Phước Đức Như Mây Trời

Trên đỉnh núi cao, giữa một rừng thông già, có một vị Bồ Tát ngồi kiết già dưới gốc cây bồ đề. Ánh nắng xuyên qua kẽ lá chiếu rọi xuống khuôn mặt ngài, một khuôn mặt đẹp đến rực rỡ, đến mức khiến người đối diện phải ngỡ ngàng. Không chỉ có dung nhan tuyệt thế, ngài còn có trí tuệ siêu phàm, thông suốt mọi lẽ đạo, nhìn đâu cũng hiểu, nghe đâu cũng thông. Ngài có thần thông biến hóa, muốn có gì là có nấy, tay đưa ra là hiện ngay một đóa sen vàng, một xâu chuỗi ngọc, hay bất cứ vật gì ngài mong muốn. Xung quanh ngài, hàng trăm vị trời, người, quỷ thần đều quỳ mọp xuống đảnh lễ, dâng hương hoa, tán thán công đức.

Nhưng rồi, một hôm, ngài nhớ lại lời Phật dạy trong kinh Kim Cang: “Bồ Tát không nhận lấy phước đức.” Ngài tự hỏi: “Ta có tất cả, giàu sang, trí tuệ, sắc đẹp, thần thông, vậy mà sao ta vẫn chưa đạt tới quả vị Vô thượng Bồ đề? Phải chăng ta đang vướng mắc vào chính những phước đức này?”

Ngài nhìn xuống bàn tay mình, nơi đang cầm một viên ngọc sáng lấp lánh. Một ý nghĩ chợt lóe lên: “Hay là ta nên quăng bỏ tất cả? Ta sẽ vứt hết vàng bạc châu báu xuống sông, ta sẽ rời bỏ dung nhan đẹp đẽ này, ta sẽ làm cho mình trở nên xấu xí, ngu dốt, nghèo hèn. Như vậy mới gọi là không nhận lấy phước đức chứ?”

Nhưng ngay lúc đó, một giọng nói từ hư không vang lên, nhẹ nhàng như tiếng gió thổi qua khe đá: “Này Bồ Tát, con nghĩ sai rồi. Vàng bạc có lỗi gì đâu? Cái lỗi là do người sử dụng sai mà thôi. Nếu con đem vàng bạc đổ xuống sông, con có từ bỏ được phước đức không? Không đâu, con chỉ tạo thêm tội lỗi, vì con đã phung phí của cải mà lẽ ra có thể giúp ích cho chúng sinh. Nếu con cắt bỏ khuôn mặt đẹp đẽ này, con có hết đẹp không? Không đâu, con chỉ làm tổn hại thân thể do phước báu tạo nên, mà tâm con vẫn còn chấp trước. Nếu con muốn trở nên ngu dốt, con có hết trí tuệ không? Không đâu, trí tuệ ấy vẫn còn đó, chỉ là con đang tự lừa dối mình.”

Bồ Tát chợt tỉnh ngộ. Ngài nhận ra rằng phước đức không phải là một món đồ có thể đem cho, đem bỏ, hay cất giấu. Phước đức đã trở thành một phần của thân tâm, của cuộc đời ngài. Nó như chiếc bóng đi theo ngài, không thể tách rời. Vậy thì làm sao để “không nhận lấy phước đức” đây?

Ngài nhớ đến lời Phật dạy: “Hãy xem tất cả những gì con có như là không.” Ngài nhìn lại dung nhan tuyệt đẹp của mình, nhưng lòng không còn chút kiêu hãnh. Ngài nhìn lại trí tuệ thông suốt của mình, nhưng lòng không còn chút ngã mạn. Ngài nhìn lại tài sản, quyến thuộc, thần thông, tất cả đều hiện hữu, nhưng ngài xem chúng như mây trôi, như bọt nước, như giấc mộng. Ngài không cần phải vứt bỏ bất cứ thứ gì, ngài chỉ cần thay đổi cách nhìn. Có mà như không, đó mới là cách khước từ phước đức cao thượng nhất.

Từ đó, Bồ Tát sống giữa cuộc đời với tất cả sự giàu sang, trí tuệ, sắc đẹp, nhưng lòng ngài thanh thản, không vướng bận. Ngài dùng phước đức của mình để làm lợi ích cho chúng sinh, giáo hóa mọi người, nhưng không bao giờ nghĩ rằng đó là công lao của mình. Ngài xem tất cả là của Phật, của chư thiên gia hộ, còn mình chỉ là kẻ ở trọ, mượn tạm trong cõi đời này. Ngài không còn kiêu mạn, không còn tham chấp, và nhờ đó, ngài dần dần tiến tới quả vị Vô thượng Bồ đề.

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện dạy chúng ta rằng khi phước đức đến với mình, dù lớn đến đâu, cũng đừng nên chấp trước. Cách khước từ phước đức không phải là vứt bỏ, mà là xem tất cả như không, để tâm không bị kiêu mạn, tham đắm. Nhờ đó, chúng ta mới có thể hoàn thiện đạo đức, tiến tới giác ngộ giải thoát.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang