Người đàn ông báo trước ba ngày chết

Buổi chiều cuối thu, nắng vàng nhạt trải dài trên con đường đất dẫn vào xóm. Bác Hai Như Sanh đang ngồi uống trà trước hiên nhà, bỗng nghe tiếng xe máy dừng trước cổng. Một người đàn ông lạ mặt, đội nón cối, quần áo bà ba, bước vào với nụ cười hiền lành.

Người đàn ông ấy kéo ghế ngồi xuống, tự rót chén trà rồi nói: “Bác Hai ơi, mai mốt có gì ngon thì đãi tôi ăn với, chứ ba bữa nữa tôi chết rồi.”

Bác Hai tưởng ông nói đùa, cười xòa: “Ổng nói vậy chứ ai mà biết trước được ngày chết?”

Nhưng người đàn ông vẫn tỉnh bơ, không cười, không giải thích. Ông chỉ nhấp thêm ngụm trà, mắt nhìn xa xăm ra cánh đồng trước nhà.

Bác Hai kể lại: “Hồi đó ổng là cán bộ, đi bộ đội về, sống rất đàng hoàng. Ổng nói chuyện nhẹ nhàng, không bao giờ thấy ổng nóng giận ai. Nhưng mà cái câu nói ba bữa nữa chết, tôi cũng để bụng, không dám coi thường.”

Hai ngày sau đó, người đàn ông lại ghé nhà bác Hai, ăn cơm, uống trà, nói chuyện rôm rả như chưa có chuyện gì. Đến sáng ngày thứ ba, bác Hai nghe tin: ông ấy nằm trên giường, nhắm mắt ra đi nhẹ nhàng, không đau đớn, không trăn trối.

“Tôi nghe mà chết điếng. Ổng nói đúng ba bữa là chết thiệt. Mà chết y như ngủ vậy, không oằn oại, không kêu la. Cả xóm ai cũng lạ, không hiểu sao ổng biết trước được.”

Bác Hai lắc đầu, giọng trầm xuống: “Tôi làm cách mạng, đi theo đạo Nho, đạo Phật cũng có, nhưng tôi không hiểu nổi cái chuyện đó. Chỉ biết rằng người ta sống tử tế, thì chết cũng nhẹ nhàng.”

Người đàn ông ấy không phải thiền sư, không phải tu sĩ, chỉ là một cán bộ về hưu, suốt đời vì dân phục vụ. Ông không nói nhiều về đạo lý, nhưng từng lời nói của ông đều giữ trọn. Ông hứa ai điều gì là làm bằng được. Cả đời ông không thất tín với ai. Và chính cái chữ “tín” ấy, như một sợi dây vô hình, đã giúp ông biết trước giờ ra đi, để rồi ra đi trong an lành.

Ý nghĩa câu chuyện

Người sống trọn chữ tín, giữ lời hứa, sống tử tế với đời, thường có cái chết an lành, nhẹ nhàng. Đó là nhờ phước báu từ sự chân thật, trách nhiệm và lòng nhân ái. Ngược lại, người nuốt lời, thất tín, sống ích kỷ thường chết trong đau đớn, bất an. Vì vậy, hãy giữ gìn chữ tín như giữ mạng sống của mình.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang