Người thợ săn và vị sa môn trong hang đá

Mưa rừng chiều hôm ấy trút xuống như thác đổ. Từng đợt gió lạnh thấu xương luồn qua những tán cây cổ thụ, cuốn theo hơi nước và mùi đất ẩm. Giữa cơn mưa tầm tã, một người thợ săn trẻ tuổi đang co ro dưới một tảng đá lớn, quần áo ướt sũng, tay chân run lên vì lạnh. Anh ta vừa đi săn trong rừng thì gặp mưa, không kịp chạy về làng, đành tìm một hang đá để trú tạm.

Hang đá tối om, chỉ có một chút ánh sáng le lói từ ngoài hắt vào. Người thợ săn bước vào, đảo mắt nhìn quanh, bỗng dừng lại. Trong góc hang, một vị sa môn ngồi bất động, thân khoác tấm y vàng đã bạc màu, hai tay để ngay ngắn trên đùi, mắt nhắm nghiền như đang nhập định. Không khí trong hang bỗng trở nên tĩnh lặng lạ thường, chỉ còn nghe tiếng mưa rơi lộp độp trên vách đá.

Người thợ săn nhìn vị sa môn, lòng dấy lên một nỗi lo lắng khó tả. Trời mưa lạnh thế này, vị ấy ngồi đây chắc đã lâu lắm rồi. Anh nhìn quanh quẩn trong hang, không thấy một chút thức ăn nào. Bụng anh cồn cào, nghĩ đến cảnh vị sa môn đang đói, anh không kìm được sự xót xa.

“Vị này chắc đang đói lắm. Trời mưa to thế này, rừng thì xa, làm sao kiếm được gì ăn?” – Anh tự nhủ, lòng băn khoăn.

Không do dự, người thợ săn quyết định băng mưa trở về làng. Anh chạy vội ra khỏi hang, mặc cho mưa xối xả, gió rít từng cơn. Đường về làng dài và trơn trượt, nhưng anh không hề nghĩ đến sự mệt nhọc của mình. Anh chỉ nghĩ đến vị sa môn đang ngồi trong hang lạnh, có thể đang đói, đang cần được giúp đỡ.

Về đến làng, anh gom góp tất cả những gì có thể: một ít cơm nguội, vài củ khoai, một bình nước. Anh gói ghém cẩn thận rồi lại băng mưa trở vào rừng. Đường đi lúc này còn khó khăn hơn, bùn lầy trơn trượt, nhưng anh vẫn cắm cúi bước nhanh, chỉ mong sao vị sa môn kia không phải chịu đói lâu hơn.

Khi trở lại hang đá, trời đã nhá nhem tối. Người thợ săn thở hổn hển, quần áo lấm lem bùn đất, nhưng đôi mắt anh sáng lên vui mừng khi thấy vị sa môn vẫn còn ngồi đó. Anh nhẹ nhàng bước đến, đặt gói thức ăn xuống trước mặt vị ấy, rồi cung kính chắp tay:

“Bạch thầy, con thấy thầy ngồi đây giữa trời mưa lạnh, chắc thầy đói lắm. Con có chút thức ăn, xin thầy nhận cho.”

Vị sa môn từ từ mở mắt, nhìn người thợ săn với ánh mắt hiền từ. Ngài khẽ mỉm cười, đưa tay nhận lấy thức ăn, rồi nói:

“Lành thay! Ngươi có tấm lòng tốt. Ngươi đã vì người khác mà quên đi sự khổ cực của mình. Phước báu của ngươi sẽ không bao giờ cạn.”

Người thợ săn nghe vậy, lòng ấm áp lạ thường. Anh ngồi xuống bên cạnh, nhìn vị sa môn thong thả dùng bữa, lòng cảm thấy bình yên chưa từng có. Từ đó, anh thường xuyên tìm đến những người tu hành, chăm sóc, lo lắng cho họ, luôn sợ họ đói, sợ họ khổ, sợ họ không được thoải mái.

Nhiều năm trôi qua, người thợ săn ấy tích lũy được vô số công đức. Mỗi lần thấy ai khó khăn, anh đều tìm cách giúp đỡ, không quản ngại gian khổ. Anh sống một đời lương thiện, luôn nghĩ đến người khác trước, quên đi bản thân mình. Khi qua đời, anh được sinh lên cõi trời, hưởng phước báu sung sướng.

Rồi đến thời Đức Phật xuất hiện, anh lại được sinh xuống cõi người, làm một trưởng giả giàu có tên là Chita, sống ở thành phố Masi Casanda. Ông Chita nổi tiếng khắp vùng vì sự giàu có và lòng hào phóng. Đi đến đâu, ông cũng được mọi người yêu quý, kính trọng, đón tiếp nồng hậu. Một lần, ông tổ chức một đoàn xe lớn chở đầy phẩm vật đến cúng dường Đức Phật tại tinh xá Kỳ Viên. Dọc đường, rất nhiều người hưởng ứng, cùng tham gia, tạo thành một đoàn người đông đúc, tưng bừng.

Khi đến Kỳ Viên, ông Chita vô cùng xúc động, đảnh lễ Đức Phật. Trong khoảnh khắc ấy, ông thấy hào quang năm sắc từ thân Phật chiếu ngời, sáng rực cả không gian. Ông phủ phục xuống, nước mắt lăn dài, lòng tràn đầy hỷ lạc. Ông ở lại suốt một tháng, ngày ngày cúng dường Phật và chư tăng. Suốt thời gian đó, mọi người khắp nơi nghe tin, lại mang phẩm vật đến phụ giúp, biến nơi đây thành một tháng lễ hội tưng bừng.

Đến khi ông phải trở về, người ta lại tiễn ông rầm rộ, chất đầy những cỗ xe phẩm vật để biếu tặng ông. Ông đi bao nhiêu xe đến, lại về với bấy nhiêu xe chất đầy quà tặng, không thiếu thứ gì. Mọi người đều kinh ngạc, bàn tán về phước báu của ông.

Đức Phật mới nói:

“Người có giới hạnh, có tịnh tâm, đủ tiếng tâm và tài sản, người đó đến nơi nào cũng được người cung kính. Ông Chita đời trước là thợ săn, nhưng nhờ một lần dầm mưa cúng dường vị sa môn trong hang đá, lại luôn có tâm tốt với người khác, nên nay được phước báu như vậy.”

Ông Chita nghe vậy, lòng càng thêm tinh tấn. Nhờ phước báu và duyên lành, ông chứng được quả thánh thứ hai, trở thành một vị thánh nhân sống giữa đời, vừa giàu có, vừa được kính trọng, lại thoát khỏi sinh tử luân hồi.

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện dạy chúng ta rằng: mọi hành vi tốt đẹp, dù nhỏ, đều tạo nên phước báu. Người luôn nghĩ đến người khác, lo lắng cho người khác, không quản ngại khó khăn, sẽ tích lũy được công đức dày dặn. Khi phước báu đủ lớn, ta sẽ được mọi người yêu quý, kính trọng, và có cơ duyên gặp chánh pháp, tu hành giải thoát. Ngược lại, nếu chỉ sống ích kỷ, chỉ nghĩ đến bản thân, ta sẽ tự chuốc lấy khổ đau. Hãy luôn đặt mình vào vị trí của người khác, sống vì mọi người, thì cuộc đời ta sẽ trở nên tươi đẹp và ý nghĩa.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang