Ngọn đèn giữa cơn say

Ánh nến lay động trên bàn thờ, mùi nhang trầm thoang thoảng hòa lẫn trong không khí ẩm của đêm khuya. Ngoài kia, thành Xá Vệ đã chìm vào giấc ngủ, nhưng trong một góc nhà nhỏ, tiếng cười nói rôm rả vẫn chưa dứt. Mấy người phụ nữ ngồi quây quần bên nhau, gương mặt ai nấy đều ửng hồng, ánh mắt lơ đãng. Một chai rượu được giấu kín dưới gầm bàn, mấy cái chén nhỏ được rót đầy vội vàng.

Bà Visakha – người phụ nữ nổi tiếng giàu có và thuần thành nhất vùng Xá Vệ – nhìn các bạn mình mà lòng đầy lo lắng. Bà biết rõ từng người trong số họ. Họ đều là những người vợ hiền, những người mẹ đảm đang, nhưng từ bao giờ họ lại nghiện ngập đến thế này? Câu chuyện bắt đầu từ những lễ hội năm này qua tháng khác, khi mấy ông chồng mê nhậu, còn mấy bà vợ thì phải rót rượu mời chồng cho vui cửa vui nhà. Ngày nào cũng rót, rót với cái tâm thật lòng mong chồng uống cho sướng, để được chồng thương, chồng chiều. Nào ngờ đâu, cái nhân quả nó quay lại chính mình. Bỗng dưng các bà cũng thèm rượu, cũng muốn nhấp một chút cho ấm bụng. Rồi từ chút một, thành ghiền lúc nào không hay.

“Thôi các chị ơi, uống nữa là say đấy!” – Visakha khẽ khàng can ngăn, nhưng đáp lại bà chỉ là những tiếng cười khành khạch.

“Ơ kìa, chị cứ lo xa. Uống chút cho vui mà. Mấy ổng nhậu suốt ngày được, sao mình lại không?” – một người phụ nữ tên Vakaha lè nhè đáp, tay vẫn cầm chén rượu đưa lên miệng.

Visakha thở dài. Bà biết chuyện chẳng lành rồi sẽ đến. Quả nhiên, hôm sau, khi bà rủ cả nhóm gần trăm người bạn đến tịnh xá nghe Đức Phật thuyết pháp, các bà lại lén giấu rượu vào trong áo, trong túi vải. Mấy ông chồng nghe nói vợ đi với bà Visakha thì mừng rỡ cho đi ngay, chẳng hề nghi ngờ. Nào ngờ, vừa vào đến tịnh xá, trong lúc chờ đợi được gặp Phật, các bà lại tụm năm tụm bảy, móc rượu ra uống tiếp. Uống đến khi Đức Phật bước ra, giảng pháp, thì các bà đã xỉn quắc cần câu.

Đức Phật ngồi trên tòa sen, ánh mắt từ bi nhìn xuống đại chúng. Ngài bắt đầu thuyết giảng về vô thường, về những ngọn lửa đang thiêu đốt cuộc đời. Nhưng giữa lúc đó, một giọng nói ồm ồm cất lên:

“Ơ này, ông nói gì mà nghe không rõ vậy? Để tôi nói cho mà nghe này!”

Bà Vakaha đứng phắt dậy, mặt đỏ gay, mắt lờ đờ. Bà bắt đầu nói liến thoắng, chen ngang lời Phật. Rồi bà hát, hát nghêu ngao giữa đạo tràng trang nghiêm. Hát chán, bà lại múa. Múa quay cuồng, xiêm áo tuột xệ, hở hang. Cả nhóm phụ nữ say xỉn cũng đứng dậy làm theo, tiếng cười đùa, tiếng chửi bới vang lên hỗn loạn. Có người còn chỉ tay vào chư Tăng mà nói những lời thô tục, phỉ báng.

Visakha đứng bên cạnh, tim thắt lại, nước mắt lăn dài trên má. Bà nhìn cảnh tượng trước mắt mà không thể tin nổi. Những người bạn hiền lành của bà đâu rồi? Sao họ lại biến thành những kẻ điên loạn như thế này? Bà biết, ma vương đã nhập vào tâm họ. Chỉ vì một chút sơ hở của cơn say, mà ma vương đã thừa cơ xông vào, kích động những tập khí xấu ác tiềm ẩn trong lòng họ, biến họ thành công cụ phá hoại đạo tràng.

Đức Phật vẫn ngồi yên, ánh mắt bao dung nhìn cảnh tượng hỗn loạn. Ngài biết đã đến lúc phải dùng đến thần lực. Từ kẻ lông trắng giữa chặn mày, một luồng hào quang rực rỡ phóng ra, chiếu sáng khắp trời đất. Cả không gian bỗng tối sầm lại, rồi lại bừng sáng lên chói lòa. Đức Phật từ từ bay lên giữa hư không, hào quang tỏa ra khắp Tam Thiên Đại Thiên Thế Giới, tiếng vang rền như sấm động. Cảnh tượng uy nghiêm ấy khiến tất cả mọi người kinh hãi. Các bà say rượu bỗng như bị một gáo nước lạnh dội vào mặt, cơn say tan biến, tâm trí tỉnh táo trở lại. Ma vương thấy không thể phá hoại được nữa, đành rút lui.

Khi các bà đã hoàn toàn tỉnh rượu, Đức Phật mới từ từ hạ xuống, ngồi lại trên tòa. Ngài nhìn họ bằng ánh mắt đầy xót thương, rồi cất tiếng dạy:

“Có gì mà vui sướng khi đời bị đốt thiêu? Bóng tối đang trùm phủ khắp nơi, sao không tìm lấy ngọn đèn?”

Bà Vakaha cúi đầu, nước mắt rơi lã chã. Bà sụp lạy, nghẹn ngào nói:

“Bạch Thế Tôn, con xin lỗi. Con đã sai rồi. Rượu đúng là sinh ra nhiều điều ác trên đời.”

Từ đó, cả nhóm phụ nữ không ai dám đụng đến rượu nữa. Họ hiểu rằng, cơn say không chỉ làm hại thân thể, mà còn mở cửa cho ma vương xâm nhập, kéo họ xuống vực thẳm của những điều ác. Họ cùng nhau tìm đến ngọn đèn chánh pháp, soi sáng con đường tu tập của mình.

Ý nghĩa câu chuyện

Rượu không phải tự thân là điều ác, nhưng nó kích động những tập khí xấu tiềm ẩn trong lòng, khiến con người dễ làm điều sai trái, dễ bị ma vương và thế lực xấu lợi dụng. Đời người đang bị ngọn lửa vô thường thiêu đốt từng ngày, nếu cứ mê mải trong cơn say, ta sẽ đánh mất cơ hội tìm về ngọn đèn trí tuệ để thoát khỏi bóng tối của khổ đau.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang