Niềm vui trong thiền định

Trong cõi nước của Đức Phật Pháp Minh Như Lai, không có địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh. Chúng sinh ở đó đều do biến hóa sinh ra, không có dâm dục, thân phóng ánh sáng, bay đi tự tại. Họ không cần ăn những thức ăn tạp nhạp như chúng ta, mà chỉ dùng hai món ăn: pháp hỷ thực và thiền duyệt thực.

Pháp hỷ thực là niềm vui do an trụ trong chánh pháp, tu hành đúng đắn. Thiền duyệt thực là niềm vui phát sinh trong lúc thiền định, không cần ăn uống mà vẫn thấy no đủ, sung sướng. Nghe qua có vẻ lý tưởng, nhưng thật ra ngay trong đời sống này, chúng ta vẫn có thể nếm được vị ấy nếu biết nhiếp tâm tu thiền.

Có những người Phật tử, sau một thời gian ngồi thiền, tâm được nhiếp lại, thanh tịnh, họ cảm nhận được một niềm an lạc sâu lắng. Niềm vui ấy không thể tìm thấy ở bất kỳ trò vui nào của thế gian. Họ thấy rằng những thứ mà người đời cho là hạnh phúc – giàu có, địa vị, quần áo đẹp, ăn ngon – chỉ là những trò đùa phù phiếm. Chính cái an lạc trong thiền định mới là niềm vui tột cùng, đáng để chúng ta dành cả cuộc đời hướng về.

Một người nữ học đạo, tu thiền, khi đạt được thiền vị, tâm nhiếp thanh tịnh, chị vượt qua được những ham muốn của thế gian. Ông chồng thấy vậy, có phần khó chịu, trách rằng: “Tại ông thầy này dạy vợ tôi tu, làm mất đi niềm vui gia đình.” Nhưng thật ra, đó là một việc thiện. Người biết tu, biết buông bỏ những niềm vui tầm thường để tìm đến niềm vui cao thượng, thật đáng quý biết bao.

Đức Phật lúc nào cũng ngồi thiền. Hình ảnh đó là bài học không lời nhắc nhở chúng ta: hãy cố gắng nhiếp tâm, đừng để tâm suy nghĩ vẩn vơ. Người thông minh hay ngu dốt đều có chung một bệnh là suy nghĩ. Suy nghĩ triền miên khiến cho chân lý và hạnh phúc không thể hiện bày. Khi tâm lắng lại, trong trẻo, tỉnh giác, ta sẽ cảm nhận một hạnh phúc đặc biệt, chưa từng có.

Ý nghĩa câu chuyện: Hạnh phúc thật sự không nằm ở vật chất, địa vị hay thú vui thế gian. Niềm vui trong thiền định, khi tâm được an lạc, thanh tịnh, mới là niềm vui tột cùng, đáng để chúng ta dành cả cuộc đời hướng đến. Hãy cố gắng tu tập, nhiếp tâm vào định, để cảm nhận được vị ngọt của pháp hỷ và thiền duyệt ngay trong đời sống này.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang