Người đàn bà mất trí nhớ

Tiếng chuông điện thoại reo vang trong văn phòng nhỏ của trại giam giữ thiếu niên. Mùi nước lau sàn hòa lẫn với mùi mồ hôi của những đứa trẻ lầm lỡ. Cô luật sư, người phụ nữ ngoài ba mươi với đôi mắt sáng và nụ cười hiền, đang cúi xuống xấp hồ sơ trên bàn. Cô đã làm việc ở đây gần mười năm, ngày ngày chứng kiến những mảnh đời non trẻ nhưng đã vấy bẩn bởi tội lỗi. Cô thương họ, nhưng cũng biết rõ ranh giới giữa lòng tốt và kỷ luật.

Buổi chiều hôm ấy, khi cô đi ngang qua khu sinh hoạt chung, một cô gái trạc mười bảy tuổi đang đứng cạnh hai thanh niên. Ánh mắt cô gái lấm lét, bàn tay bí mật đưa cho họ một vật gì đó. Cô luật sư dừng lại, giọng nghiêm khắc nhưng không mất đi sự dịu dàng: "Em, vào phòng ngay. Đừng làm gì dại dột." Cô gái nhìn cô, đôi mắt đầy tức tối, nhưng rồi cũng quay lưng bỏ đi. Cô luật sư thở dài, quay lại bàn làm việc. Cô không hề hay biết rằng, trong bóng tối của hành lang, cô gái ấy đang lặng lẽ cầm một chiếc ghế gỗ, men theo sau lưng cô.

Chiếc ghế giáng xuống đầu cô luật sư như một nhát búa. Một tiếng động khô khốc vang lên, rồi cơ thể cô gục xuống sàn nhà lạnh lẽo. Cô gái vẫn không dừng lại, cô ta đập liên hồi, cho đến khi máu chảy ra, thấm đẫm mái tóc đen của nạn nhân. Cô luật sư hôn mê suốt hai tháng trời. Khi tỉnh dậy, cô không còn nhớ gì nữa. Cô nhìn người đàn ông ngồi bên giường bệnh – chồng cô – mà không biết anh ta là ai. Cô nhìn những bức ảnh trẻ con trên tủ đầu giường, hỏi: "Những đứa trẻ này là ai?"

Người ta phải kể lại cho cô nghe về quá khứ, về những đứa con, về người chồng, về công việc mà cô từng yêu thương. Cô gắng gượng sống, nhưng mọi thứ đã sụp đổ. Cô mất việc, gia đình lâm vào cảnh nghèo khó, bệnh tật hành hạ. Cô chồng chất đau khổ, đến nỗi cô nghĩ đến cái chết như một sự giải thoát. Cô sắp xếp mọi thứ, viết thư tuyệt mệnh, nhưng rồi lại nghĩ đến cảnh chồng con không được hưởng tiền bảo hiểm. Cô buộc lòng phải sống, dù trong lòng tràn ngập cay đắng.

Một buổi tối, ngồi bên cửa sổ nhìn ra phố xá, cô thì thầm: "Lạy Chúa, con vẫn tin Ngài, nhưng con không hiểu. Sao Ngài lại đặt con vào hoàn cảnh khắc nghiệt như thế này?" Cô không oán trách, chỉ có một nỗi đau đớn lẫn lộn với niềm tin mơ hồ. Cô vẫn đi nhà thờ, vẫn cầu nguyện, dù trong lòng chất chứa bao câu hỏi không lời đáp.

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện cho thấy sự bất lực của niềm tin vào một đấng tối cao khi phải đối diện với những đau khổ không lý giải được. Trong khi đó, Phật giáo dạy rằng mọi khổ đau hay hạnh phúc đều do chính mình tạo ra qua luật nhân quả, không phải do một đấng thần linh nào sắp đặt. Hiểu được nhân quả giúp con người có trách nhiệm với hành động của mình và không oán trách số phận.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang