Món nợ ngân hàng của số phận

Buổi sáng ở một ngôi làng nhỏ bên bờ sông Hằng, không khí còn ẩm ướt sau cơn mưa đêm. Trong một căn nhà tranh vách đất, ông thương gia già đang ngồi trước bàn, tay run run cầm một mảnh giấy ghi chép. Ông thở dài, đôi mày nhíu lại như đang tính toán điều gì đó rất hệ trọng.

Chuyện là ông nghe tin một thương nhân nọ sắp bán một viên ngọc quý hiếm. Nếu mua được với giá hời rồi đem bán lại, ông sẽ lời gấp ba bốn lần. Nhưng điều kiện là phải đến kịp trước khi những người khác giành mua. Ông đã tính đi tính lại, số vốn trong tay chỉ đủ để trả giá vừa phải, không thể trả giá cao hơn. Nếu có người trả giá cao hơn, ông sẽ mất cơ hội. Ông lo lắng đến mất ăn mất ngủ mấy hôm nay.

Bà vợ thấy chồng ưu tư, liền khuyên: "Ông ơi, hay là mình đến nhờ thầy Mật tông ở chùa làng bên cầu giúp? Nghe nói thầy có phép lạ, có thể giúp người ta gặp may mắn." Ông lưỡng lự: "Nhưng mình theo Phật, nghe nói phải dựa vào nhân quả chứ đâu thể nhờ phép lạ?" Bà vợ đáp: "Thì mình vẫn đi chùa, vẫn lễ Phật. Nhưng lúc khó khăn thế này, nhờ thầy giúp một tay cũng đâu có hại gì." Ông ngẫm nghĩ, cuối cùng gật đầu.

Hôm sau, ông mang theo một ít lễ vật đến gặp vị mật sư. Ông thầy ngồi trong am nhỏ, trước mặt là một bức tượng Phật, xung quanh phảng phất mùi trầm. Nghe ông trình bày, thầy gật gù rồi nói: "Được, tôi sẽ chú nguyện cho ông. Nhưng ông phải hiểu rằng, mọi thứ đều có cái giá của nó. Ông nhận được điều gì hôm nay, thì sẽ phải trả lại điều gì đó trong tương lai." Ông thương gia không hiểu lắm, chỉ vội vã cảm ơn rồi ra về.

Đến ngày đi mua ngọc, ông thấp thỏm không yên. Trên đường đi, ông gặp một người quen cũng có ý định mua viên ngọc đó, nhưng bỗng dưng người này bị trượt chân ngã, gãy chân phải khiêng về. Một người khác thì xe bị hỏng giữa đường, không đến kịp. Ông thấy lạ nhưng mừng thầm. Khi đến nơi, ông chủ bán ngọc nhìn ông một lúc rồi nói: "Thôi, tôi bán cho ông giá này vậy. Tôi thấy ông có duyên với viên ngọc này." Ông mua được với giá rẻ hơn nhiều so với dự tính. Về nhà, ông bán lại viên ngọc với giá gấp ba lần, lời to. Ông mừng rỡ, cảm tạ thầy Mật tông không ngớt.

Nhưng niềm vui chẳng được bao lâu. Mười năm sau, ông gặp một chuỗi tai ương liên tiếp. Việc buôn bán thua lỗ, con cái ốm đau, rồi chính ông cũng ngã bệnh nặng. Tiền bạc dành dụm bao năm tiêu tán gần hết. Ông ngồi trong nhà, nhìn ra sân, lòng đầy cay đắng. Bỗng ông nhớ lại lời thầy Mật tông năm xưa: "Ông nhận được điều gì hôm nay, thì sẽ phải trả lại điều gì đó trong tương lai." Ông chợt hiểu ra tất cả.

Ông đến gặp một vị thiền sư già trong vùng, kể lại câu chuyện và hỏi: "Bạch thầy, có phải con đã bị quả báo vì nhờ phép lạ không?" Vị thiền sư mỉm cười, đáp: "Không phải quả báo, mà là luật nhân quả vẫn vận hành công bằng. Con đã mượn phước của tương lai để hưởng trước. Giống như con vay tiền ngân hàng để mở doanh nghiệp. Con có được số vốn ngay hôm nay, nhưng sau đó con phải làm lụng vất vả để trả nợ. Con đã hưởng cái may mắn lớn mười năm trước, nên bây giờ con phải trả lại. Không có gì thoát khỏi nhân quả."

Ông thương gia ngồi lặng người, nước mắt chảy dài. Ông nhận ra rằng, mọi sự đều có giá của nó. Từ đó, ông không còn tìm đến phép lạ nữa. Ông sống chăm chỉ, làm ăn lương thiện, biết đủ, biết nhẫn nại chờ đợi những điều tốt đẹp đến đúng lúc. Ông thường nói với mọi người trong làng: "Đừng vay mượn tương lai để hưởng thụ hôm nay. Hãy gieo nhân tốt, rồi quả tốt sẽ đến."

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện nhắc chúng ta rằng, dù có dùng năng lực Mật tông hay bất kỳ phương tiện nào để đạt được điều mong muốn trong hiện tại, thì tất cả cũng không nằm ngoài luật nhân quả. Khi ta hưởng một điều gì đó sớm hơn, thì ta đã mượn phước của tương lai và phải trả lại. Vì vậy, đừng ham hố tìm kiếm những quyền năng để hưởng lợi mà không gieo nhân, hãy sống thiện lành, kiên nhẫn gieo nhân tốt để gặt quả tốt một cách bền vững.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang