Nước Cờ Tương Lai

Tiếng còi xe inh ỏi vang lên giữa ngã tư đông đúc. Hai chiếc xe máy dừng khựng lại sau một cú va quẹt nhẹ. Người đàn ông lái xe phía sau nhảy xuống, mặt đỏ gay, tay nắm chặt vô lăng như muốn lao vào đánh nhau. Anh ta quát lớn:

"Mày đi đứng kiểu gì vậy hả? Mắt mũi để đâu?"

Người đàn ông kia, bình tĩnh hơn, giơ hai tay lên, giọng ôn tồn nhưng kiên quyết:

"Anh đừng phản ứng vội. Chúng ta cứ gọi cảnh sát giao thông đến xử lý. Đừng để cảm xúc nhất thời làm hỏng chuyện."

Câu nói ấy như một gáo nước lạnh dập tắt ngọn lửa giận dữ. Người đàn ông hung hăng kia chững lại, thở hắt ra, rồi lặng lẽ rút điện thoại gọi báo công an. Trong khoảnh khắc ấy, người đàn ông bình tĩnh đã chứng tỏ mình là người có trí tuệ. Anh không chỉ nhìn thấy sự việc trước mắt (cú va quẹt), mà còn nhìn thấy ba, bốn bước diễn tiến tiếp theo: Nếu cãi nhau -> Cảnh sát đến muộn -> Sự cố kéo dài -> Hậu quả pháp lý phức tạp hơn. Còn người kia chỉ nhìn thấy một bước: Bị va chạm -> Tức giận -> Muốn đánh trả.

Thầy Chân Quang lấy ví dụ này để giải thích rằng, người có trí tuệ là người nhìn được những việc rất xa. Khả năng này không tự nhiên mà có, trừ khi được đào tạo chuyên sâu hoặc bẩm sinh, mà cần phải tập luyện. Giống như một kỳ thủ cờ tướng, đa số chúng ta chỉ tính được vài nước, nhưng bậc thầy như Mạc Đỉnh Chi có thể tính tới 17 nước cờ, dự đoán chính xác kết cục ván đấu.

Không chỉ trong giao thông, cái nhìn xa ấy còn áp dụng vào dòng chảy kinh tế xã hội. Thầy kể lại quá trình chuyển dịch quyền lực:

"Ngày xưa, ai sản xuất hàng hóa là vua. Ví dụ, tôi làm ra quạt điện, các bạn muốn dùng thì phải tìm đến tôi. Tôi nắm quyền lực."

Nhưng vài mươi năm sau, quyền lực dịch chuyển sang người phân phối. Nhà sản xuất nhiều lên, cạnh tranh khốc liệt, ai bán được hàng mới là người thắng. Rồi đến giai đoạn hiện tại, quyền lực thuộc về hệ thống bán lẻ, siêu thị – nơi tiếp xúc trực tiếp với người tiêu dùng.

Và bây giờ, một thế lực mới đang nổi lên, đe dọa tất cả: Người bán hàng online. Một cá nhân không cần vốn liếng lớn, không cần cửa hàng vật lý, chỉ cần ngồi gõ phím quảng cáo trên mạng xã hội, cũng có thể đánh bại những đại gia truyền thống. Quyền lực đang phân tán và khó lường hơn bao giờ hết.

Thầy đặt câu hỏi gợi mở:

"Vậy tương lai, quyền lực sẽ thuộc về ai? Ai dự đoán được điều đó, người đó sẽ chọn đúng chỗ đứng cho mình, tránh thất nghiệp và đón đầu cơ hội."

Đối với người tu hành, mục đích của việc nhìn xa không phải để giàu có hơn, mà để chọn được vị trí phụng sự phù hợp nhất với xu hướng xã hội, từ đó cống hiến hiệu quả hơn.

Ý nghĩa câu chuyện

Trí tuệ là khả năng nhìn xa, dự đoán trước các diễn biến và hậu quả của sự việc. Việc rèn luyện khả năng này giúp chúng ta đưa ra quyết định sáng suốt, tránh những phản ứng cảm xúc nhất thời và chọn được hướng đi đúng đắn trong cuộc sống. Đối với người học đạo, nhìn xa còn là phương tiện để tìm ra cơ hội phụng sự xã hội một cách thiết thực và bền vững nhất.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang