Ngọn lửa đốt tờ bạc

Đêm ấy ở miền Tây, trời tối đen như mực. Trong một căn nhà lớn, hai người đàn ông ngồi đối diện nhau bên bàn trà. Đó là Hắc Công Tử và Bạch Công Tử, hai đại gia giàu có nức tiếng thời Pháp thuộc. Căn phòng rộng thênh thang nhưng bầu không khí lại nặng nề, căng thẳng.

Họ đã ganh đua với nhau từ lâu. Từ những chuyện lớn như mua đất, xây nhà, cho đến chuyện nhỏ như cách ăn mặc, mỗi người đều muốn chứng tỏ mình hơn người kia. Cái danh “giàu nhất miền Tây” là thứ họ sẵn sàng đốt tiền để giành giật.

Bỗng nhiên, Hắc Công Tử lỡ tay làm rơi một tờ giấy bạc 5 đồng xuống nền nhà. Đêm tối, không nhìn rõ, ông ta phải cúi xuống mò mẫm tìm. Bạch Công Tử ngồi bên cạnh, thấy cảnh đó, mắt sáng lên. Ông ta chậm rãi rút từ túi áo ra một tờ giấy bạc 20 đồng, rồi bật quẹt đốt nó lên. Ngọn lửa bùng sáng, soi rõ mặt bàn, mặt ghế, và cả khuôn mặt đang cúi xuống của Hắc Công Tử.

“Cầm lấy cái này mà soi đi,” Bạch Công Tử nói, giọng đầy mỉa mai. “Tôi đốt tờ 20 đồng cho ông tìm tờ 5 đồng. Tôi giàu hơn ông nhiều, tôi không tiếc.”

Hắc Công Tử ngẩng đầu lên, mặt đỏ bừng. Ông ta hiểu ngay: Bạch Công Tử không phải muốn giúp, mà muốn chứng minh rằng mình giàu hơn, có thể đốt tiền như đốt rác. Còn ông ta, Hắc Công Tử, lại phải khom lưng nhặt từng đồng bạc lẻ. Cảm giác nhục nhã xộc lên, nhưng ông ta không nói gì, chỉ cắn răng nhặt tờ 5 đồng lên và bỏ vào túi.

Những người xung quanh chứng kiến cảnh đó, có người lắc đầu, có người thở dài. Họ biết rằng, cuộc ganh đua này không có hồi kết. Mỗi người đều có cả một gia tài, nhưng lòng đố kỵ khiến họ không thể sống yên, không thể thấy người kia hơn mình dù chỉ một chút.

Nhiều năm sau, người ta vẫn kể lại câu chuyện này. Họ bảo nhau rằng, tiền bạc có thể kiếm lại, nhưng lòng dạ hẹp hòi thì khó mà sửa. Cái ngọn lửa đốt tờ 20 đồng năm ấy, thực ra đã thiêu rụi không chỉ một tờ giấy bạc, mà còn đốt luôn cả tình người, sự bình an trong tâm hồn của hai con người giàu có nhưng nghèo nàn về đức hạnh.

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện cho thấy lòng đố kỵ khiến con người tranh giành những thứ hão huyền, như danh tiếng, thể diện, mà quên đi giá trị thực sự của cuộc sống. Người có tâm đố kỵ sẽ không bao giờ thấy đủ, không bao giờ hạnh phúc, vì họ luôn so sánh mình với người khác. Bài học là hãy buông bỏ sự hơn thua, sống vị tha và biết trân trọng những gì mình đang có.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang