Người thuyết pháp đệ nhất

Trong hàng đệ tử của Đức Phật, ai ai cũng có một hạnh riêng, nổi bật riêng. Ngài Mục Kiền Liên nổi tiếng về thần thông, dùng thần thông để giáo hóa, thu phục ngoại đạo. Ngài Xá Lợi Phất, ngài A Nan đều thuyết pháp. Nhưng trong số đó, có một vị được Đức Phật khen ngợi là thuyết pháp hay nhất, siêng năng nhất, không biết mệt mỏi – đó là ngài Phú Lâu Na.

Một hôm, ngài Phú Lâu Na đứng trước Đức Phật, lòng đầy cảm kích. Ngài nhìn dung nhan của Phật, nghĩ rằng: “Đức Thế Tôn thật là lạ, việc làm của Ngài thuận theo căn cơ của tất cả chúng sinh, dùng phương tiện trí tuệ để thuyết pháp cứu độ. Chúng con ở nơi công đức của Phật không thể dùng lời nói mà tả xiết. Chỉ có Phật mới biết bổn nguyện trong thâm tâm của chúng con.”

Ngài chỉ nghĩ vậy thôi, không nói ra lời nào. Vì sao? Vì tâm nguyện của ngài đã bày tỏ hết qua việc làm. Suốt bao nhiêu năm, ngài đã hộ trì Phật pháp, đi khắp nơi thuyết pháp, không quản khó nhọc. Công hạnh ấy nhiều vô kể, không cần phải nói, chỉ cần nhìn vào là Phật biết.

Đức Phật nhìn ngài Phú Lâu Na, rồi nói với các vị Tỳ kheo:

“Ngoài Đức Như Lai ra, không ai có thể hiểu thấu được tài biện bát vô ngại của Phú Lâu Na. Các ông chớ tưởng Phú Lâu Na chỉ biết hộ trì, trợ tuyên pháp của ta. Ông đã từng ở nơi chín mươi ức đức Phật trong quá khứ, hộ trì chánh pháp, là bậc nhất trong hàng thuyết pháp. Ông thông suốt bốn trí vô ngại, thường suy gẫm, nói pháp thanh tịnh, không nghi lầm. Người đời thời đó gọi ông là Thanh Văn, nhưng thật ra ông dùng phương tiện đó để làm lợi ích cho vô lượng chúng sinh, giáo hóa họ hướng đến Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.”

Nghe Phật nói, các vị Tỳ kheo đều kinh ngạc. Hóa ra ngài Phú Lâu Na không chỉ là một vị Thanh Văn bình thường, mà hạnh nguyện của ngài là hạnh Bồ Tát – luôn vì lợi ích chúng sinh, không mệt mỏi.

Đức Phật lại nói tiếp:

“Phú Lâu Na, vì công đức thuyết pháp của ông, về tương lai ông sẽ thành Phật, hiệu là Pháp Minh Như Lai. Cõi nước của ông sẽ gồm tất cả các thế giới nhiều như số cát sông Hằng, hợp thành một cõi Phật. Nơi đó đất bằng bảy báu, không có ba đường ác, chúng sinh đều do biến hóa sinh ra, không có dâm dục, được pháp thần thông, thân phóng ánh sáng, bay đi tự tại. Chúng sinh chỉ dùng hai món ăn: pháp hỷ thực và thiền duyệt thực. Đức Phật ấy sống lâu vô lượng kiếp, chánh pháp trụ ở đời rất lâu.”

Vì sao ngài Phú Lâu Na được thọ ký đặc biệt như vậy? Vì nhân duyên thuyết pháp. Ngài đã trải qua chín mươi ức đức Phật, luôn thuyết pháp trợ duyên, nên có vô số chúng sinh có duyên với ngài. Khi thành Phật, tất cả những thế giới ấy gom lại thành một cõi Phật rộng lớn vô cùng.

Câu chuyện về ngài Phú Lâu Na dạy cho chúng ta bài học sâu sắc: nền tảng của lời nói chính là hành động. Một người nói pháp hay nhưng không thực hành, lời nói chỉ như tiền giấy, không ai dùng. Nhưng người thầm lặng tu hành, sống thanh tịnh, thì chỉ cần im lặng cũng đủ sức thuyết phục. Danh từ – Thanh Văn hay Bồ Tát – không quan trọng, quan trọng là thực chất việc làm. Và khi đã có nền tảng tu hành, lời nói mới có giá trị, mới đem lại lợi ích lớn cho chúng sinh.

Ý nghĩa câu chuyện: Người tu hành cần lấy việc làm làm nền tảng, giữ gìn sự thanh tịnh của bản thân, rồi mới dùng lời nói để giáo hóa. Càng ít người biết việc tốt của mình thì phước càng bền. Đừng chạy theo danh từ, hãy sống đúng với hạnh nguyện Bồ Tát: vì lợi ích chúng sinh, không mệt mỏi, không sợ khó khăn.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang