Mật ngọt giữa vực sâu

Hãy tưởng tượng một cánh đồng hoang vu, nắng gắt thiêu đốt da thịt. Một người đàn ông đang băng qua đó thì bỗng nhiên, từ bụi rậm phía trước, một con hổ dữ tợn nhảy ra, gầm lên một tiếng chấn động đất trời. Tim anh ta thắt lại, máu trong người như đông cứng. Anh quay đầu chạy trốn, nhưng phía sau cũng xuất hiện một con hổ khác, đôi mắt đỏ ngầu, hàm răng nanh trắng nhởn đang há hốc chờ đợi.

Đường cùng, anh lao tới một vách đá dựng đứng. Phía dưới là vực sâu hun hút, tối om. May mắn thay, anh với tay nắm được một rễ nho mỏng manh, đu mình lơ lửng giữa không trung. Trên đầu, con hổ thứ nhất vẫn gầm gừ, hơi thở nóng hổi phả vào gáy anh. Dưới chân, con hổ thứ hai ngửa cổ chờ đợi, sẵn sàng xé xác bất cứ lúc nào nếu anh rơi xuống.

Anh run rẩy, mồ hôi ướt đẫm áo, cơ bắp căng cứng vì sợ hãi. Chỉ có sợi dây nho duy nhất giữ mạng sống của anh. Nhưng rồi, anh phát hiện ra hai con chuột – một trắng, một đen – đang bò ra từ thân cây, bắt đầu gặm mòn rễ nho từng chút, từng chút một. Tiếng răng nghiến ken két vang lên rõ mồn một trong tai anh, báo hiệu cái chết đang đến gần.

Trong khoảnh khắc tuyệt vọng cùng cực ấy, tầm mắt anh bỗng dừng lại ở một trái dâu chín mọng, đỏ thắm, thơm lừng ngay bên cạnh tầm tay với. Một tay vẫn bám chặt vào rễ nho đang mục dần, tay kia anh với ra hái trái dâu. Anh đưa lên miệng cắn một miếng. Nước dâu ngọt ngào, mát lạnh tràn ngập khoang miệng, lan tỏa khắp cơ thể.

Anh nhắm mắt lại, tận hưởng vị ngọt ấy. Quên hết nỗi sợ hãi, quên đi hai con hổ đang rình rập, quên đi hai con chuột đang gặm mòn sợi dây sinh mạng của mình. Trong giây phút ngắn ngủi ấy, anh chỉ còn thấy hạnh phúc và thỏa mãn.

Ý nghĩa câu chuyện

Đây là ngụ ngôn từ Kinh Tứ Thập Nhị Chương, tượng trưng cho kiếp nhân sinh. Hai con hổ đại diện cho vô minh, tham ái và sân hận luôn vây bủa con người. Vực sâu là sự khổ đau của luân hồi. Rễ nho là mạng căn, tuổi thọ mong manh. Hai con chuột trắng và đen chính là ngày và đêm, thời gian đang bào mòn cuộc sống của chúng ta từng giờ, từng phút. Trái dâu ngon ngọt tượng trưng cho ngũ dục lạc thú trần gian. Chúng ta thường say sưa hưởng thụ những khoái lạc tạm bợ, quên mất rằng sinh mạng đang cạn kiệt và cái chết (vô thường) đang chờ đợi ngay trước mắt, dẫn đến việc lãng phí thời gian quý báu mà không chịu tu tập để giải thoát.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang