Ngôi chùa bên sông vắng bóng người

Mỗi năm, vào ngày 18 tháng Giêng, chùa Vĩnh Phú lại rộn ràng dấu chân Phật tử về thắp hương tưởng niệm người thân quá cố. Truyền thống tốt đẹp ấy được giữ gìn từ lâu đời, tạo nên một ngày hội thiêng liêng, ấm cúng. Và trong không khí ấy, câu chuyện về việc tìm ra nguyên nhân đích thực của mọi sự việc trong cuộc sống được thầy Thích Chân Quang chia sẻ, bắt đầu từ một vị thượng tọa gặp khó khăn.

Ngôi chùa của vị thượng tọa nằm ngay bên bờ sông, vị trí đắc địa, kiến trúc cũng được xây dựng khá khang trang, đẹp mắt. Vậy mà, lạ thay, từ ngày khánh thành đến nay, không một Phật tử nào ghé vào thắp nén hương. Vị thượng tọadaydaydayday, mời thầy đến thăm, giọng đầy ưu tư:

"Thỉnh thượng tọa đến thăm con cái chùa con. Tại sao mà chùa con từ lúc xây tới giờ không một Phật tử nào tới?"

Thầy bước vào khuôn viên chùa, ngước nhìn kiến trúc, quan sát dòng sông chảy trước mặt. Lắng nghe tâm sự của vị thượng tọa, thầy nhạy cảm nhận ra vấn đề không đơn giản như vẻ bề ngoài. Thầy lên tiếng:

"Thứ nhất là thầy chùa thầy bị phạm phong thủy. Cái thế con sông đẹp như vậy, nó chảy trước mặt như vậy nhưng nó chảy sai cách. Cho nên chùa này khó ở, nếu ai ở thì chắc cũng không sống lâu."

Đó là lời giải thích theo kiến thức địa lý phong thủy, và nó cũng có phần đúng. Nhưng thầy biết, đằng sau sự thật hiển hiện ấy còn một nguyên nhân sâu xa hơn, thuộc về nhân quả. Thầy quay sang vị thượng tọa, nói chậm rãi, rõ ràng:

"Nhưng mà thực sự, nó còn nằm ở nguyên nhân sâu xa hơn về nhân quả. Nhân quả của ông thầy trù trì đó. Nhiều khi ông thầy trù trì ít duyên với Phật tử, ít duyên cho nên là tự nhiên Phật tử không có khởi tâm để tìm đến chùa. Đây cũng là một cái bí mật. Đây nó mới là gốc của vấn đề."

Vị thượng tọa im lặng, gương mặt trầm ngâm. Thầy tiếp tục:

"Cái duyên là nào giờ cái vùng này thầy về cất chùa á, thầy kiếp trước thầy không có kết duyên lành với chúng sinh ở đây. Mà chẳng những không kết duyên lành mà coi chừng ngày xưa thầy có làm cái gì người ta mít lòng á, nên đời này mặc dù thầy quên rồi nhưng người ta không nghĩ tới chùa nữa. Nên vì vậy phải sửa điều đó lại."

"Sửa bằng cách nào?" - Vị thượng tọa hỏi, giọng hơi sẵng sàng làm mọi cách.

"Bằng cách là đích thân thầy hoặc cho đệ tử thầy đến thăm từng nhà. Người ta không đến chùa thì mình phải đến với người ta. Cứ đi, lúc hai người tới thăm từng gia đình, nói về đạo lý, chú nguyện chúc lành rồi đi qua nhà khác thăm cũng nói một ít đạo lý, cũng chú nguyện chúc lành. Đi một vòng về rồi người ta vẫn chưa tới chùa thì làm sao? Thì làm sao? Đi nữa. Mai mốt tháng sau sắp đi nữa, đi thăm nữa. Có khi ta đi thăm tới 3 năm như vậy bắt đầu mới kết được duyên lành."

Hình ảnh ấy thật sống động: hai thầy trò đạp xe hoặc đi bộ qua những con đường làng, gõ cửa từng nhà, không phải để giảng kinh vĩ đại, chỉ để nói vài lời đạo lý, ban phước chúc lành. Có nhà/welcome, có nhà lạnh nhạt. Thỉnh thoảng, ánh mắt người dân vẫn còn cảnh giác, xa cách. Nhưng họ kiên trì, tháng này qua tháng khác.

"Không phải dễ" - Thầy nói, như thấu hiểu nỗi vất vả ấy. "Rồi từ từ đó bắt đầu chùa mới có sinh khí, có khởi sắc. Rồi sau đó tại chùa đó mình mới tổ chức tu tập, thuyết pháp. Rồi người ta mới thấy đến chùa là lợi ích. Con cháu người ta tới chùa về ngoan, người ta đi chùa về cái người ta thấy khỏe mạnh, tâm hồn người ta bình an, đôi khi có những điều may mắn. Thế là từ đó người ta mê chùa từ. Nên để thay đổi cái nguyên nhân đó phải ba bốn năm sau mới thay đổi xong chứ không phải đơn giản là chỉ làm một cái phép cái gì một tháng sau là chùa đông không có đâu."

Vị thượng tọa nghe xong, thở dài một hơi dài. Championship nó không phải là một phép màu thần kỳ, mà là quá trình kiên nhẫn gieo duyên lành, từng bước, từng bước. Thầy kết luận:

"Cho nên là ta phải tìm ra được nguyên nhân đích thực rồi ta mới điều chỉnh cho nó đúng. Mà việc điều chỉnh nó có khi mất là 5 năm, 7 năm chứ không phải là dễ."

Đó là bài học sâu sắc. Việc tìm nguyên nhân đích thực đòi hỏi trí tuệ, sự nhẫn nại, và đôi khi là cả dũng khí để đối mặt với nhân quả từ những kiếp trước mà ta đã quên lãng. Không có giải pháp nhanh chóng nào thay thế được quá trình đó.

Ý nghĩa câu chuyện

Để giải quyết một vấn đề trong cuộc sống, việc quan trọng nhất là phải tìm ra được nguyên nhân đích thực sâu xa của nó.Nguyên nhân có thể nằm ở những yếu tố bề mặt (như phong thủy), nhưng thường ẩn giấu ở những tầng sâu hơn, thuộc về nhân quả, duyên lành từ kiếp trước mà ta không nhớ. Chỉ khi nhận ra đúng nguyên nhân, ta mới có thể điều chỉnh và giải quyết vấn đề một cách hiệu quả, dù việc đó có thể đòi hỏi thời gian, sự kiên nhẫn và nỗ lực lâu dài, chứ không phải một sớm một chiều.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang