Ông Sư Huynh Robo Và Những Chậu Hoa Di Chuyển

Sáng sớm, sương còn đọng trên lá cây trong sân chùa, không khí lành lạnh phả vào mặt những người vừa bước ra khỏi nhà chúng. Ánh mặt trời non yếu ớt chiếu lên những chậu hoa kiểng xếp hàng dọc theo hiên, tạo bóng râm loang lổ trên nền gạch. Tiếng chim hót lảnh lót hòa với tiếng dép quệt sột soạt của các vị sư đang đi kinh hành. Ở góc sân, một ông sư huynh lớn tuổi đứng khoanh tay, dáng điệu như người đang quan sát thế trận.

Thời ấy, chúng tại chùa gồm những vị sư đã lớn tuổi đời và vững tuổi đạo, ai cũng có nhận định riêng. Ông sư huynh lớn này có thói quen hay sai bảo đệ tử dời các chậu hoa đi chỗ này chỗ kia vô lý, khiến người ta thấy buồn cười. Thế nhưng, trong chúng có một vị được gọi là “ông robo” vì lúc nào cũng vâng lời không điều kiện. Các huynh đệ khác thì trốn tránh, chỉ những ai không biết mới bị sai. Còn thầy trò trẻ như tác giả thời đó thì đứng ngoài, cười khẩy, tự thấy mình tỉnh táo hơn.

Một hôm, ông sư huynh lớn bước tới, tay chỉ vào chậu hoa đầu tiên: “Này, bưng chậu này qua bên kia sân đi.” Vị sư trẻ đứng gần đó lùi lại, mặt nở nụ cười gượng: “Dạ thầy, để con đứng nói chuyện chứ con không dúng tay vô mấy cái chậu này.” Ông sư huynh nhíu mày: “Tại sao không bưng, ta bảo là phải dời mau.” Vị sư trẻ lắc đầu, giọng hòa nhã nhưng bướng: “Thầy ơi, để đó cũng đẹp rồi, dời hoài chi tội công sức.” Ông sư huynh lắc đầu bỏ đi, còn vị sư trẻ thầm nghĩ: “Ông robo kia chắc lại đi bưng thôi, chứ mình không rờ vào đâu.” Lòng anh dấy lên sự không đồng lòng, không chịu nhu thuận.

Trong khi đó, ông sư huynh lớn quay sang gọi: “Robo, dời chậu kia về chỗ cũ đi, ta nãy bảo sai hướng.” Ông robo đang lau sân, bỏ chổi xuống, thong thả bưng chậu: “Dạ vâng.” Ông sư huynh lại bảo: “Kia nữa, đem chậu bên thềm vào góc này.” Ông robo tiếp tục: “Dạ.” Vị sư trẻ đứng xa quan sát, thấy ông robo đi qua lại mấy lượt, liền lên tiếng chọc: “Ông robo, sao thầy bảo đâu ông làm đó, không biết mệt à?” Ông robo mỉm cười: “Thầy bảo thì làm, cự nự chi cho mệt lòng.” Ông sư huynh lớn nghe vậy gật gù: “Đấy, người tu như vậy mới mở được công hạnh.”

Điểm nút xảy ra khi vị sư trẻ kia té bệnh, nằm nghỉ trong phòng. Ông sư huynh lớn bước vào, bảo: “Này, dậy bưng hộ ta chậu hoa kia đi, ta cần sắp xếp sân.” Vị sư trẻ lắc đầu: “Con mệt, không làm được.” Ông sư huynh thở dài bỏ ra, rồi gọi ông robo. Về sau, mọi việc trong chùa ông sư huynh đều nhờ ông robo, còn vị sư trẻ dần bị gạt ra khỏi các công việc có ích. Chính lúc ấy, vị sư trẻ nhận ra: sự bướng bỉnh của mình làm mình mất cơ hội tích lũy công đức, còn ông robo nhờ thuần thục hạnh vâng lời mà được trao phó nhiều việc lành.

Từ hôm đó, vị sư trẻ cố gắng sửa, khi thấy ông sư huynh sai việc gì liền làm ngay, không phê phán trong bụng. Dần dần, thầy cũng bắt đầu giao việc, và anh thấy đời tu có chỗ đứng. Ông robo vẫn là hình mẫu, về sau chúng huynh đệ đều nể vì sự vâng lời của ông giúp chùa ổn định, dù không ai khen thưởng autrừng phạt.

Cuộc sống chúng tu trôi qua, ai tập được hạnh nhu thuận như ông robo thì lòng nhẹ, việc làm ra thuận lợi. Chùa không cần kỷ luật gắt gao, nhưng nhờ mỗi người tự giác vâng lời mà đạo lực thêm bền. Vị sư trẻ năm xưa giờ đã hiểu: robo hạnh là mức tu khá, giúp phá chấp ngã từ từ.

Ý nghĩa câu chuyện

Vâng lời vô điều kiện như “robo” là hạnh nhu thuận thuần thục, giúp người tu bỏ chấp ngã, mở ra vô số công đức. Ngược lại, sự cự nự và bướng bỉnh làm tổn giảm phước phần, khiến thầy không dám trao việc, tự làm yếu đi sự tu tập của chính mình.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang