Ngọn lửa thiêu đốt kiết sử

Buổi chiều hôm ấy, mặt trời đã ngả về phía Tây, nhuộm cả cánh rừng một màu đỏ cam. Vị tỳ kheo trẻ ngồi dưới gốc cây bồ đề, đôi mày nhíu lại, hơi thở dồn dập. Ông đã cố gắng suốt mấy tháng trời, ngày đêm tinh tấn, thế mà tâm vẫn cứ trôi nổi, không sao nhiếp phục được. Bao nhiêu thời gian, bao nhiêu công sức, cuối cùng chỉ nhận lại sự bất lực.

Ông đứng dậy, nhặt chiếc bát đất đặt bên cạnh, lòng nặng trĩu. Bao nhiêu đêm ông đã thức trắng, bao nhiêu lần ông cố gắng giữ tâm thanh tịnh, nhưng mọi thứ vẫn như cũ. Ông nghĩ: “Chắc pháp môn Đức Phật trao cho mình không hợp căn cơ. Mình phải quay về xin Ngài một đề tài khác.”

Ông khoác y, ôm bát, lặng lẽ rời khỏi khu rừng. Con đường về tinh xá Kỳ Hoàn dài và gập ghềnh, nhưng ông bước nhanh như muốn thoát khỏi chính mình. Bỗng nhiên, từ xa, một tiếng nổ lớn vang lên, kèm theo khói đen cuồn cuộn bốc lên trời. Một trận cháy rừng dữ dội đang lan tới, ngọn lửa nuốt chửng mọi thứ trên đường đi của nó.

Vị tỳ kheo hoảng hốt nhìn quanh. Không còn kịp nữa! Lửa đã bao vây tứ phía. Ông vội vã chạy lên một ngọn đồi trọc gần đó, nơi không có cây cối để lửa bén vào. Khi đứng trên đỉnh đồi, ông nhìn xuống: cả một vùng trời đỏ rực, ngọn lửa hung hãn thiêu đốt từng gốc cây, từng bụi cỏ. Tiếng lửa kêu xèo xèo, tiếng cây đổ rầm rầm, mùi khét lan tỏa khắp không gian.

Đứng giữa biển lửa, một cảm xúc mãnh liệt dâng trào trong ông. Ông nhìn ngọn lửa đang thiêu rụi cả khu rừng già, bỗng nhiên ông liên tưởng đến chính mình: “Những phiền não, vô minh, kiết sử trong tâm ta dày đặc như khu rừng này. Ước gì có một ngọn lửa thiêu đốt chúng tan thành tro bụi!”

Ông nhắm mắt, tưởng tượng ngọn lửa đang thiêu đốt mọi cấu uế trong tâm. Cảm xúc dâng trào mạnh mẽ đến mức tâm ông bỗng nhiên lắng đọng, nhập vào một trạng thái định sâu. Ngay lúc đó, Đức Phật từ xa biết được tâm niệm của ông, liền hiện ra, đọc bài kệ:

“Vui thích không phóng dật,
Tỳ kheo sợ phóng dật,
Bước tới như lửa hừng,
Thiêu kiết sử lớn nhỏ.”

Nghe xong, vị tỳ kheo bừng tỉnh, tâm hoàn toàn thanh tịnh, ông chứng quả A La Hán ngay trên đỉnh đồi trọc, giữa biển lửa mênh mông. Ông không cần quay về xin Phật đổi đề tài nữa, vì pháp môn Đức Phật trao đã hoàn toàn thích hợp. Chỉ là trước đó, nhân duyên chưa đủ, cần thêm một cú hích cảm xúc mạnh mẽ như thế này.

Về sau, các vị tỳ kheo khác hỏi ông làm sao chứng quả, ông chỉ mỉm cười: “Nhờ ngọn lửa rừng.” Nhưng mỗi người có một duyên lành riêng, không ai giống ai. Có người nhìn hoa rơi mà ngộ đạo, có người nghe tiếng sấm mà khai tâm. Chúng ta không nên bắt chước bất kỳ ai, chỉ nên chuyên tâm tu tập, tích lũy phước đức, chờ ngày nhân duyên chín muồi.

Ý nghĩa câu chuyện

Bài học quý giá: Đừng vội nản lòng khi tu tập chưa có kết quả. Mỗi người có một nhân duyên riêng, cần kiên trì, đừng bắt chước người khác. Khi phước đức đầy đủ, chỉ cần một cảm xúc mạnh mẽ cũng đủ để chứng ngộ.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang