Ngân Hàng Phước Thẩm

Gió chiều nào xào xạc theo hàng bạch đàn, nắng chiều vàng nhạt đổ xuống khoảng sân gạch nhỏ phía trước khuôn viên chùa. Hai người đàn ông ngồi trên ghế đá, waitFor Parser không quen nhau nhưng cùng đến nghe giảng. Họ nhìn nhau, rồi lại nhìn vị thầy đang thuyết giảng trên giảng đường.Đôi mắt họ mang những nỗi niềm khác nhau — một người cay đắng, một người thanh thản.

Một người tên Hùng, suốt ngày than vãn rằng cuộc đời toàn thất bại. Từ nhỏ, Hùng đã ước mơ lớn. Ước mơ nào cũng hoành tráng: phải làm tiến sĩ, phải lên phó chủ tịch tỉnh, phải cưới được cô hoa hậu, phải xây biệt thự trên khu đất đẹp nhất thành phố, phải sở hữu xe Lamborghini. Nhưng rồi, từng ước mơ một tan vỡ. Hùng thi đại học năm lần bảy lượt mới đỗ, ra trường làm việc bình thường. Rồi cũng thi vào chức phó chủ tịch, trượt. Yêu cô hoa hậu, bị từ chối. Tính mua xe sang, không đủ tiền. Xây biệt thự, thiếu vốn. Kể cả việc cưới vợ, anh cũng ế chỏng chơ vì chẳng cô nào thèm ngó đến.Mỗi lần thất bại, Hùng lại thở dài, ngồi trong quán cà phê vỉa hè, trách phận mình.

Còn người kia tên Sang, trông cũng bình thường như Hùng, nhưng miệng lúc nào cũng nở nụ cười. Sang kể, anh ước mơ thi trung cấp nghề cơ khí, đỗ ngay lần đầu. Ra trường, tay nghề giỏi, được trọng dụng. Rồi ước mơ làm tổ trưởng khu phố, được bầu ngay lập tức. Yêu một cô gái trong xóm, cô ấy yêu lại liền. Anh ước mua xe ô tô, dù chỉ là chiếc xe cũ đời lâu, nhưng anh mua được, sửa lại, đi lại cũng được. Cứ ước mơ gì, làm được nấy. Sang bảo, cuộc đời anh toàn thành công, nên vui lắm.

Hùng nghe xong, chép miệng: "Sao tôi toàn thất bại còn anh toàn thành công? Nhan sắc hai đứa mình cũng chẳng khác gì nhau mà?"

Sang mỉm cười, đáp: "Có lẽ tại tôi ước mơ vừa sức mình thôi."

Trong lúc giảng đường im phăng phắc, giọng vị thầy vang lên, nhẹ nhàng nhưng thấm thía: "Đó chính là sự khác biệt giữa hai người. Người đau khổ là người sống vượt quá phước của mình. Người hạnh phúc là người biết tùy phước mà sống, tùy phước mà ước mơ."

Hùng ngồi đó, tim thắt lại. Anh nhớ lại quãng đời bôn ba, lúc nào cũng gồng mình lên cho bằng được, rồi thất bại, rồi thất vọng.Anh không hề biết, mỗi ước mơ viễn vông, mỗi kế hoạch vượt tầm tay, đều âm thầm tiêu hao phước đức mà mình không hay. Phước đức ấy, giống như tiền gửi trong ngân hàng, anh không biết nó nhiều hay ít, nhưng cứ tiêu xài thoải mái, cuối cùng tự biến mình thành con nợ.

Vị thầy tiếp tục giảng, giọng trầm ấm: "Giống như người đi đánh bài, mang theo 10 triệu, thua hết thì về. Nhưng nếu khều tiền mượn thêm, bán xe, rồi thua nốt, thì từ người có phước, trở thành người có tội. Vì nợ nần chồng chất, chẳng trả nổi, bắt đầu bi kịch."

Hùng cúi đầu, bàn tay run run khi nghĩ đến những lần mình vay mượn, cố gắng quá mức, cuối cùng chẳng được gì.

Vị thầy nói tiếp: "Vậy nên, tùy phước mà sống. Tự mình phải biết mình có bao nhiêu phước, để sống sao cho vừa, để còn dư phước mà bình an. Nếu xài hết phước, khổ đau sẽ ập đến, không chỉ cho mình mà còn cho cả người thân yêu."

Hùng nghe đến đây, mắt cay xè. Anh nghĩ đến bố mẹ già, đến anh chị em, những người đã vì anh mà lo lắng, vất vả. Anh nhận ra, mình đã vô tình kéo cả gia đình vào bi kịch chỉ vì ham muốn quá lớn.

Từ hôm ấy, Hùng thay đổi. Anh không còn mơ mộng viễn vông nữa. Anh bắt đầu từ những điều nhỏ bé: làm tốt công việc hiện tại, phụ giúp gia đình, sống khiêm tốn. Dù công việc không danh giá, nhưng anh thấy an lòng. Anh học cách đón nhận sự đối xử của mọi người một cách tự nhiên, không đòi hỏi phải được tôn trọng hay tung hô. Khi ai đó coi thường, anh cũng không để trong lòng. Khi ai đó quý mến, anh đáp lại bằng lòng biết ơn.

Còn Sang, từ đó đến nay, vẫn sống vui vẻ, vẫn thành công trong từng bước đi nhỏ. Hai người họ gặp lại nhau trong một buổi chiều nắng nhẹ, ngồi trên ghế đá như ngày nào.

Hùng cười, nói: "Cảm ơn anh đã khiến tôi hiểu ra. Từ giờ, tôi sẽ sống vừa sức mình, không ước mơ vượt phước nữa."

Sang gật đầu, bảo: "Phước mình có bao nhiêu, mình tự biết. Sống khiêm tốn, giữ phước lại, thì đời mới bình an."

Gió chiều thổi nhẹ, tiếng chuông chùavang lên, làm lòng họ thanh thản.

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện nhắc nhở chúng ta: Mỗi người đều có một "ngân hàng phước" riêng, được tích luỹ từ nhiều kiếp. Phước ấy ẩn chứa, ta không biết rõ bao nhiêu. Nếu ta sống vượt quá phước, tiêu xài quá đà, sẽ rơi vào thất bại, khổ đau. Ngược lại, nếu ta biết tùy phước mà sống, ước mơ vừa sức, khiêm tốn, thì cuộc đời sẽ bình an, thành công và hạnh phúc.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang