Ngọn lửa thiêu đốt kiết sử

Giữa cánh rừng già, một vị tỳ kheo trẻ đang ngồi dưới gốc cây, mắt nhắm nghiền, hơi thở đều đặn. Xung quanh ông là tiếng chim hót, tiếng suối chảy róc rách, nhưng tâm ông vẫn cứ trôi nổi, không sao an trụ được. Ông mở mắt, nhìn quanh, thở dài. Ba tháng ròng rã ông rời xa Đức Phật, về nơi vắng vẻ này để dụng công, vậy mà chẳng đạt được gì. Tâm ông cứ lửng lơ, không thể nhập định sâu.

Ông nhớ lại lúc xin phép Đức Phật, ông hăm hở lắm. Đức Phật đưa cho ông một pháp môn, dặn dò tận tình. Ông tin rằng chỉ cần nỗ lực, ông sẽ sớm chứng quả. Nhưng thời gian trôi qua, công phu vẫn dậm chân tại chỗ. Ông bắt đầu nghi ngờ: "Chắc pháp môn này không hợp với ta. Hay là ta quay về xin Phật một đề tài khác?"

Nghĩ vậy, ông đứng dậy, thu xếp y bát, lặng lẽ rời khỏi khu rừng. Trên đường về, bỗng ông nghe tiếng nổ lách tách, rồi mùi khét lan tỏa. Một trận cháy rừng dữ dội đang ập đến. Ngọn lửa cuồn cuộn, nuốt chửng mọi thứ trên đường đi. Ông hoảng hốt chạy lên một ngọn đồi trọc, nơi không có cây cối để lửa có thể lan tới. Đứng trên đồi cao, ông nhìn xuống cảnh tượng hùng vĩ và khủng khiếp: ngọn lửa thiêu đốt tất cả, cây cối, cỏ dại, mọi thứ đều hóa thành tro bụi.

Một cảm xúc mãnh liệt dâng trào trong lòng ông. Ông nghĩ: "Những lầm lỗi, vô minh, kiết sử của ta dày đặc như khu rừng kia. Ước gì chúng cũng bị thiêu đốt hết, như ngọn lửa này!" Cảm xúc đó mạnh đến nỗi tâm ông bỗng nhiên lắng đọng, rồi nhập định sâu. Giữa lúc đó, Đức Phật từ xa hiện ra, đọc bài kệ:

"Vui thích không phóng dật, tỳ kheo sợ phóng dật, bước tới như lửa hừng, thiêu kiết sử lớn nhỏ."

Ngay khi nghe xong, vị tỳ kheo chứng quả A La Hán. Ông không cần quay về xin Phật đổi đề tài nữa. Pháp môn Phật trao vốn đã thích hợp, chỉ vì nhân duyên chưa đủ. Và nhân duyên ấy, đôi khi cần một cơn bức xúc, một cảm xúc mạnh mẽ để chín muồi.

Mỗi người có một nhân duyên khác nhau. Có vị tỳ kheo ni tu 25 năm không đắc đạo, đến lúc tuyệt vọng định treo cổ tự tử thì bỗng chứng quả. Có vị thiền sư ra ngồi bờ vực để trị bệnh hôn trầm, nhờ sợ chết mà tỉnh táo, rồi chứng đạo. Nhưng cũng có người bắt chước ngồi bờ vực mà rơi xuống chết. Chúng ta đừng bao giờ bắt chước nhân duyên của người khác. Hãy cứ tin tưởng, tu tập vững chắc, chậm rãi, chắc ăn.

Ý nghĩa câu chuyện

Mỗi người có nhân duyên tu tập riêng, không ai giống ai. Đừng nản chí khi chưa đạt kết quả, cũng đừng bắt chước cách tu của người khác. Hãy kiên trì, vững chắc trên con đường của mình, tin tưởng vào pháp môn đã chọn.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang