Người đệ tử và vị thầy dạy đạo

Buổi chiều trên chùa, nắng vàng nhạt dần sau những tán cây bồ đề. Trong giảng đường, tiếng chuông ngân nhẹ rồi lắng xuống. Một người đàn ông trung niên ngồi ở hàng ghế cuối, mắt nhìn xuống, hai tay bồn chồn siết chặt. Anh ta đã đến chùa từ sáng, nhưng mãi đến giờ này mới dám bước vào đây.

Người đàn ông ấy tên là Minh, một doanh nhân thành đạt, nhưng trong lòng luôn canh cánh một nỗi trống rỗng khó tả. Suốt mấy năm qua, anh ta tự mày mò kinh sách, tự ngồi thiền, tự cho rằng mình đã hiểu đạo. Anh từng nói với bạn bè: "Tu hành là chuyện của mình, cần gì thầy? Chỉ cần xoay về nơi mình là đủ." Nhưng càng tu, anh càng thấy bế tắc. Những lúc ngồi một mình trong phòng, tâm trí anh cứ quay cuồng, không biết mình đúng hay sai, không biết con đường nào mới thật sự dẫn đến giác ngộ.

Hôm nay, anh quyết định đến gặp một vị thầy mà anh từng nghe tiếng. Vị thầy ấy ngồi trên bục cao, dáng người gầy gò, nụ cười hiền hậu. Minh cúi đầu chào, giọng hơi run: "Thưa thầy, con đã tự tu nhiều năm, nhưng con thấy mình chẳng tiến bộ bao nhiêu. Có người nói con cần thầy, nhưng con nghĩ Phật tánh ai cũng có, tự mình tìm ra chân lý mới là cao nhất."

Vị thầy nhìn Minh, mắt sáng như sao, giọng ôn tồn: "Con nói tự mình tìm ra chân lý, nhưng con có chắc mình đã thấy hết lỗi lầm của mình chưa?"

Minh ngập ngừng: "Dạ... con nghĩ con cũng thấy được một phần."

"Một phần thôi sao?" – vị thầy mỉm cười – "Vậy con hãy kể cho thầy nghe, trong tháng này con đã thấy được bao nhiêu lỗi của mình?"

Minh im lặng. Anh nhận ra mình chẳng nhớ nổi một lỗi nào cụ thể. Anh chỉ nhớ những lúc mình giận dữ vì chuyện nhỏ, những lúc tham lam muốn có thêm, nhưng anh cho rằng đó là chuyện thường tình, không phải lỗi.

"Thưa thầy, con nghĩ con không có lỗi gì lớn. Con không trộm cướp, không giết người, con cũng hay đi chùa, hay làm từ thiện..."

Vị thầy khẽ lắc đầu: "Con ơi, lỗi không chỉ là những việc lớn lao. Có những lỗi vi tế như sợi tóc, mà nếu không có người chỉ, cả đời con cũng không thấy. Ví như con cho rằng mình có thể tự tu mà không cần thầy, đó đã là một lỗi lớn rồi. Đó là kiêu mạn, là tà kiến. Nó sẽ đưa con xuống địa ngục, chứ không đưa con đến giác ngộ."

Minh giật mình, mặt tái đi. Anh chưa bao giờ nghĩ mình kiêu mạn. Anh chỉ nghĩ mình tự tin, mình độc lập.