẫn là điều làm thầy tin rằng lòng thành hướng về người đã khuất và sự cầu nguyện cho người sống có thể góp phần tạo nên chuyển biến.

Câu chuyện của đoạn đường ấy không khiến thầy xem nhẹ những nguyên nhân thông thường như chạy quá tốc độ, thiếu kinh nghiệm, uống rượu hay bất cẩn. Trái lại, thầy luôn nhắc người lái xe phải giữ đúng luật và tỉnh táo. Song bên cạnh đó, người tu cũng không nên thờ ơ trước nỗi đau của những người đã mất và nỗi bất an của cộng đồng.

Sau buổi lễ bốn mươi chín ngày năm ấy, điều còn lại không chỉ là ký ức về sư cô Liễu Nghiêm. Từ mất mát ấy, một hành động thiết thực đã được thực hiện: cầu nguyện cho người chết được nương tựa, nhắc người sống biết thận trọng và mong một đoạn đường từng nhuốm quá nhiều đau thương được bình an. Hơn mười năm yên ổn đã trở thành lời nhắc rằng trước khổ đau, con người không nên chỉ đứng nhìn rồi nói đó là số phận của người khác.

Ý nghĩa câu chuyện

Trước những nơi từng xảy ra nhiều tai nạn, người Phật tử không nên thờ ơ. Bên cạnh việc chấp hành luật giao thông, hãy thành tâm cầu nguyện cho người đã khuất được an ổn và cho người đang đi đường luôn tỉnh táo, bình an.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang