Người con dâu thỉnh Phật

Trời Xá Vệ về chiều, nắng đã tắt nhưng hơi nóng hãy còn vương trên những mái ngói đỏ au. Trong khu vườn nhà trưởng giả, tiếng chim ríu rít gọi nhau về tổ. Cô gái trẻ tên là Sujata – con gái của ông Cấp Cô Độc – đang lặng lẽ quét sân. Mỗi nhát chổi đưa đi, lòng cô lại dậy lên một nỗi niềm khó tả. Cô vừa về làm dâu ở nhà chồng chưa được bao lâu. Ngôi nhà rộng lớn, giàu sang, nhưng với cô, nó lạ lẫm như một khu rừng xa lạ.

Cô vốn là con gái của một cư sĩ thuần thành, một người đã chứng quả Tu-đà-hoàn. Ngay từ nhỏ, cô đã được cha dạy dỗ theo chánh pháp của Đức Phật. Lớn lên, cô cũng nương theo lời Phật dạy mà tu tập, và cũng đã chứng được quả vị Tu-đà-hoàn. Nhưng vì lời hứa hôn từ thuở bé, cô phải gả về nhà một trưởng giả giàu có, cách nhà cha mẹ đến một trăm hai mươi dặm. Nhà chồng cô thờ đạo Ni-kiền-tử lõa thể – một giáo phái có trước thời Đức Phật, chủ trương sống không màng vật chất, đến mức không cần cả quần áo. Họ cho rằng chỉ khi nào con người không còn bị ràng buộc bởi bất cứ thứ gì, kể cả y phục, mới thực sự giải thoát.

Một buổi sáng, trưởng giả – cha chồng của cô – hân hoan cho người đi mời các đạo sĩ lõa thể về nhà cúng dường. Ông nói với cô con dâu: “Hôm nay ta có thỉnh các bậc chân tu về nhà, con hãy sắm sửa lễ vật cho tử tế.” Cô cúi đầu vâng dạ, nhưng trong lòng bỗng dâng lên một nỗi bất an. Cô đã nghe nói về những vị đạo sĩ ấy – những người không mặc gì trên thân.

Đến giờ, khi đoàn đạo sĩ bước vào sân, cô đang đứng ở hành lang. Nhìn thấy họ – những con người trần trụi, không một mảnh vải che thân – cô hoảng hốt, mặt tái mét. Cô chưa bao giờ thấy cảnh tượng như vậy. Trong thành Xá Vệ, ai ai cũng ăn mặc chỉnh tề, đi đứng nghiêm trang. Cô vội vàng chạy trốn vào phòng trong, đóng chặt cửa lại, tim đập thình thịch.

Sau khi cúng dường xong, trưởng giả cho gọi con dâu ra chào các bậc thầy. Tìm khắp nhà không thấy, ông nổi giận đùng đùng. Khi cô lấm lét bước ra, ông quát lớn: “Mày làm dâu mà không biết phép tắc gì cả! Người ta cúng dường cho bậc chân tu, mày lại trốn biệt tăm. Mày khinh thường thầy của tao à?”

Cô cúi đầu, lễ phép thưa: “Thưa cha, con xin cha bớt giận. Con đã có một đạo của con. Đạo của con, những vị tu sĩ luôn mặc y phục trang nghiêm, đi đứng nói năng đều có oai nghi, không hề thừa một lời. Còn những vị này... họ không như vậy.”

Trưởng giả ngạc nhiên: “Đạo gì mà lạ vậy? Mày theo đạo nào?”

Cô ngẩng lên, mắt sáng lên niềm tin: “Con theo Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, bậc Chánh Đẳng Chánh Giác. Ngài dạy chúng con sống thanh tịnh, có oai nghi tề chỉnh, biết hổ thẹn, biết giữ gìn phẩm hạnh.”

Nghe con dâu nói về Đức Phật, trưởng giả thấy lạ. Cô kể về những lời Phật dạy, về sự từ bi, trí tuệ, về cách sống cao thượng. Trưởng giả nghe mà như bị cuốn hút. Ông nói: “Con nói nghe hay lắm. Vậy con có thể mời thầy của con đến đây cho ta gặp được không?”

Cô mừng rỡ: “Dạ, con xin thỉnh.”

Nói rồi, cô bước ra giữa sân, đứng giữa trời, chắp tay hướng về phía thành Xá Vệ, thành kính thưa: “Bạch Thế Tôn, con là Sujata, con gái ông Cấp Cô Độc. Ngày mai, con xin phép được cúng dường trai tăng đến Thế Tôn và chư Tăng. Xin Ngài thương xót mà đến nhà con.”

Trong lòng cô tràn đầy niềm tin. Cô tin rằng Đức Phật với thần thông vô lượng sẽ nghe được lời thỉnh cầu của cô. Cô không hề nghi ngờ.

Sáng hôm sau, Đức Phật đắp y, mang bát, bước ra khỏi tinh xá. Các đệ tử tưởng Ngài đi vào thành khất thực như thường lệ. Nhưng khi ra đến cổng, Ngài đứng lại, rồi từ từ bay lên hư không, hướng về phía nhà trưởng giả. Mọi người nhìn theo, kinh ngạc.

Đức Phật đáp xuống trước cổng nhà trưởng giả, rồi thong thả bước vào. Cô Sujata thấy Ngài, mừng rơi nước mắt, vội vàng đảnh lễ, rồi thành kính dâng cúng phẩm vật. Sau khi thọ trai, Đức Phật thuyết pháp. Cả nhà trưởng giả đều được nghe, tâm đều hoan hỷ. Trưởng giả và mọi người trong nhà đều quy y Tam Bảo, trở thành đệ tử của Phật.

Sau đó, các đệ tử của Đức Phật thắc mắc hỏi: “Bạch Thế Tôn, chúng con không thấy ai đến thỉnh, sao Ngài lại biết mà đến nhà trưởng giả?”

Đức Phật ôn tồn đáp:

“Người lành dù ở xa, sáng tỏ như núi tuyết. Người ác dù ở gần, như tên bắn trong đêm đen, không ai thấy.”

Ngài không tự khen mình có thần thông, mà khen người con dâu kia vì tâm hiền thiện, vì lòng tin kiên cường. Ngài dạy rằng một người có đức hạnh, dù ở xa, cũng được mọi người biết đến và kính trọng, như đỉnh núi tuyết giữa đêm vẫn lấp lánh. Còn kẻ ác, dù ở gần, cũng chẳng ai hay biết, như mũi tên bắn trong đêm tối.

Từ đó, gia đình trưởng giả bỏ đạo lõa thể, quay về nương tựa nơi Phật. Cô Sujata sống hạnh phúc trong một gia đình đã hiểu chánh pháp, và lòng tin của cô ngày càng vững chắc hơn.

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện dạy chúng ta rằng người có đức hạnh, có niềm tin chân chính, dù ở nơi xa xôi, vẫn được mọi người biết đến và kính trọng như núi tuyết sáng ngời. Đồng thời, chúng ta cần tỉnh táo trước những lý luận nghe có vẻ hay nhưng đi đến cực đoan, sai lầm. Hãy giữ vững niềm tin nơi chánh pháp, sống đúng oai nghi, biết hổ thẹn, và luôn đặt niềm tin nơi Đức Phật.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang