Một tội sinh trăm tội

Trong một buổi họp mặt tại tịnh xá Kỳ Viên, các cư sĩ ngồi quây quần dưới gốc cây bồ đề, giọng nói ngày càng lớn dần. Họ đang tranh cãi về một vấn đề quan trọng: giới nào trong năm giới là quan trọng nhất. Người thì cho rằng sát sinh là tội nặng nhất, vì giết hại mạng sống của chúng sinh là điều độc ác nhất. Người khác lại lắc đầu:

“Không, nói dối mới là tệ hại nhất. Vì một lời nói dối có thể làm hỏng cả một cuộc đời.”

Một người khác lên tiếng, giọng đầy quả quyết:

“Trộm cắp mới là ác. Lấy của người khác mà không phải của mình, đó là điều đáng khinh nhất.”

Người khác lại chen vào:

“Uống rượu mới là nguy hiểm, vì nó làm mất hết lý trí, rồi từ đó sinh ra bao nhiêu tội lỗi khác.”

Ai cũng bảo vệ ý kiến của mình, không ai chịu nhường ai. Cuối cùng, họ đồng lòng đến gặp Đức Phật để xin Ngài giải đáp. Khi đến trước Phật, họ quỳ xuống, một người đại diện thưa:

“Bạch Thế Tôn, chúng con tranh cãi về việc giới nào là quan trọng nhất. Người thì nói sát sinh, người thì nói nói dối, người thì nói trộm cắp, người thì nói uống rượu. Xin Thế Tôn dạy cho chúng con biết giới nào mới thực sự là quan trọng nhất.”

Đức Phật nhìn họ với ánh mắt từ bi, giọng nói trầm ấm nhưng đầy uy lực:

“Giới nào cũng quan trọng. Bởi vì một tội mà được làm, nó sẽ lây lan sinh ra các tội khác. Các ngươi hãy nghe Như Lai nói một câu chuyện.”

Ngài dừng lại một chút rồi kể:

“Có một kẻ kia, vì lòng dục nổi lên, đã cưỡng hiếp một cô gái ở nơi vắng vẻ. Sau khi thỏa mãn thú tính, hắn sợ cô gái sẽ đi thưa với người nhà. Thế là hắn nghĩ: ‘Phải giết cô ta để bịt đầu mối.’ Hắn liền ra tay giết người. Sau khi giết xong, hắn thấy trên người cô gái có đeo đồng hồ và lắc vàng, hắn lột luôn để khỏi uổng. Khi về đến nhà, có người hỏi đi đâu về, hắn trả lời: ‘Tôi mới đi chùa về.’ Thế là hắn nói dối. Vì lo sợ quá, mất bình tĩnh, hắn tìm đến rượu để uống cho quên. Chỉ từ một tội ban đầu, hắn đã phạm đủ cả năm tội: tà hạnh, sát sinh, trộm cắp, nói dối, uống rượu.”

Đức Phật nhìn quanh các cư sĩ đang chăm chú lắng nghe, Ngài nói tiếp:

“Các ngươi thấy đó, tội lỗi có tính lây lan dây chuyền. Phạm một tội rồi sẽ dễ dàng phạm thêm những tội khác. Vì vậy, giới nào cũng quan trọng, tội nào cũng đáng sợ. Các ngươi hãy biết rõ, phải kềm chế chính mình, chớ làm điều phi pháp khiến đau khổ dài lâu.”

Các cư sĩ ngồi im lặng, thấm thía lời Phật dạy. Họ nhận ra rằng, không phải chỉ tránh một giới là đủ, mà cần phải giữ gìn tất cả các giới, và quan trọng hơn hết là học cách kềm chế bản thân trước những cám dỗ của cuộc đời. Từ đó, họ trở về nhà, tinh tấn hơn trong việc giữ giới, không còn tranh cãi vô ích nữa.

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện dạy rằng tội lỗi không đứng riêng lẻ, mà có tính lây lan dây chuyền, phạm một tội sẽ dễ dàng kéo theo những tội khác. Vì vậy, không nên xem thường bất kỳ giới nào, mà cần phải kềm chế bản thân, giữ gìn giới hạnh một cách nghiêm túc để tránh những đau khổ dài lâu cho mình và cho người.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang