Ngược Gió Hương Bay

Buổi chiều hôm ấy, bên ngoài hương phòng của Đức Phật, ngài A Nan ngồi lặng lẽ dưới gốc cây. Nắng vàng nhạt dần, gió từ cánh đồng thổi tới mang theo hơi đất ẩm và mùi cỏ dại. Nhưng ngài không để tâm đến những thứ hương tầm thường ấy. Ngài đang chìm trong một nỗi băn khoăn kỳ lạ.

Là thị giả trung thành của Đức Phật, ngài A Nan lúc nào cũng ở bên cạnh bậc Đạo Sư. Khi Phật vào hương phòng, ngài túc trực bên ngoài, canh chừng, đón tiếp những ai đến cầu đạo. Khi Phật du hành, ngài mang hành lý, sắp xếp mọi thứ. Lòng tôn kính và thương yêu Phật của ngài là tuyệt đối. Chính vì luôn kề cận như thế, ngài phát hiện một điều kỳ diệu: cơ thể Đức Phật tỏa ra một mùi hương tự nhiên rất lạ.

Ở Ấn Độ thời bấy giờ, việc tắm rửa không dễ dàng như bây giờ. Không có vòi nước sẵn, không có máy giặt. Nhiều khi phải bảy ngày, thậm chí mười lăm ngày mới xuống hồ tắm một lần. Vậy mà dù ít tắm, thân Phật vẫn thơm thoang thoảng. Mùi hương ấy na ná mùi trầm, na ná mùi hoa sen, nhưng không giống bất kỳ loài hương nào. Nó là hương của thân thể, một thứ hương đặc biệt mà chỉ những ai ở gần mới cảm nhận được.

Ngài A Nan thường đi sau Đức Phật. Khi cơn gió thổi ngược, mùi hương từ thân Phật tỏa về phía ngài rất rõ. Nhưng khi gió thổi xuôi, mùi hương bị cuốn đi mất, ngài không nghe thấy gì. Điều đó khiến ngài suy nghĩ: Ngay cả mùi hương quý giá của bậc Đạo Sư cũng không thể bay ngược chiều gió. Vậy trên đời này có loài hương nào có thể ngược gió mà tỏa khắp nơi chăng?

Trong một buổi chiều tĩnh lặng, ngài A Nan quyết định đến hỏi Đức Phật. Ngài chắp tay, cung kính trình bày:

"Bạch Thế Tôn, con thường ngửi thấy mùi hương từ thân Ngài tỏa ra thật kỳ diệu. Nhưng khi gió xuôi, con không nghe được. Con tự hỏi, có loài hương nào trên đời này có thể bay ngược chiều gió, để ai cũng nghe thấy không?"

Đức Phật mỉm cười, ánh mắt từ bi nhìn người đệ tử thân yêu. Ngài không trả lời về một loài hương vật chất như A Nan hằng ám ảnh. Thay vào đó, Ngài dạy:

"Này A Nan, hương của các loài hoa thơm không thể ngược bay chiều gió. Nhưng hương của người đức hạnh thì ngược gió bay khắp nơi. Hương của bậc chân nhân tỏa khắp mọi phương trời. Hoa chiên đàn, hoa sen, hoa vũ quý, giữa những loài hương ấy, giới hương là vô thượng."

Ngài A Nan chợt hiểu. Đức Phật không nói về hương thơm của cây cỏ, mà nói về hương thơm của tinh thần. Một người sống chân chính, giữ giới cấm, giúp đỡ người khác, sẽ được cả trời người, thiên thần, thánh thần tán thán. Hương đó không lệ thuộc vào chiều gió. Dù người ở đầu gió hay cuối gió, dù kẻ xa lạ hay người thân quen, ai cũng cảm nhận được phẩm hạnh của một người tốt.

Bài học ấy không chỉ dành cho ngài A Nan, mà cho tất cả chúng ta. Trong cuộc sống, ta thường bị ám ảnh bởi những thứ hương vật chất, những vẻ đẹp bên ngoài, những lời khen chê. Nhưng Đức Phật dạy rằng, hương thơm của đức hạnh mới là thứ quý giá nhất. Một người giữ giới, thương yêu, giúp đỡ người khác, dù không cố gắng phô trương, vẫn được mọi người kính trọng. Thần thánh trên cao cũng theo dõi và ủng hộ những tâm hồn chân chính.

Ngược lại, có những người dùng tiền bạc, thủ đoạn để tô điểm danh tiếng, để được khen ngợi. Nhưng đó không phải là hương thơm của đức hạnh. Đó chỉ là ảo ảnh, là thủ thuật. Khi nghe một người được khen, ta chớ vội tin. Khi nghe một người bị chê, ta cũng chớ vội kết luận. Giữa cuộc đời đầy những lời qua tiếng lại, ta phải tỉnh táo, giữ cho lòng mình an ổn, độ lượng, từ bi.

Hãy sống tốt, dù hương của ta bay về đâu, hãy cứ sống tốt. Vì hương của người đức hạnh, ngược gió bay khắp nơi, không gì ngăn cản được.

Ý nghĩa câu chuyện

Hương thơm vật chất dù quý giá đến đâu cũng không thể bay ngược chiều gió. Chỉ có hương thơm của đức hạnh, của giới hạnh, của lòng từ bi và sự giúp đỡ người khác mới có thể tỏa khắp mọi nơi, vượt qua mọi rào cản, được trời người tán thán. Hãy tu dưỡng tâm hồn, sống chân chính, vì đó là thứ hương duy nhất không bao giờ phai nhạt.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang