Người làm phước không có đạo lý

Trong một buổi pháp đàm, có một người đàn ông trung niên đứng dậy, giọng bực bội: “Bạch thầy, con thấy bất công lắm! Tại sao người ta giàu có, còn con thì nghèo khổ? Nghe nói là do nhân quả, nhưng con có biết kiếp trước con làm gì đâu mà sửa?”

Mọi người trong hội chúng im lặng nhìn vị thầy. Vị thầy từ tốn đáp: “Chính vì con không biết, nên mới có cơ hội làm phước chân thật.” Người đàn ông ngạc nhiên: “Sao lại nói vậy? Không biết thì làm sao mà sửa?”

Vị thầy giải thích: “Nếu con biết rõ kiếp trước con làm ác, thì con làm phước bây giờ có thể chỉ vì sợ quả báo, vì muốn cầu phước cho bản thân, chứ không phải vì lòng thương. Còn khi con không biết, mà con thấy người khác khổ, con động lòng trắc ẩn, con giúp họ một cách tự nhiên, thì đó mới là lòng từ bi thật sự.”

Người đàn ông ngẫm nghĩ một lúc, rồi hỏi: “Vậy làm phước mà có tâm cầu phước thì không tốt sao?” Vị thầy đáp: “Không phải không tốt, nhưng nó không có đạo lý. Người làm phước vì cầu lợi, thì phước ấy nhỏ, và tâm vẫn còn ích kỷ. Người làm phước vì thương người, không nghĩ đến quả báo, thì phước ấy lớn, và tâm trở nên thanh tịnh.”

Người đàn ông chợt hiểu ra, gật gù. Anh ta nhớ lại những lần mình bỏ tiền ra làm phước, nhưng trong lòng chỉ nghĩ đến việc mình sẽ được gì. Anh ta thấy xấu hổ, và tự nhủ sẽ thay đổi cách sống, học cách cho đi vì thương người, không vì mong cầu.

Từ đó, anh ta bắt đầu tham gia các hoạt động từ thiện, nhưng với một tâm thế khác. Anh không còn tính toán được mất, mà chỉ muốn san sẻ nỗi khổ với mọi người. Và lạ thay, cuộc sống của anh trở nên nhẹ nhàng, an vui hơn, dù không giàu có hơn trước là bao. Anh hiểu rằng, phước báu thật sự không nằm ở vật chất, mà nằm ở sự thanh thản trong tâm hồn.

Ý nghĩa câu chuyện

Làm phước mà không có đạo lý, chỉ vì cầu lợi, thì không phải là phước chân thật. Phước chân thật đến từ lòng thương yêu, từ sự động lòng trắc ẩn trước nỗi khổ của người khác, không vụ lợi, không tính toán. Chính vì ta không biết kiếp trước, nên ta mới có cơ hội thể hiện lòng từ bi một cách trong sạch nhất.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang