Phúc Lành Tỏa Ba Chiều

Cánh tay lái xe tải giật mạnh,Footnote 1footnote1[1] tiếng phanh kêu rẹt một cái,eking_karma FOOTNOTE 1[1]

Trời ơi sức mạnh của tâm. Ở Hải Phòng có một cô Phật tử, cô này rất hay phóng sinh, suốt ngày cứu mạng chúng sinh. Một hôm, người cháu chở cô đi xe máy, đang trên đường thì bất ngờ lao vào gầm một chiếc xe tải đang đỗ ngay khúc cua.

Đầu cô đập mạnh vào bánh sau xe tải.

Tôi còn nhớ cô kể lại, cảm giác lúc đó y hệt như có một bàn tay vô hình nắm lấy đầu cô, giữ lại.Bánh xe tải chỉ vừa chạm vào da đầu, một tiếng không quát.

Tôi còn nhớ một câu chuyện ở Hải Phòng. Một cô Phật tử rất hay phóng sinh. Một hôm người cháu chở cô đi xe máy thì lao vào gầm một chiếc xe tải. Chiếc bánh xe tải đập vào đầu cô, nhưng dừng lại đúng lúc, không cán qua. Cổ bị đau đầu dữ dội. Nhưng cô không cho gọi cấp cứu, không chịu đi bệnh viện. Cô bảo cháu dìu vào vỉa hè, tựa vào tường, và ngồi thiền ngay tại đó. Cô ngồi thiền suốt hai tiếng đồng hồ. Tự nhiên trong người cô cảm thấy não bộ từ từ phục hồi lại. Đau đầu giảm dần rồi hết luôn. Sáng hôm sau, cô mới đi scan, rồi chụp CT. Kết quả: không có chuyện gì cả, lành lặn như thường. Người ta kể lại, lúc bánh xe đập vào đầu, có một tiếng kêu 'bóp' một cái, rồi chiếc bánh dừng lại ngay. Nếu nó lăn qua một chút thôi thì chắc giờ này đã làm đám xong rồi.

Cô bảo, 'Con ngồi thiền, con dựa vào lòng Phật'. Hai tiếng đồng hồ, cô ngồi bất động trên vỉa hè, mặc cho đường phố xe cộ qua lại ồn ào.

Đó là chuyện ở Hải Phòng. Một cô Phật tử hay làm phúc, phóng sinh suốt. Chiếc xe tải đập vào đầu cô, nhưng dừng lại đúng lúc, không cán qua. Cô bị đau đầu, nhưng nhất quyết không đi bệnh viện. Cô nhờ người dìu vào vỉa hè, tựa vào tường, và ngồi thiền ngay tại đó. Cô ngồi thiền suốt hai tiếng đồng hồ. Tự nhiên trong người cô cảm thấy não bộ từ từ phục hồi lại. Đau đầu giảm dần rồi hết luôn. Sáng hôm sau, cô mới đi scan, rồi chụp CT. Kết quả: không có chuyện gì cả, lành lặn như thường.

Đáng lẽ cô phải chết vì xe cán. Nhưng nhờ làm phúc cả đời quá nhiều, cô chuyển nghiệp luôn, không chết nữa. Nó hiện ra một tai nạn, cho biết là cô có cái nghiệp đó, nhưng cô vượt qua luôn.

Câu chuyện này cho thấy sức mạnh của việc làm phúc. Nhưng làm phúc không chỉ có mỗi phóng sinh. Còn rất nhiều việc khác. Ví dụ, đường hư thì ta đắp lại cho mọi người đi. Ở chùa tôi, có một đoạn đường khoảng hai km bị hư, hố gà từ từ thành hố voi. Ông chủ tịch xã ở ngay đó than, 'Chắc ít bữa tôi phải chèo xuồng đi, chứ hết đi xe được rồi'. Chùa tôi xin tiền, mua bê tông, trộn, và lắp từng cái hố, suốt hai cây số, nối từ ấp này qua ấp kia.

Người ta mừng lắm. Nhưng tôi nghĩ, trước nhà mình có cái hố hư mà không lấp ngay, cứ để nó kéo dài quá lâu, cũng là thiếu tinh thần trách nhiệm, và không biết làm phúc. Còn người Phật tử, phải chăm lo làm phúc dữ lắm. Việc gì giúp đời, giúp người được, mình làm không tiếc công, tiếc sức.

Vì sao? Vì ta có mặt trên cuộc đời này, trong một kiếp người, có về chứ không bao lâu. Khi ta còn trẻ, nghe chữ '50 tuổi', '60 tuổi', nó còn đằng đẳng phía trước. Nhưng khi ta đến 60 rồi, nhìn lại hết hồn: 'Ủa, thoáng cái đã tới rồi'. Không ngờ nhanh đến vậy.

Trong thời gian ngắn ngủi của một kiếp người, ta tranh thủ làm được nhiều việc phúc. Để chi? Vì còn kiếp sau nữa. Chết rồi, ta còn đi đến một nơi nào đó. Và nếu nơi đó không phải là một nơi an lành, không nhà, không cửa, không cơm, không gạo... ta đói lắm. Cảm giác mà đói ba, bốn tháng không có miếng gì bỏ trong bụng, là cảm giác mà ma đói bị đó.

Các vong linh, khi đói lâu ngày, thấy cái gì ăn được là ăn. Trái cây thối rơi xuống, cũng ăn. Đến lúc thấy cái đống phân của ai bài tiết ra, mà bắt đầu thấy thèm, cũng ăn luôn. Đó là nghiệp súc sinh hiện ra. Đói đến mức thấy phân cũng thấy ngon, là hết rồi, nghiệp quá nặng. Mà lý do tại sao? Tại vì lúc làm người, không biết làm phúc, không thương người, không nghĩ đến cái đói no của người khác.

Nên khi tôi gặp mọi người, tôi đều hình dung ngược lại: quãng đường họ đã đi mất bao lâu để đến, và họ đã ăn chưa. Tôi lo trước cái đó. Cho nên ai đến, tôi cũng lật đật hỏi, 'Đã ăn cơm chưa?' Ở ngoài Bắc, hầu hết các Phật tử đều trả lời một câu giống nhau: 'Ăn cơm rồi'. Tôi mới nói, 'Trong đời tôi có hai hạng kẻ thù. Kẻ thù thứ nhất mà tôi căm thù nhất là đế quốc. Thứ hai là người hỏi 'ăn cơm chưa?' mà trả lời 'ăn rồi'.'

Tôi kinh nghiệm ra, ở ngoài Bắc, hễ gặp Phật tử nói 'ăn rồi', tôi phải ép ăn. Tự nhiên ngồi ăn được ba bát nữa. Đó mới là lời trái tim muốn nói. Miệng nói 'ăn rồi', nhưng trái tim khác, chứng tỏ là ăn thêm ba bát nữa được. Sau khi ngẫm vậy, tôi nghĩ chắc tôi chết, tôi không có làm ma đói. Tại vì lúc nào tôi cũng lo cho mọi người đừng có đói.

Tôi kể vậy để làm gì? Để ý rằng trong cuộc sống, ta hãy lo cho nhau, để ý đến nhau, quan tâm đến nhau từng chút, từng điều nhỏ nhặt. Lúc nào cũng muốn cho người bên cạnh mình được an vui, được hạnh phúc. Và đó là ta sống một cuộc đời ngập tràn phúc đức.

Người đã sống cuộc đời ngập tràng phúc đức như vậy, cái phúc lành nó lan tỏa ra vừa dài, vừa rộng, vừa xa.

Dài là cho chính ta. Khi ta bỏ kiếp này, qua nhiều kiếp sau nữa, nó kéo dài trong luân hồi của chính ta, ta được hưởng nhiều phước báu. Ta được sinh vào nơi sung sướng, hoặc lên cõi trời, hoặc về cõi người cũng cao sang, quyền quý, thông minh, tài giỏi. Nếu ta tiếp tục tu, thì vượt lên từ từ tới địa vị của thánh nhân. Nếu ta hưởng, thì lại lui xuống.

Rộng là phúc lành của ta ảnh hưởng hết mọi người chung quanh ta. Gặp may mắn theo. Đây rất là lạ. Đừng có nói 'phúc ai làm nấy hưởng, tội ai làm nấy chịu' – không có. Nó ảnh hưởng hết. Có một ông quan, con ổng dựa vào quan của ổng đi làm ăn dễ. Anh em bà con cũng nói, 'Tôi là cháu của ổng đó', tự nhiên được mọi người nể nang, quan hệ xã hội tốt lên, được ưu ái. Tức là hưởng lây cái phúc của ông. Đến khi ông bị vua biết tội, chém đầu, thì vua cũng lôi sạch mấy người kia ra chém. Đời xưa nó vậy. Đời nay luật pháp không vậy, ai làm tội nấy chịu. Nhưng cái phúc vô hình, phúc tâm linh, vẫn tỏa ra hết.

Trong gia đình, mà có một người làm phúc, thì cả gia đình gặp may mắn, vượt qua rất nhiều hoạn nạn. Vì gia đình đó liên đới nhân quả với nhau từ nhiều kiếp. Một người biết tu, thì niềm vui, hạnh phúc, may mắn lan ra theo chiều rộng, cả gia đình. Mà không phải cả gia đình đâu. Nếu người đó làm phúc nhiều, cả làng được may mắn lây. Giống như một bậc thánh ở đâu, thì nguyên cả vùng được hưởng phúc. Nên nói là tỏa ra theo chiều rộng.

Và chiều xa. Xa là nếu một người làm phúc, họ chết rồi, thì nhân quả luân hồi đi theo họ là chiều dài. Nhưng cái phúc đó để lại con cháu rất là lâu xa. Ví dụ ngày xưa có ông quan tên Nguyễn Quy Đức. Ổng sống đạo đức lắm, tốt, lên làm quan. Sau này đến đời con cháu, ổng cứ lót cái chữ 'Đức' – Nguyễn Đức, Nguyễn Đức – cái dòng họ phát rất là lâu. Phát lâu tới ngày nay là không biết mấy chục đời rồi, mới hơi giảm bớt. Nhưng cái dòng họ Nguyễn Đức ngày xưa cũng phát dữ lắm. Đó là phát theo chiều xa, tức là nhiều thế hệ con cháu được phát lên.

Nên một người biết làm phúc lành, thì cái tốt đẹp đó nhân lên bao nhiêu lần như vậy. Vì vậy, ta hãy sống cố gắng làm phúc. Nhưng mà do đâu mà ta biết làm phúc, thích làm phúc, chịu khó làm phúc? Do tâm ta. Tâm ta tốt, tâm ta hiểu đạo, thì ta mới biết làm phúc, thích làm phúc và chịu cực để làm phúc. Còn người không có nội tâm tốt, thì không nghĩ tới chuyện làm phúc, tu tập đâu. Chỉ nghĩ hơn thua, giành giật, tham lam, sân hận, cãi cho thắng, dành lợi cho mình.

Vậy vấn đề là làm sao để tâm ta tốt lên? Vì hễ tâm ta tốt lên rồi, thì cả cuộc đời ta là tràn đầy phúc đức. Ta làm gì cũng ra phúc. Nhìn ai cũng yêu thương, gặp việc gì cũng muốn giúp. Cả cuộc đời cứ tràn đầy, tràn đầy phúc đức. Nên gọi lại là: tâm ta tốt thì cả cuộc đời ta là phúc lành.

Và việc tạo cho tâm ta tốt, dễ không? Khó. Ví dụ, ta gặp một người, ta khen: 'Trời, cái tâm này tốt quá'. Người đó hiền lành, nhã nhặn, ôn hòa, thứ tha, rộng lượng, hay giúp người, hay tử tế. Ta sống rất lâu, thấy rõ người đó không phải giả dối. Thì phải nhớ rằng, cái người tốt như vậy, không phải mới một kiếp tốt đâu. Để được cái tâm tốt mà ta ngưỡng mộ, người đó đi qua mất năm mươi kiếp, trăm kiếp tu tập rồi. Khó như vậy.

Mình đã như vậy chưa? Thật ra mình có xấu lắm không? Cũng không xấu lắm. Biết đi chùa, biết đi phóng sinh, thì cũng không có xấu lắm. Nhưng mình chưa tốt đến mức độ mà người ta gặp mình, người ta ngưỡng mộ. Do đó, trong nhiều kiếp qua mình cũng tu tập, nhưng tu không quyết liệt, không cố gắng. Cho nên bây giờ mình chỉ ở mức vừa vừa, không phải con người xấu xa, không làm những điều tội lỗi đến mức bị truy cứu hình sự. Đôi khi cũng giúp người này giúp người kia chút đỉnh, nhưng chưa đủ để người khác ngưỡng mộ.

Còn người mà lòng tốt đủ để người khác ngưỡng mộ, thì cũng đi qua mất năm mươi kiếp, trăm kiếp tu hành. Không có dễ.

Nên việc chuyển nội tâm từ xấu thành tốt là khó khăn. Nhưng đó là cái mấu chốt của mọi vấn đề. Nếu ta chưa thể chuyển tâm mình từ xấu thành tốt, thì ta cứ tiếp tục đi lang thang trong luân hồi. Cứ lình sình vậy hoài: sinh ra, lớn lên, làm ăn vất vả, già yếu, chết, vất vưởng, đầu thai lại, tái sinh làm người. Rồi cũng sinh ra, lớn lên, học hành, đấu tranh, vất vả giành giật với cuộc sống, già yếu rồi lại chết. Cứ vậy hoài, không có gì thay đổi, và nhìn lại một đời thấy mệt mỏi.

Còn nếu ta có hướng đi tu tập để chuyển tâm ta từ xấu thành tốt, cho nó bắt đầu thuần thiện, thánh thiện, thì từ từ ta bỏ cái khổ của luân hồi đi. Tạm thời lên cõi trời ở tạm. Rồi mai mốt chứng đạo, về niết bàn thường trú. Cõi ta hướng đến tạm trú là cõi trời, bớt cái luân hồi tái sinh vất vả. Và hướng đến cái thường trú ở đâu? Niết bàn. Nơi chư Phật đó.

Ta có nghe câu này không? 'Giang sơn dễ đổi, bản tánh khó dời'. Đây là câu đúc kết kinh nghiệm của người xưa. Tại vì họ thấy con người ta, cái tính tình khó thay đổi quá.

Ví dụ, có một người bỗng trở nên tốt, thì ta đừng tin. Vì cái tốt đó chỉ được có năm ngày thôi. Kinh nghiệm của cuộc sống, không phải bi quan, nhưng là thực tế. Thấy người đó nóng nảy, sân si, hẹp hòi, ích kỷ, lừa đảo. Bỗng hôm họ quỳ xuống chân mình, khóc lóc, hối hận, nói sống sai lầm, quyết định tu tập, đi theo con đường ánh sáng... thì ta đừng khờ dại mà tin. Vì họ hối hận được có năm ngày thôi. Nhớ vậy.

Nên bây giờ, một người đã tốt rồi, muốn cho người đó xấu đi, dễ không? Cũng không dễ. Vì nếu đã xây dựng được bản chất tốt, thì khó trở nên người xấu. Mà đã là người xấu, muốn trở nên người tốt, cũng không dễ, cũng đều khó. Nhưng có cái này: tốt trở thành xấu, dễ hơn xấu trở thành tốt. Đó là thiệt thòi.

Ví dụ, ta là người hiền lành, ít có nỗi nóng. Bây giờ muốn cho ta trở thành người nổi nóng, cũng khó, nhưng cũng dễ. Còn một người rất hay nổi nóng, muốn chuyển thành người hiền lành, nhẫn nhục, ôn hòa, không nổi nóng nữa, rất khó, và khó hơn rất nhiều.

Vì sao? Bởi vì xấu là bản năng tự nhiên của chúng sinh. Khi chúng sinh xuất hiện giữa cõi đời, họ có một số bản năng thẩm sâu trong tâm hồn. Và bản năng đó là xấu. Ví dụ, ích kỷ – khỏi cần dạy, tự ta ích kỷ rồi. Tham lam – khỏi cần dạy, tự ta tham lam rồi. Ái dục – khỏi cần dạy, tự nó có ái dục rồi. Còn thiện, thì không phải tự nhiên mà có, mà phải do tu tập, rèn luyện. Phải do lý trí mà phát sinh. Người nào có lý trí, thì người đó mới giữ tâm mình trong điều thiện. Còn không cần buông lý trí ra, thì tự bản năng nó làm cho ta trở thành người xấu.

Nên xấu là một điều tự nhiên, còn tốt là điều phải xây dựng, phải xây đắp mới có. Nên chỉ cần ta ở gần kẻ xấu một thời gian là ta nhiễm xấu theo. Đang tốt bình thường, chỉ cần nghe xúi bậy thời gian, ta xấu đi liền từ từ. Nên xấu rất là nhanh. Còn tốt cũng giống vậy, nhưng tốc độ chậm hơn. Đây là điều rất là thiệt thòi. Ví dụ, người tốt mà ở gần người xấu, một năm là nhiễm thói xấu xong rồi. Nhưng người xấu ở gần người tốt, tới ba năm mới bắt đầu nhiễm được cái tốt. Tốc độ nó chậm hơn.

Nên vì vậy, việc giáo dục một con người trở nên tốt cực lắm, vất vả lắm. Không phải dễ, mà đòi hỏi quyết tâm của xã hội rất cao, mới thay đổi được bao nhiêu thế hệ con người trở thành tốt. Còn buông lỏng ra một cái, người ta trà đạp với nhau, người ta xấu liền. Vì xấu là điều tự nhiên.

Nên ở đây, muốn cho mọi người lên tốt, là một kỳ công.

Thứ nhất, cái móc đầu tiên để cho một người có nhân duyên trở thành người tốt, là cái chỗ này. Tôi từng giảng cho các chư tăng, nói: 'Tôi đố quý thầy biết, bắt đầu từ đâu mà người ta khởi tâm tu tập.' Câu trả lời là: bắt đầu bất ngờ trong cuộc đời.

Đây là một điều ngẫu nhiên. Ta gặp một vị thánh bất ngờ. Điều này không tính trước. Trong dòng luân hồi vô tận, ở đâu đó, một kiếp nào đó ta không biết, mà vô tình ta gặp một vị thánh. Và đây là điều không phải là nhân duyên nhân quả từ trước, ngẫu nhiên thôi. Ta gặp một vị thánh, và ta ngưỡng mộ, khi ta hiểu rằng đó là một vị thánh. Ta chiêm ngưỡng cái nhân cách, trí tuệ của người đó. Ta khởi lên cái tâm ngưỡng mộ. Thì kể từ giây phút ta khởi cái tâm ngưỡng mộ lên rồi, trong dòng luân hồi của ta bắt đầu có cái nhân của tu tập.

Bắt đầu từ đó. Sẽ có người hỏi: 'Thưa thầy, thầy nói việc gì cũng có nhân quả hết, sao hôm nay thầy lại nói là ngẫu nhiên, bất ngờ?' Thực sự, trong chuỗi nhân quả này, nếu cái gì cũng nhân quả hết, thì nó là cố định rồi. Nhưng nó có những cái ngẫu nhiên. Vì thế trong cuộc đời, nó vừa cố định mà vừa bất định. Chính nhờ những cái bất định đó mà ta mới chuyển nghiệp mình được. Chứ nếu nó cố định phân phắt răm rắp hết, thì không ai tu được nữa, vì mọi chuyện đã được sắp xếp. Nhưng trong cuộc đời có những điều ngẫu nhiên.

Ngẫu nhiên như thế nào? Ví dụ, ta đi trên đường xuôi ngược, mọi người qua lại, nhìn mặt nhau, gặp nhau, là ngẫu nhiên. Nhưng ngẫu nhiên hôm đó, có một cô gái cô đẹp quá, cô đi ngang. Cô đi ngang, cái lòng ta động tâm lên. Thì giây phút ta động tâm đó, là giây phút đầu tiên cái ái dục nó khởi lên đối với cô đó. Nhưng chẳng bao giờ được gì cả, tại vì đâu có duyên với nhau. Nhưng đó là giây phút đầu tiên ta khởi một cái duyên đối với cô đó rồi, chìm đi trong luân hồi bao nhiêu kiếp.

Mai mốt gặp lại, cái tâm đó nó cứ khởi lên dần, khởi lên dần. Cho tới khi ta cam tâm tình nguyện phục vụ hầu hạ cho cô. Cho tới khi cô cảm động, thì tới khi 300 kiếp sau cô mới chịu lấy ta làm chồng. Nhân quả nó khiếp như vậy. Mà đó là ngẫu nhiên, từ cái ngẫu nhiên ban đầu khởi tâm động tâm đó. Khi làm chồng cô, thì cô đầy đọa cho chết luôn. Sau đó mới hối hận, rồi mới bắt đầu đi vô chùa tu.

Bây giờ cũng vậy. Cái nhân duyên ta tu tập cũng vậy. Trong dòng đời ngẫu nhiên vô tình, một hôm ta gặp một vị thánh, ta cảm phục cái trí tuệ, đạo đức của vị đó. Giây phút ta khởi được cái cảm phục lên, bắt đầu cái nhân quả rớt vào tâm ta, trong dòng luân hồi ta có cái nhân của sự tu tập.

Thế là mai mốt, nó cứ lớn dần, lớn dần. Mà cũng phải 300 kiếp sau ta mới gặp một vị thánh khác để ta làm đệ tử. Vì cái ông thánh mà ta gặp buổi đầu 300 kiếp trước, ổng chứng đạo, ổng đi mất rồi. Nhưng mà cái nhân tu tập nó để lại, nó gửi gấm lại, gửi gấm lại, với 300 kiếp sau ta gặp một vị thánh khác, ta quỳ xuống, ta xin xuất gia tu tập. Phải lâu như vậy, không phải dễ.

Nhà bây giờ, ta chưa nói tới xuất gia tu tập, mà ta chỉ nói làm người tốt thôi. Thì nếu mà lòng ta có ý hướng thượng, hướng thiện, ta thích ta là người tốt trên đời. Bây giờ ví dụ, hỏi có thích đi ăn cắp hay thích lao động chân chính? Mà nói, 'Thà chết chứ tôi lao động chân chính, quyết không đi ăn cắp của ai.' Nếu nói được câu đó, quyết làm người tốt, tức là mình đã có bản chất tốt, đã có tâm hướng thiện rồi.

Mà có cái tâm hướng thiện rồi, thì bảo đảm đâu khoảng trăm kiếp xưa có lần mình gặp một vị thánh rồi đó. Giờ này mới có cái quyết tâm hướng thiện đó. Chứ còn nếu vô lượng kiếp luân hồi mình chưa từng gặp một vị thánh, chưa từng cảm phục một ai, thì bây giờ mới hỏi... vì có hai cách làm giàu. Một cách là hơi lâu, phải đi lao động chân chính, trồng nấm, trồng đậu tương, trồng lúa. Còn cách làm giàu nhanh hơn, là mình cầm dao đi đêm. Chọn cái nào? Ngồi mình suy nghĩ thôi, cầm dao đi nó mau hơn. Tức là tâm mình không có hướng thiện, không có bản chất tốt.

Nghĩa là trong nhiều kiếp luân hồi, mình chưa cảm phục một vị thánh nào, thì bây giờ lựa chọn giữa thiện và ác, cái nào có lợi nhiều, mình đi theo liền. Và thường đã chọn lấy cái điều ác.

Nên để mà có thể chuyển tâm ta được thành người tốt, mà để cho ta thích làm người tốt, ta muốn làm người tốt, thì một kiếp nào đó ta đã từng cảm phục một người tốt nào rồi, một vị thánh nào rồi. Đó là cái móc đầu tiên.

Giống như tất cả mọi người chúng ta hôm nay ngồi đây, hôm nay tại sao không đi chơi, mà hôm nay nghe nói chùa có giảng kinh, có phóng sinh, ta vội kéo nhau về chùa? Vì tâm ta hướng thiện. Mà tại sao tâm ta hướng thiện? Kiếp nào đó, năm kiếp trước, mười kiếp trước, hai mươi kiếp trước, đã có lần ta cảm phục một bậc nào cao cả rồi, hôm nay mới ngồi đây. Chứ không thì giờ này đi chơi rồi, giờ này đi nhuộm tóc rồi, sơn móng tay rồi. Không phải dễ đâu.

Nên đó là cái nhân đầu tiên. Nhưng mà cái nhân ban đầu đó là chưa đủ. Khi mà ta có tâm cảm phục người tốt rồi, chưa đủ. Bắt đầu phải thề.

Ta phải thề. Vì ta ngưỡng mộ một người tốt rồi, nó nằm yên trong lòng ta thôi, chứ nó chưa đủ để chuyển biến cái tâm hồn ta nhanh chóng được. Nên mỗi ngày ta phải thề. Phải thề trước Phật. Ví dụ ta thấy ta có cái tâm ích kỷ, thì mỗi ngày ta quỳ trước Phật, ta thề. Nói, 'Con xin nguyện đời đời kiếp kiếp con diệt trừ tâm ích kỷ, nguyện lòng sống vị tha, thương người, giúp người, lo cho người hơn lo cho mình.' Mỗi ngày nói câu đó.

Mà nói được tới ba năm, bắt đầu cái lời thề đó trở thành bản chất tâm hồn ta, và nó định hình tâm hồn ta, cho tới ngày ta chứng đạo luôn. Phải thề ba năm như vậy, mỗi ngày thề như vậy, thì nó định hình ra luôn. Ta trở thành con người vị tha, không thể nào quay lại con người ích kỷ như trước được nữa.

Nên cái lời thề nó quan trọng, cái lời phát nguyện mỗi ngày rất là quan trọng. Còn nếu mỗi ngày không phát nguyện, nó không định hình được cái tâm ta. Nó không định hình cái nhân quả của tâm hồn ta, thì ta nay thế này, mai thế kia. Mình thấy người sống vị tha cũng hay, mình cũng muốn mình sống vị tha, nhưng mình không phát nguyện trước Phật, thì lâu lâu hứng lên, mình có vẻ thương giúp người, rồi cái lui xuống lại, rồi thôi, quay lại ích kỷ. Cứ dao động khi tốt khi xấu.

Còn mỗi ngày mà ta phát lời nguyện trước Phật mà đều đều suốt ba năm, thì nó định hình ra luôn, tới vô lượng kiếp luôn. Nên đó là cái quan trọng. Phải xem cái tâm mình còn thiếu điều gì, cần điều gì, dư điều gì cần bỏ, thì đem ra mà phát nguyện trước Phật mỗi ngày.

Đó là cái phương pháp. Cái điều thứ ba nữa: thứ nhất là ta đã có lần có cơ hội cảm phục người tốt. Thứ hai là ta phải phát nguyện điều tốt hằng ngày trước Phật. Thứ ba là phải làm sao mà ta được người tốt nhắc nhở mãi.

Đừng chủ quan là mình tự làm chủ lấy cuộc đời mình được rồi. Đừng chủ quan. Tại vì sao? Vì chỉ có những bậc thánh, từ Tu đà hoàng, Tư đà hàm trở lên, những người đó mới tự tu được, tự họ làm thầy họ được. Còn nếu ta chưa chứng những bậc thánh đầu tiên đó, thì ta chưa đủ sức tự làm thầy mình.

Nếu mà có người, thì ta cố gắng làm ra vẻ tốt. Không có ai, ta lộ bộ mặt xấu ta liền, ta sống xấu lại liền. Còn một bậc thánh thì họ sao? Lúc đông người họ cũng tốt như vậy, mà lúc không có ai, sống một mình, họ cũng tốt như vậy. Vì họ tự làm thầy họ được.

Còn mình chưa làm thầy ta được. Lúc đông người, lúc nào ta cũng làm ra vẻ tử tế, tốt bụng, lịch sự, đàng hoàng, văn minh, nhã nhặn. Nhưng mà ít người, hoặc là với những người đã thân với ta quá lâu, thì ta lộ bộ mặt ta ra, lộ bản chất ta. Vẫn cái thói bổ bã, du côn, nói bậy, tham lam, hưởng thụ, nó lộ ra liền. Có đúng không ạ? Có đúng.

Lúc nào đó tôi sẽ giảng bài cái tỷ lệ gian dối của con người. Trong chúng ta chưa ai đạt được cái sự chân thật 100% cả. Người tốt cách mấy vẫn bị một tỷ lệ gian dối. Còn những người quyết tâm gian dối thì thôi khỏi nói rồi. Còn những người mà họ không lừa đảo ai, không dối trá ai, họ sống cuộc sống lương thiện, thì thật ra trong cuộc đời của họ, trong lời nói, trong thái độ, vẫn hết 20-30% là dối. Không có thật.

Chỉ có những bậc thánh họ mới đạt được cái tỷ lệ chân thật 100%, hoặc là 98%. Đó là bậc thánh. Tức là lúc có mặt mình, họ sống như thế nào, lúc không có mặt mình, họ cũng sống y như vậy. Không có thay đổi, không khác.

Còn mình, có mặt người, cái mình đổi, mình vui lên lịch sự: 'Vâng, bác ạ. Bác ăn cơm chưa?' vân vân. Không có.