Niềm vui của trẻ thơ

Buổi chiều ở thành Xá Vệ, nắng vàng trải dài trên những con đường đất. Từ trong các ngôi nhà, tiếng cười giòn tan của lũ trẻ vang lên, rồi lan ra tận khoảng đất trống trước Kỳ Viên Tinh Xá. Đám trẻ con trong thành, không phân biệt gia đình theo đạo nào, cứ thế rủ nhau chạy nhảy, nô đùa trên thảm cỏ xanh mướt. Chúng không hề bận tâm đến những ranh giới mà người lớn vẫn thường đặt ra.

Chuyện bắt đầu từ khi Đức Phật, lúc đã lớn tuổi, thường lui về trú tại Kỳ Viên Tinh Xá ở thành Xá Vệ. Trước kia, Ngài thường du hóa ở phương Nam, phương Đông, phương Tây, ít khi dừng chân ở đây. Nhưng từ khi Ngài về đây, nhiều gia đình trong thành đã quy y theo Phật. Cũng có những gia đình vốn theo các đạo khác, họ giữ khoảng cách, e ngại mỗi khi gặp gỡ. Chỉ có lũ trẻ là vô tư, chúng vẫn chơi đùa với nhau như thể không có bất kỳ sự khác biệt nào.

Một hôm, mấy đứa trẻ chơi ngoài trời nắng, mồ hôi nhễ nhại, khát nước. Bọn trẻ trong các gia đình Phật tử chạy tuốt vào tinh xá, xin nước uống. Đức Phật thấy vậy, bèn gọi tất cả vào, giảng cho nghe về nhân quả, nghiệp báo, điều lành điều dữ. Lũ trẻ mê mẩn, rồi đồng loạt xin quy y. Khi về nhà, chúng kể lại cho cha mẹ nghe. Những người cha mẹ theo đạo khác nổi giận, gắt gỏng:

“Sao con dám đi theo cái đạo của Sa-môn Cù-đàm? Đạo đó không phải đạo của mình, từ nay không được chơi với bọn trẻ đó nữa!”

Lũ trẻ buồn bã, không dám chơi cùng bạn bè nữa. Nhưng chỉ được vài ba hôm, chúng lại rủ nhau ra khoảng đất trống trước tinh xá. Niềm vui tuổi thơ đâu thể ngăn cản lâu bền. Chúng lại chơi đùa, lại cười đùa giòn giã, quên hết những lời răn đe của cha mẹ.

Thấy vậy, những người cha mẹ theo đạo khác càng bực bội. Họ tìm đến các gia đình Phật tử, lớn tiếng trách móc. Không khí căng thẳng bao trùm. Những người Phật tử thấy vậy, không vội tranh cãi, họ nhẹ nhàng khuyên giải:

“Các anh chị ơi, đừng làm vậy. Các anh chị thấy con mình khổ không? Chúng mất vui, chúng bất an. Còn chúng ta, hãy nhìn xem, con mình nó vui vẻ, hân hoan biết bao khi được chơi cùng bạn bè. Cuộc sống như vậy là đẹp rồi. Đạo nào đúng, đạo nào sai, chưa biết được. Nhưng niềm vui của trẻ thơ là điều quý giá. Các anh chị cứ thử tìm hiểu xem, đừng vội phán xét.”

Những lời nói chân thành ấy như dòng nước mát làm dịu cơn nóng giận. Dần dần, các bậc cha mẹ kia cũng bớt căng thẳng. Họ tò mò, muốn biết Đức Phật đã nói gì mà khiến con mình say mê đến thế. Họ tìm đến gặp Đức Phật. Đức Phật không hề chỉ trích đạo của họ, Ngài chỉ ôn tồn giảng giải:

“Trên đời này có điều đúng, có điều sai. Có người thấy điều đúng mà tưởng là sai, thấy điều sai mà tưởng là đúng. Các người thấy con mình vui chơi với bạn bè là có lỗi, nhưng thật ra đó là điều không có lỗi. Niềm vui của trẻ thơ vượt lên trên mọi ranh giới. Các người ngăn cản chúng, đó mới là điều sai. Các người chấp nhận tà kiến, cho rằng đạo này hơn đạo kia, rồi gây chia rẽ, đó là gieo tội. Còn ai biết rõ điều phải, điều quấy, sống đúng theo chánh kiến, thì sẽ được sinh về cõi lành.”

Nghe Đức Phật nói, nhiều người hiểu ra, họ hoan hỷ quy y. Đức Phật liền nói bài kệ:

“Không lỗi lại thấy lỗi, có lỗi lại thấy không. Do chấp nhận tà kiến, chúng sanh đọa ác thú. Có lỗi biết có lỗi, không lỗi biết là không. Do chấp nhận chánh kiến, chúng sanh đi cõi lành.”

Từ đó, trong thành Xá Vệ không còn cảnh cha mẹ ngăn cấm con cái vui chơi vì khác biệt tôn giáo. Lũ trẻ lại được tự do nô đùa, tiếng cười lại rộn rã. Và những người lớn, nhờ đó, cũng học được bài học về sự bao dung, về việc không để những định kiến hẹp hòi che mờ lẽ phải.

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện nhắc nhở chúng ta về tác hại của tà kiến: khi thấy đúng thành sai, thấy sai thành đúng, ta dễ gây chia rẽ và tạo nghiệp. Ngược lại, người có chánh kiến sẽ nhìn rõ mọi sự đúng sai, sống hòa hợp, mang lại niềm vui cho mình và cho người. Đừng để những khác biệt về tôn giáo, quan điểm làm mất đi những giá trị tốt đẹp, gần gũi nhất như tình yêu thương và niềm vui của trẻ thơ.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang