Lời chúc của ngài Xá Lợi Phất và tên đao phủ đẫm máu

Mặt trời đầu hôm đã đổ bóng dài trên pháp trường, nhưng hơi nóng vẫn hầm hập bám lấy da thịt. Tiếng ruồi nhặng vo ve quanh những vũng máu vừa khô, hòa cùng tiếng xích tay của hàng trăm tên cướp bị trói quỳ dưới hàng cột. Giữa đám người nhếch nhác ấy, có một gã mặt mũi gớm ghiếc, răng vàng ống như màu đồng, ánh mắt tỉnh queo đến lạ thường. Đó là hắn – kẻ mà từ khi sinh ra đã bị cha mẹ và xóm giềng xa lánh vì ngoại hình dị dạng, lớn lên quậy phá không ai giữ nổi, rồi bị đuổi khỏi nhà đi lang thang.

“Đời tôi chưa bao giờ chém bữa người thôi, chứ tuần chém người, mười ngày chém người, chứ bữa nay sáng sớm mà chém sạch mấy trăm cái đầu thì không có ai làm nổi hết!”

Mấy năm trước, sau khi bị gia đình ruồng bỏ, hắn gia nhập băng cướp. Ban đầu chỉ làm chuyện sai vặt, nhưng càng về sau càng tàn bạo, chẳng thua kém đàn anh. Triều đình nhận báo cáo của dân và quan địa phương không chịu nổi, mới đem đại quân bao vây. Sau trận chiến dữ dội, bắt sống được mấy trăm tên, vua hạ lệnh xử tử toàn bộ. Dân chúng kéo đến pháp trường đông nghịt. Thế nhưng, khi lệnh ban ra, chẳng một đao phủ nào dám chém cả trăm người trong một ngày. Quan thi hành án quay qua quay lại giữa hàng lính cầm gươm giáo, ánh nắng đã lên cao dần, mà lệnh vua quy định hôm đó phải làm xong, nếu sai quan cũng bị phạt.

Ông quan đứng giữa pháp trường, mồ hôi rịn trên trán, nhìn đám tử tù rồi quay sang lính:

“Có ai chịu chém hết những tên này không? Quân lệnh như sơn, ta không biết tính sao!”

Tất cả đều cúi gầm mặt, không ai dám thốt một tiếng. Giết người hàng loạt thế này, dù là tội phạm, cũng vượt quá sức chịu đựng của họ. Bỗng một lính hiến kế: tha mạng cho chúa đảng nếu hắn chém hết đàn em. Quan bèn gọi tên chúa đảng – kẻ có nghĩa khí với thuộc hạ – lên, hứa tha chết nếu chém hết mấy trăm thủ hạ. Nhưng chúa đảng ngửa mặt cười khanh khách:

“Các ngươi giết ta thì giết, chứ đừng hòng bắt ta làm chuyện bất nghĩa với anh em!”

Ông quan bó tay, đem chúa đảng xuống quỳ chờ chém. Ánh nắng đã nần dần, tình trạng bế tắc. Đang lúc rối, quan chợt nhìn xuống thấy gã răng vàng, mặt tỉnh queo, có khi còn cười khanh khách trước cái chết. Ông lẩm bẩm:

“Thằng này có vẻ được, gọi lính đưa lên đây!”

Khi gã bị dẫn lên, quan nói:

“Nếu ngươi chịu chém hết mấy trăm huynh đệ trong bọn cướp, ta tha bổng cho ngươi.”

Gã đáp liền, giọng đơn giản đến lạnh lùng:

“Chịu, dễ thôi.”

Trao dao, gã bắt đầu chém. Phứt, một đầu rơi. Phứt, đầu khác lăn. Dao mòn, gã xin đổi dao khác. Chém rớt mấy chục đầu, máu văng xịt đầy người từ đầu xuống chân, mà mặt gã không hề biến sắc. Lính đứng coi pháp trường xỉu gần hết. Ông quan vừa mừng vừa run, vì dù đi đánh trận giết người, chưa lần nào thấy kẻ máu lạnh đến thế. Ông bèn xin lệnh trên đem luôn mấy chục tử tù ứ động ra chém. Ngày hôm sau, gã tắm rửa, lại chém sạch gần trăm người. Vua phong gã làm trưởng ban đao phủ. Từ đó, gã có lương, có chức, có người hầu, nhưng chẳng ai dám gả con cho kẻ mang tiếng đao phủ.

Năm tháng trôi, gã già dần, không ai thay thế được. Lần cuối cùng chém tử tù, gã phải chém ba nhát mới đứt cổ. Thân nhân tử tù thấy người nhà dãy đành đạch đau đớn mới kiện lên vua. Vua cho gã về hưu với một khoản tiền. Lần đầu tiên bỏ chức, gã mặc đồ đẹp, thắp hương trầm, kêu nấu cháo sữa mật ong và bánh ngon, ngồi thưởng thức tuổi già thanh thản.

Hôm đó, ngài Xá Lợi Phất thấy căn duyên hóa độ đã đến, ôm bát đi khất thực, xăm xăm tới trước nhà gã. Gã vừa bưng tô cháo, chợt thấy vị sa môn dung mạo trang nghiêm đứng ngoài cửa, lòng bỗng sinh kính trọng. Gã nhớ mang máng tục lệ cúng dường, bèn bưng tô cháo mật sữa ra xớt vào bát ngài, rồi thỉnh ngài ngồi ăn. Không hiểu sao, đứng quạt cho ngài, gã lại thèm thuồng món ngon vốn để dành. Ngài ăn hết, bảo:

“Thôi, ông hãy ăn đi.”

Gã xin phép dọn phần còn lại, ăn no. Ngài chúc lành:

“Trên đời đều có nhân có quả. Gieo nhân nào gặt quả nấy. Hiểu nhân quả mà sống trong lành, đặt niềm tin vào Phật, Pháp, Tăng thì thoát khổ. Ta chúc ông tin nhân quả, tin Tam Bảo để đời bớt khổ.”

Gã nghe, toàn thân rúng động, mồ hôi chảy dài, bất giác nói:

“Thưa tôn giả, cuộc đời con giết người quá nhiều!”

Ngài hỏi:

“Ông giết tự ý hay do ai bảo?”

Gã đáp:

“Dạ do quan tòa ra lệnh.”

Ngài an ủi:

“Ông đâu có lỗi, chỉ làm theo lệnh trên. Hãy bình thản nhận nhân quả, tin Tam Bảo, ta chúc ông lành.”

Lần này gã bình tâm, bỗng chứng quả Tu Đà Hoàng. Tâm thức đổi thay, gã xin tiễn ngài một đoạn. Đến gần tịnh xá, ngài trả bát, gã quỳ dâng lễ ba lễ, đi nhiễu ba vòng rồi về. Giữa đường, quỷ nhập bò húc gã ngã chết. Tin đồn tới ngài, ngài bảo cư sĩ chôn cất vì gã đã thành thánh. Các tỳ kheo ngạc nhiên hỏi Phật: sao gã giết người không nháy mắt, nghe hai câu chúc liền chứng quả? Phật dạy: đừng đo lường giáo pháp bằng số bài giảng. Nói nghìn lời rỗng không, chẳng bằng một lời đúng duyên đủ nghĩa đem an vui.

Ý nghĩa câu chuyện

Một lời nói đúng lúc, đúng duyên, đủ ý nghĩa có sức chuyển hóa mạnh mẽ hơn ngàn lời rỗng tuếch. Phật pháp không cần nhiều lời, chỉ cần một lời chạm đúng căn cơ mà thôi.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang