Ngược Gió Hương Bay

Buổi chiều hôm ấy, bên ngoài hương phòng của Đức Phật, ngài A Nan ngồi lặng lẽ. Nắng vàng nhạt dần trên những tán cây rừng Kỳ Đà, gió nhẹ thoảng qua mang theo chút hương hoa dại. Ngài A Nan đưa mắt nhìn về phía căn phòng nhỏ, nơi bậc Đạo Sư đang an tĩnh tọa thiền. Là thị giả thân cận, ngài hầu như lúc nào cũng ở bên cạnh Phật, canh chừng, đón khách, sắp xếp hành lý mỗi khi Phật du hóa. Lòng tôn kính và thương yêu Đức Phật của ngài là vô lượng, trọn vẹn.

Chính vì lúc nào cũng gần bên, ngài A Nan phát hiện một điều kỳ diệu: thân thể của Đức Phật tỏa ra một mùi hương thơm tự nhiên rất lạ. Không phải mùi hoa, không hẳn là mùi trầm, mà thoang thoảng, thanh khiết, như có như không. Dù Đức Phật có đi nhiều ngày chưa tắm – chuyện thường xuyên ở xứ Ấn Độ thời bấy giờ, khi việc tìm một hồ nước không hề dễ dàng – thì mùi hương ấy vẫn tỏa ra dịu dàng từ nơi thân giáo chủ. Ngài A Nan thích lắm, thường hít thật sâu mỗi khi đứng gần Phật.

Nhưng có một điều làm ngài băn khoăn. Khi đi sau Đức Phật, nếu gặp cơn gió thổi ngược, mùi hương từ thân Phật bay ngược lại, ngài và mọi người đều ngửi thấy rõ ràng. Thế nhưng khi gió đổi chiều, thổi xuôi từ sau tới trước, thì mùi hương ấy lại tan biến, không ai ngửi thấy nữa. Ngay cả hương thơm quý giá, đặc biệt như hương thân Phật cũng không thể bay ngược chiều gió! Ngài A Nan ngồi suy nghiệm mãi: “Không biết trên đời này có loài hương nào, dù gió ngược hay xuôi, vẫn cứ tỏa bay cho mọi người đều ngửi thấy hay không?”

Mang điều thắc mắc ấy, ngài đến bên Đức Phật, cung kính hỏi:

“Bạch Thế Tôn, hương thơm nơi thân Ngài thật vi diệu, nhưng khi gió xuôi thì con không ngửi thấy. Có loài hương nào trên đời này, gió ngược gió xuôi gì cũng vẫn tỏa bay khắp nơi được không?”

Đức Phật nhìn ngài A Nan, ánh mắt hiền từ, mỉm cười. Ngài không trả lời về những hương vật chất như ngài A Nan hằng ám ảnh. Thay vào đó, Đức Phật dạy:

“Này A Nan, hương của các loài hoa thơm dù quý đến đâu cũng không thể bay ngược chiều gió. Nhưng hương của người đức hạnh, dù gió ngược hay xuôi, vẫn bay khắp mọi phương trời. Hoa chiên đàn, hoa sen, hoa vũ quý, giữa những loài hương ấy, giới hương là vô thượng.”

Ngài A Nan chợt bừng tỉnh. Thì ra Đức Phật không nói về thứ hương của cây cỏ, mà nói về thứ hương của tinh thần, của giới đức, của tâm từ bi. Một người sống chân chính, giữ gìn giới hạnh, thương yêu và giúp đỡ mọi người, thì dù ở đâu, dù người khác có ghét bỏ, có tìm cách bêu xấu, thì hương thơm đức hạnh ấy vẫn tỏa bay khắp chốn, đến tận cõi trời, khiến chư thiên, thánh thần đều tán thán, ủng hộ.

Đức Phật còn dạy thêm rằng, người tu hành chân chính không chỉ giữ giới cho riêng mình, mà còn phải biết giúp đỡ người khác, an trú trong chánh pháp. Hương thơm của người như vậy sẽ vượt qua mọi chiều gió, bay ngược lên tận thiên giới. Trái lại, những người dùng tiền bạc, thủ thuật để tự tô điểm danh tiếng, hay những lời khen chê giả tạo do phe phái, âm mưu tạo nên, thì đó không phải là hương thơm thực sự. Ta nghe một người được khen, cũng khoan vội tin; nghe một người bị chê, cũng khoan vội khinh. Chỉ có người sống tốt, giữ giới, thương người, thì hương đức hạnh mới tự nhiên tỏa bay, không lệ thuộc vào bất kỳ chiều gió nào.

Từ đó, ngài A Nan hiểu rõ: điều quý giá nhất trên đời không phải là những hương thơm vật chất, dù là hương của bậc giác ngộ, mà chính là hương thơm của đức hạnh, của tâm từ bi và trí tuệ. Hương ấy mới thật sự là vô thượng, vượt thoát mọi giới hạn của không gian và thời gian.

Ý nghĩa câu chuyện

Bài học Đức Phật muốn truyền dạy: hương thơm của người đức hạnh, dù gió ngược hay xuôi, vẫn bay khắp nơi, được trời người tán thán. Đừng chạy theo hương vật chất hay danh tiếng giả tạo, mà hãy sống chân chính, giữ giới, thương yêu và giúp đỡ mọi người. Khi tâm ta tốt, đức hạnh ta thơm, thì tự nhiên mọi điều tốt đẹp sẽ đến.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang