Người lượm ve chai và chiếc chai nhốt thần

Mặt trời mới nhô qua rặng dừa, con đường đất dẫn vào xóm nghèo đã bốc lên hơi nóng hầm hập. Tiếng xe rác lăn bánh lọc cọc vang lên giữa làn gió oi bức. Một người đàn ông quần áo xộc xệch, đôi dép râu rách quai, lom khom bước từng bước chậm chạp trên vệ đường. Mồ hôi rịn đầy trán, mỗi lần cúi xuống nhặt một vỏ chai, lưng ông lại oằn xuống như cây tre già trước bão. Đói lả, ông bụm bụng, nhìn vào túi ni-lông chỉ còn hai ổ bánh mì cũ mua từ sáng sớm, tự nhủ: “Thôi, qua ngày thế đã.”

“Trời ơi, khổ quá. Ngày nào cũng lượm ve chai mà chẳng đủ ăn. Giá nào có ai cho mình mười tỷ thì đời đổi đời, không phải cực nhọc thế này nữa.”

Ông đã sống cảnh nghèo rách nát quanh năm suốt tháng, kiếm ăn vất vả từng đồng lẻ, nhiều lúc ốm đau không có tiền thuốc. Bao nhiêu năm tháng tích tụ khó khăn, chỉ mong qua ngày từng bữa, chưa bao giờ dám mơ đổi đời ngoài mấy lời than thở với gió.

Đang lục lọi đống rác bên gốc cây bàng, tay ông chạm phải một cái chai thủy tinh lạ, nặng bầm, nút bịt chặt. Tò mò, ông vặn cái nút ra định đem bán. Chưa kịp bỏ vào bao, một luồng khói mỏng bay lên, một ông lão râu tóc bạc phơ hiện ra trước mặt, mắt sáng quắc. Ông lão vỗ tay cười sằng sặc.

“Ta bị lũ say rượu nhốt trong chai mấy trăm năm. Ngươi mở nút cứu ta, ta cho ngươi một điều ước. Ngươi muốn gì, ta sẽ cho.”

Tim ông đập thình thịch, bàn tay run run, đầu óc quay cuồng. Một bên là tiếng thì thầm: “Cứ xin tiền, giàu rồi thoải mái.” Một bên là nỗi sợ: “Xin bậy thì sao?” Nhưng đói khát thắng hết, ông vội vàng nói:

“Con khổ lượm ve chai quá. Xin ngài cho con 10 tỷ đồng để đời con thay đổi!”

Ông lão gật gù, thổi một cái phù, lập tức một đống tiền chất cao ngay cạnh đống rác, tiền rơi rụng tứ tung, không gói nilon, không dây cột. Ông lão bay mất như chưa từng xuất hiện.

Ông đàn ông đứng trân người giữa đống tiền, mắt tròn xoe. Gió bắt đầu thổi mạnh, những tờ bạc loạn xạ bay phất phới. Một gã cướp từ đầu hẻm xông tới, gầm lên:

“Tiền của ai đó? Tao lấy hết!”

Ông ấp úng lùi lại:

“Này… này anh, tiền của tôi do thần cho!”

Gã cướp quát, vung gậy đánh tới. Tiếng chửi, tiếng đánh, tiếng hét vang lên loạn xạ. Một lát sau, yên lặng. Đống tiền không còn, chỉ còn ông ôm đầu máu me, ngồi bệt xuống đất than khóc, nước mắt lẫn máu ròng ròng.

Điểm nút đến khi ông nhìn bàn tay trống rỗng, nhận ra cái ước mơ giàu sang vừa mang họa. Ông thấm thía: mình đã không ước chỗ cất, không ước gói ghém, để rồi mất trắng và mang thương tích.

Ông lẩm nhẩm, tự an ủi vết thương:

“Trời ơi, thà con nghèo như ngày xưa đi lượm ve chai, kiếm được mấy ổ bánh mì ăn qua ngày còn hơn. Giờ không tiền, lại đầy máu me.”

Sau hôm đó, hàng xóm thấy ông trở lại gánh rác như cũ, lưng còng hơn, nhưng mỗi lần nhặt chai, ông đều lắc đầu cười khổ. Ông không còn mơ giàu bất chợt, mà dặn đám trẻ:

“Ước bậy là rước họa. Cái không vừa lòng của mình, hoá ra là phước.”

Cuộc sống ông vẫn nghèo, nhưng tâm nhẹ nhõm, không còn ôm mộng hảo huyền để rồi ôm đầu máu khóc giữa đống rác.

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện cho thấy nhiều khi điều ta mơ ước tưởng là hạnh phúc, sự thật lại là hiểm họa; phía sau dục vọng là đau khổ. Những gì ta không vừa lòng, bất an qua đi, mới hay đó là quà tặng vô giá của trời đất. Đừng ước mơ sai lầm theo cái não hẹp của mình mà bỏ qua trí tuệ mênh mông của vũ trụ.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang