Người Nghèo Làm Phước

Buổi chiều ở một xóm lao động nghèo, ánh nắng vàng nhạt xuyên qua mái tôn cũ, chiếu lên những hạt bụi lơ lửng. Trong căn nhà nhỏ chỉ vỏn vẹn vài mét vuông, chị Lan ngồi bó gối bên mâm cơm chỉ có bát cà muối và nồi cơm nguội. Bụng đói cồn cào nhưng chị chẳng buồn ăn. Hơn bốn mươi tuổi, chị đã quá quen với cái nghèo đeo đẳng từ thuở nhỏ.

Chị Lan làm thuê đủ nghề: lúc thì phụ hồ, lúc thì bốc vác, có hôm nhịn ăn sáng để dành tiền mua thuốc cho con. Chồng chị bỏ đi từ lâu, để lại cho chị hai đứa con thơ dại. Nhiều đêm chị thức trắng, tự hỏi vì sao cuộc đời mình khổ đến thế. Cho đến một ngày, có người hàng xóm rủ chị đi chùa nghe pháp. Chị ngồi cuối hội trường, nghe thầy giảng về luật nhân quả, về những kiếp trước bỏn xẻn hay phá hoại tài sản người khác mà kiếp này phải chịu nghèo.

Chị Lan chợt nhớ lại hồi trẻ, có lần giận dữ vì chuyện bờ rào, chị đã chặt phăng cả vườn cây ăn trái nhà hàng xóm. Lúc đó chị chỉ nghĩ đến sự tức giận của mình, không hề nghĩ đến nỗi khổ của họ. Giờ nghe thầy giảng, chị mới ngộ ra: “Thì ra mình nghèo là do mình đã gây tội.” Nước mắt chị lăn dài trên gò má gầy gò.

Sau buổi pháp thoại, chị tìm gặp thầy, nghẹn ngào:

“Thưa thầy, con nghèo quá, ăn bữa đói bữa no. Nghe thầy nói phải làm phước để chuyển nghiệp, nhưng con lấy gì mà làm phước? Con còn lo cho hai đứa nhỏ chưa xong.”

Thầy nhìn chị, giọng trầm ấm:

“Chính vì nghèo mà con mới cần làm phước. Người giàu làm phước dễ, nhưng phước ấy nhỏ. Người nghèo làm phước khó, nhưng phước ấy lớn. Con đừng chờ giàu rồi mới làm, vì giàu rồi con sẽ không có cái tâm ấy nữa.”

Chị Lan im lặng, trong lòng dậy lên một quyết tâm chưa từng có. Chị nghĩ: “Mình nghèo thật, nhưng mình còn sức khỏe, còn đôi tay. Mình có thể nhịn một bữa cơm để giúp người khác.”

Hôm sau, chị xin vào nhóm thiện nguyện của chùa. Thấy chị nghèo, có người ái ngại:

“Chị Lan ơi, chị nghèo vậy mà đi làm phước à? Thôi để người khác làm đi.”

Chị cười, ánh mắt kiên định:

“Tôi nghèo nhưng tôi có thể góp công. Tôi không có tiền, nhưng tôi có thời gian và sức lực.”

Chị bắt đầu đi nấu cháo từ thiện, quét dọn chùa, chăm sóc những cụ già neo đơn. Có những ngày trời mưa tầm tã, đường trơn trượt, chị vẫn đạp xe đến nơi cần giúp. Có bữa chị nhịn ăn trưa để dành gói mì cho một bà cụ. Người ta thấy chị vất vả, khuyên chị nghỉ ngơi, nhưng chị chỉ cười: “Tôi vui lắm, tôi thấy mình có ích.”

Một năm sau, có một đoàn từ thiện về xóm tặng quà cho các hộ nghèo. Khi họ đến nhà chị Lan, họ ngạc nhiên vì chị không nhận quà, mà chỉ xin họ chuyển phần quà đó cho một gia đình còn khó khăn hơn. Chị nói: “Tôi đã đủ rồi, tôi có cơm ăn mỗi ngày, có chỗ ngủ. Còn nhiều người khổ hơn tôi.”

Điều kỳ diệu là từ ngày chị biết cho đi, cuộc sống của chị dường như nhẹ nhõm hơn. Chị không còn cảm giác bất an, lo sợ như trước. Con chị ngoan hơn, sức khỏe chị tốt hơn. Chị vẫn nghèo, nhưng nghèo mà có niềm vui, có hy vọng. Chị hiểu rằng mình đang gieo những hạt giống tốt cho tương lai.

Nhiều năm sau, người ta vẫn thấy chị Lan lặng lẽ trong những công việc thiện nguyện. Chị không giàu có, nhưng chị có một sự bình an mà tiền bạc không mua được. Chị thường nói với những người cùng cảnh ngộ: “Đừng chờ giàu mới làm phước. Hãy làm phước ngay trong lúc khó khăn, vì đó là lúc phước ấy lớn nhất.”

Ý nghĩa câu chuyện

Bài học mà TT. Thích Chân Quang muốn truyền tải: Người nghèo làm phước tuy khó khăn nhưng lại có phước báo lớn hơn người giàu, vì công khó và sự kiên trì vượt khó sẽ nhân lên giá trị của việc thiện. Đừng chờ đợi điều kiện đủ đầy mới bắt đầu làm điều tốt, mà hãy nỗ lực làm phước ngay trong hoàn cảnh thiếu thốn để chuyển hóa nghiệp lực.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang