Người thiên nữ nhớ chồng

Trên cõi trời Đao Lợi, nơi những lâu đài bằng ánh sáng lơ lửng giữa không trung, một khu vườn rộng lớn trải dài với muôn ngàn loài hoa chưa từng thấy nơi nhân gian. Hoa ở đây không chỉ đẹp mà còn tỏa ra thứ ánh sáng dịu dàng, mỗi cánh hoa như một viên ngọc sống động. Trong khu vườn ấy, một vị thiên tử tên Malabari đang dạo chơi cùng với hàng trăm thiên nữ. Họ hái những cành hoa đẹp nhất, kết thành tràng rồi tung lên trời, để những vòng hoa bay lượn, tụ lại thành hình thù kỳ ảo rồi từ từ rơi xuống như mưa màu sắc.

Giữa lúc cuộc vui đang say sưa, một thiên nữ trẻ bay lên một cành cây cao, tay vươn ra hái một đóa hoa. Nhưng ngay khoảnh khắc ấy, thân hình nàng bỗng nhiên tan biến – như một ngọn đèn dầu vụt tắt, không để lại dấu vết, không một tiếng động. Các thiên nữ khác chỉ kịp nhìn nhau ngỡ ngàng, không ai hiểu chuyện gì đã xảy ra. Chỉ có vài tiếng đồng hồ trôi qua trên cõi trời, nhưng trong khoảng thời gian ngắn ngủi ấy, nàng đã trải qua cả một kiếp người dài hai mươi năm dưới trần gian.

Nàng tái sinh vào một gia đình giàu có ở thành Xá Vệ. Khi cất tiếng khóc chào đời, điều kỳ lạ là nàng nhớ rõ tất cả kiếp trước của mình. Nàng nhớ mình từng là một thiên nữ, nhớ người chồng oai hùng tên Malabari, nhớ những cuộc vui chơi trên cõi trời. Ngay từ khi biết nói, nàng đã thưa với cha mẹ: “Cha mẹ ơi, con vốn là người trên cõi trời, chồng con vẫn còn ở đó. Con chỉ mong được trở về với chồng con.” Cha mẹ nghe vậy chỉ lắc đầu, nghĩ rằng con bé nói chuyện hoang đường. Nhưng nàng không nản, ngày nào cũng kể về người chồng tuyệt vời của mình: “Chồng con có uy đức lớn, có trí tuệ, có tài năng, lại rất tốt với mọi người. Con thương ổng lắm.”

Lớn lên, nàng càng ngày càng đẹp, dáng đi uyển chuyển, phong thái đoan trang, ai nhìn cũng bảo không giống người trần tục. Nàng thường xuyên đến chùa, cúng dường Phật và chư tăng, làm đủ mọi công đức. Nhưng mỗi lần quỳ xuống dâng phẩm vật, nàng đều phát nguyện: “Bạch Thế Tôn, xin chứng minh cho con. Con làm tất cả những điều này chỉ mong được trở về với chồng con trên cõi trời.” Ai hỏi chuyện chồng con, nàng đều say sưa ca ngợi, không hề e ngại. Dân làng thấy vậy liền đặt cho nàng biệt danh là “người tôn vinh chồng”.

Đến năm mười sáu tuổi, gia đình gả nàng cho một người đàn ông dưới trần. Nàng không vui, nhưng vì tục lệ nên đành chấp nhận. Nàng sinh được một đứa con, nhưng trong lòng vẫn luôn hướng về cõi trời. Ngày ngày, nàng vẫn tiếp tục cúng dường, vẫn phát nguyện như cũ. Có người bảo nàng bị tâm thần, nhưng nàng mặc kệ, chỉ biết làm phước và chờ đợi.

Năm nàng hai mươi tuổi, một buổi chiều nọ, nàng đến chùa nghe pháp, cúng dường chư tăng như thường lệ. Khi về đến nhà, nàng bỗng nhiên ngã xuống, tim ngừng đập. Cái chết đến nhanh như một cơn gió thoảng, không đau đớn, không kịp trăn trối. Người nhà chỉ kịp thấy nàng ngã, rồi tắt thở. Họ thương tiếc, khóc lóc, nhưng không ai biết rằng ngay lúc ấy, trên cõi trời, nàng đã hiện ra trở lại.

Lúc đó, cuộc vui của Malabari và các thiên nữ vẫn chưa tàn. Mới chỉ vài tiếng đồng hồ trôi qua. Malabari thấy nàng đột ngột biến mất rồi lại xuất hiện, liền hỏi: “Nàng đi đâu mà nãy giờ không thấy?” Nàng mỉm cười, đáp: “Thiếp vừa trải qua hai mươi năm ở cõi người, làm các công đức, cúng dường Phật Thế Tôn, và nay được trở về với chàng.” Malabari nghe vậy, sững sờ, rồi ôm nàng vào lòng.

Hôm sau, các Tỳ kheo vào làng khất thực mới nghe tin nàng qua đời. Ai cũng thương tiếc: “Một Phật tử thuần thành như vậy mà chết trẻ, tội nghiệp quá!” Họ về tịnh xá kể lại với Đức Phật. Đức Phật mới nói: “Này các Tỳ kheo, cô ấy đã sinh lên cõi trời, trở về với người chồng của mình. Cái chết đến đột ngột như vậy là để cảnh báo cho mọi người: trên thế gian này, mọi cuộc vui đều tạm bợ, các dục chưa thỏa mãn thì thần chết đã mang đi.”

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện nhắc nhở chúng ta rằng cuộc đời là vô thường, những khoái lạc trần gian chưa kịp hưởng hết thì thần chết đã đến. Đừng để tâm đắm say vào các dục lạc nhất thời, mà hãy biết làm phước và định hướng quả báo về con đường tu tập tâm linh, để không phải mãi luân hồi trong sinh tử.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang