Người Tôn Vinh Chồng

Giữa khu vườn trên cõi trời Đao Lợi, nắng vàng óng ả trải dài trên những thảm hoa rực rỡ sắc màu. Hàng trăm thiên nữ trong bộ y phục lụa là mỏng manh, đang vui đùa, hái những cành hoa đẹp nhất kết thành tràng, rồi tung lên bầu trời xanh thẳm. Những tràng hoa bay lên, tụ lại thành hình thù kỳ diệu, lơ lửng rồi từ từ rơi xuống như một cơn mưa hoa. Tiếng cười nói ríu rít như chuông ngân, hòa cùng làn gió nhẹ mang theo hương thơm ngào ngạt của các loài hoa lạ. Giữa khung cảnh thần tiên ấy, vị thiên tử tên Malabari, đầy quyền lực và oai nghi, đang dạo chơi cùng đoàn tùy tùng rực rỡ của mình. Các vị trời không phải bận tâm bất cứ điều gì, chỉ cần ước muốn là mọi thứ hiện ra như ý, sống trong cảnh khoái lạc và tự tại tột cùng.

Bỗng nhiên, một thiên nữ trẻ đẹp bay lên một cành cây cao để hái một đóa hoa. Ngay khoảnh khắc tay cô chạm vào cành hoa, thân hình cô bỗng nhiên tan biến như một ngọn đèn dầu vụt tắt, không để lại một dấu vết nào. Giữa cuộc vui đang dở dang, cô biến mất hoàn toàn, không một lời báo trước, không một tiếng kêu. Mọi người xung quanh vẫn tiếp tục vui đùa, không ai hay biết rằng một thiên nữ vừa rời khỏi thế giới này.

Linh hồn thiên nữ ấy, trong khoảnh khắc tan biến, đã được sinh vào một gia đình giàu có tại thành Xá Vệ, nơi Đức Phật và chư tăng đang trụ trì. Khi cất tiếng khóc chào đời, cô bé đã mang trong mình ký ức trọn vẹn về kiếp trước của mình. Cô nhớ rõ mình là một thiên nữ, nhớ rõ người chồng đầy quyền lực và tuyệt vời của mình tên là Malabari. Cô nhớ cả những cuộc vui chơi bất tận, nhớ những tràng hoa bay trên bầu trời, nhớ hương thơm và ánh sáng của cõi trời. Cô biết mình không thuộc về thế giới này.

Từ khi biết nói, cô bé cứ luôn miệng kể với cha mẹ, với mọi người xung quanh rằng: "Con không phải là người của cõi này. Con là thiên nữ từ cõi trời rơi xuống. Chồng con vẫn còn ở trên đó, con chỉ mong làm thật nhiều công đức để được trở về với chồng con." Mọi người ban đầu chỉ nghĩ đó là lời nói ngây thơ của trẻ nhỏ, nhưng cô bé nói mãi, nói riêng, với vẻ mặt vô cùng nghiêm túc và chân thành. Dần dần, cả gia đình, họ hàng, làng xóm đều biết chuyện. Họ thấy cô bé có phong thái đoan trang, yểu điệu, đức hạnh hơn hẳn những đứa trẻ khác, nên cũng dần tin lời cô nói. Họ đặt cho cô biệt danh là "Người tôn vinh chồng", bởi vì hễ ai hỏi đến chồng cô, cô lại say sưa ca ngợi hết đức tính này đến đức tính khác của vị thiên tử Malabari - một người có trí tuệ, tài năng, đạo đức và quyền lực vô song.

Lớn lên, dù phải lấy chồng theo tục lệ, sinh con, nhưng trong lòng cô vẫn luôn hướng về cõi trời xa xăm. Cô chỉ làm một việc duy nhất trong suốt cuộc đời mình: đó là dồn hết tâm sức làm công đức, cúng dường Phật và chư tăng. Mỗi lần quỳ trước Phật, cô đều thành tâm khấn nguyện: "Hôm nay con dâng cúng phẩm vật này, xin Đức Thế Tôn và chư tăng chứng minh cho con, để con được trở về với chồng con trên cõi trời." Cô không hề sợ người đời cho là điên rồ, cô cứ nói thẳng ước nguyện của mình. Năm cô tròn 20 tuổi, vào một ngày sau khi đến tịnh xá nghe pháp và cúng dường chư tăng, cô trở về nhà. Vừa bước vào cửa, cô bỗng nhiên ngã quỵ xuống, hai tay ôm ngực, rồi tắt thở ngay lập tức, như một cơn nhồi máu cơ tim. Cái chết đến quá đột ngột, quá êm ái, không một lời trăn trối.

Ngay lúc đó, trên cõi trời Đao Lợi, cuộc vui vẫn chưa tàn. Mới chỉ vài tiếng đồng hồ trôi qua (theo thời gian của cõi trời). Vị thiên tử Malabari bỗng nhìn quanh, thấy thiếu vắng người thiên nữ xinh đẹp của mình, liền hỏi: "Nãy giờ nàng đi đâu mà ta không thấy?" Không ai trả lời. Bỗng nhiên, trước mặt ông, một luồng sáng dịu dàng hiện ra, và người thiên nữ ấy xuất hiện trở lại, vẫn xinh đẹp, vẫn rạng rỡ như chưa từng rời đi. Cô mỉm cười, cúi đầu trước chồng rồi nói: "Thiếp vừa mới chết, phải sinh xuống cõi người sống trọn 20 năm. Nhờ làm các công đức, cúng dường Đức Phật Thế Tôn, và thành tâm cầu nguyện, thiếp đã được trở về với chàng như lời nguyện ước." Vị thiên tử và tất cả mọi người đều kinh ngạc, không thể tin nổi. Họ không hề hay biết rằng trong khoảnh khắc ngắn ngủi ấy, cô đã trải qua cả một kiếp người đầy ắp những nhớ thương và khát khao.

Sáng hôm sau, khi các vị Tỳ Kheo vào thành Xá Vệ khất thực, họ nghe tin người nữ Phật tử thuần thành nhất của họ vừa qua đời đột ngột. Nhiều vị chưa chứng đạo cảm thấy vô cùng thương tiếc, nói với nhau: "Thật tội nghiệp! Ít có người Phật tử nào hết lòng phụng sự chư tăng như vậy. Cô ấy làm bao nhiêu công đức, chắc chắn sẽ được sinh về cõi lành." Họ không hề biết rằng, tất cả những công đức ấy, cô chỉ dành cho một mục đích duy nhất: trở về bên người chồng của mình. Khi trở về tịnh xá, chư tăng kể lại sự việc với Đức Phật. Đức Phật lắng nghe rồi ôn tồn nói: "Này các Tỳ Kheo, cô ấy đã không chết như các ông nghĩ đâu. Cô ấy đã sinh lên cõi trời, trở về với người chồng của mình. Cái chết đến đột ngột như vậy là một lời cảnh báo cho tất cả mọi người: trên thế gian này, mọi thứ đều tạm bợ. Những cuộc vui ta chưa hưởng hết, thì thần chết đã mang ta đi."

Người thiên nữ ấy, dù có nhớ được tiền kiếp, dù có làm được nhiều công đức, nhưng vì lòng còn vướng bận, còn tham luyến một người chồng, nên vẫn mãi mãi xoay vòng trong luân hồi sinh tử. Cô không hề nghĩ đến sự giải thoát, không hề hướng đến giác ngộ. Cô chỉ muốn trở về làm chiếc bóng của chàng, mãi mãi về sau. Sự vướng mắc ấy, chính là sợi dây trói buộc cô vào dòng xoáy luân hồi, không bao giờ thoát ra được.

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện về người thiên nữ nhớ tiền kiếp là lời cảnh tỉnh sâu sắc về sự vô thường của cuộc đời. Dù có tận hưởng bao nhiêu lạc thú, dù có làm bao nhiêu công đức, nhưng nếu tâm còn vướng bận, còn tham luyến những điều tạm bợ, thì vẫn mãi mãi chìm đắm trong luân hồi. Bài học mà TT. Thích Chân Quang muốn truyền tải là: đừng để những cuộc vui, những thú vui trần tục làm ta lãng quên mục tiêu cao cả hơn. Hãy biết hướng tâm về sự giải thoát, giác ngộ, đừng để "thần chết" đến bất ngờ mang ta đi khi ta còn đang mải mê với những đóa hoa đầy quyến rũ của thế gian.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang