Ngày Trăng Tròn

Ánh đèn sân khấu rực rỡ tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia Mỹ Đình năm 2008, hàng ngàn người ngồi chật kín khán phòng.Nhưng ở hàng ghế đầu, một vị đại diện chính phủ đang cảm thấy nóng mặt vì những lời chất vấn gay gắt từ phía các tôn giáo khác.

"Tại sao nhà nước Việt Nam thiên vị đạo Phật? Tại sao lại tổ chức lễ Phật Đản trong trung tâm hội nghị quốc gia?" Tiếng chất vấn vang lên từ phía một nhóm đại diện tôn giáo khác, ánh mắt họ đầy sự bất bình.

Vị đại diện chính phủ nuốt khan, cảm thấy mồ hôi rịn trên trán. Đây là lễ kỷ niệm "Ngày Văn hóa và Hòa bình Thế giới" do Liên Hợp Quốc khởi xướng, nhưng việc chọn ngày rằm tháng tư âm lịch làm ngày kỷ niệm đã gây ra nhiều tranh cãi.

Ông nhớ lại lời của một vị thầy giảng giải trước đó: "Liên Hợp Quốc đã tìm kiếm một tôn giáo phù hợp nhất cho nhân loại, và họ đã chọn đạo Phật."

Ông bắt đầu kể lại câu chuyện đó cho mọi người nghe, giọng nói từ từ trở nên vững vàng hơn:

"Thưa quý vị, Liên Hợp Quốc đã đưa ra ba tiêu chí để chọn một tôn giáo phù hợp nhất cho thế giới."

"Tiêu chí thứ nhất: Tôn giáo phải phù hợp với khoa học. Khi nghiên cứu, họ phát hiện ra rằng Đức Phật đã nói về vi trùng trong nước uống hàng ngàn năm trước khi kính hiển vi được phát minh. Ngài đã nói về nhiều thế giới trong vũ trụ hàng ngàn năm trước khi kính thiên văn hiện đại ra đời. Đạo Phật đi trước khoa học rất lâu."

"Tiêu chí thứ hai: Tôn giáo phải xây dựng được hòa bình thế giới. Khi đọc lại kinh điển các tôn giáo, nhiều tôn giáo có hình ảnh chém giết, thần linh dùng phép thuật giết người hàng loạt. Chỉ trong đạo Phật, một cành cây, một cọng cỏ cũng không được chặt bẫy, cả con kiến con ruồi cũng không nỡ giết."

"Tiêu chí thứ ba: Tôn giáo phải có tính nhân văn cao nhất, đem lại lợi ích nhiều nhất cho con người. Các tôn giáo khác kêu người ta phụng sự thần linh, chỉ trong đạo Phật mới là phụng sự chúng sinh. Đức Phật dạy: 'Ta là Phật đã thành, các con là Phật sẽ thành' - cho con người hy vọng tuyệt đối."

Giọng ông trở nên xúc động: "Và để nói rằng đạo Phật là tôn giáo tốt đẹp nhất, Liên Hợp Quốc đã chọn ngày rằm tháng tư âm lịch - ngày Phật Đản - làm Ngày Văn hóa và Hòa bình Thế giới. Họ không chọn một con số cụ thể như các ngày lễ khác, mà chọn 'ngày trăng tròn của tháng năm dương lịch' - ám chỉ truyền thống âm lịch phương Đông."

Khán phòng dần trở nên yên lặng.Những câu hỏi ban đầu đã nhường chỗ cho sự chú ý lắng nghe.

Vị đại diện chính phủ tiếp tục: "Khi nhà nước Việt Nam đăng cai tổ chức lễ này năm 2008, đó không phải là thiên vị một tôn giáo, mà là tôn vinh một giá trị chung của nhân loại. Đạo Phật không phải của riêng Việt Nam, mà là của cả thế giới."

Một người trong đám chất vấn lên tiếng, giọng đã mềm hơn: "Vậy tại sao Liên Hợp Quốc lại chắc chắn đến vậy?"

"Bởi vì họ đã nghiên cứu kỹ lưỡng," vị đại diện đáp. "Họ thấy rằng con người không thể sống mà không có tâm linh. Con người với trí thông minh của mình luôn tìm hiểu những điều vượt quá thế giới vật chất: cái chết là gì, hạnh phúc là gì, mình đi về đâu sau khi chết. Các tôn giáo xuất hiện để giải đáp những thắc mắc đó."

"Nhưng nếu hiểu sai về tâm linh, ta sẽ làm sai và mang tội. Ví dụ, ta gọi 'con ma' thay vì 'ông ma, bà ma' - chỉ nhiêu đó thôi ta đã xếp ma vào loại súc sinh, trong khi ma chính là ông bà, anh chị, bạn bè mình khi chết đi chờ đầu thai. Hiểu sai chút thôi là đủ mang tội."

Khán phòng im phăng phắc. Mọi người bắt đầu suy ngẫm.

Sau buổi lễ, vị đại diện chính phủ ngồi một mình trong phòng chờ, tay run run cầm ly nước. Ông nhìn vào ly nước trong suốt, nhớ lại lời vị thầy giảng: "Trong ly nước này có rất nhiều trùng nhỏ."

Ông mỉm cười, cảm thấy nhẹ lòng. Dù còn nhiều tranh cãi, nhưng ông tin rằng ánh sáng Phật pháp đã và đang soi rọi vào tâm hồn nhân loại, giúp cuộc đời ta không đi sai lầm nữa.

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện cho thấy sự đặc biệt của đạo Phật qua ba tiêu chí của Liên Hợp Quốc: phù hợp với khoa học, xây dựng hòa bình, và có tính nhân văn cao nhất. Bài học ở chỗ: hiểu đúng về tâm linh và tôn giáo giúp ta có cách ứng xử đúng, từ đó tạo phước đức và tránh mang tội. Việc chọn ngày Phật Đản làm Ngày Văn hóa và Hòa bình Thế giới khẳng định đạo Phật là tôn giáo tiêu biểu, phù hợp nhất cho nhân loại.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang