Khi người vợ bảo người chồng bỏ bài

Tiếng quân cờ gõ xuống mặt bàn gỗ lạch cạch vang lên trong căn nhà cấp bốn hơi tối, mùi thuốc lá quyện với hơi nóng chiều miền quê. Người chồng ngồi sụp xuống chiếc ghế nhựa, hai tay xếp bài, mắt dán vào những quân đỏ đen. Tiếng cười hô hố của đám bạn ngoài sân vọng vào, hòa cùng tiếng muỗi vo ve. Vợ ông đứng nơi cửa bếp, đôi bàn tay còn dính nước rửa bát, khẽ lau vạt áo, ánh mắt thoáng buồn nhưng không giận dữ.

Chuyện bắt đầu từ lâu: ông chồng vốn là người đàn ông tương đối tốt, lo toan việc nhà, chỉ có một thói quen duy nhất khiến vợ phiền lòng là thích đánh bài. Năm này qua tháng nọ, buổi chiều nào rảnh là ông xách ghế ra sân gặp lũ bạn làng. Cũng chẳng say xỉn, chẳng cờ bạc lớn, nhưng cứ chiều chiều vậy khiến vợ con thiếu bóng dáng ông ở nhà. Bà vợ từng nói hoài mà ông cứ cười trừ. Mãi đến chiều hôm ấy, khi nồi canh vừa sôi, bà bước ra sân, đứng nhìn ông tưng tửng đánh quân bài thứ ba.

Ông ngẩng lên, thấy vợ đứng im, bèn cười:

“Anh không có một cái gì bê tha, anh chỉ có cái trò vui duy nhất là đánh bài thôi, em đừng cản.”

Bà vợ thở dài, giọng nhẹ nhưng rõ:

“Anh ạ, có nhiều cái để ta vui, lành mạnh hơn, tốt đẹp hơn. Em kể anh nghe: sáng đi tập thể dục với hàng xóm, trưa đọc sách cho con nghe, chiều giúp em ra vườn chăm rau. Những thứ đó vui chứ sao cứ bài bạc bạn bè.”

Ông gãi đầu, vẻ giằng xé:

“Nhưng anh thắng thua cũng chỉ vài đồng, bạn bè làng xóm gặp nhau cho vui thôi mà.”

Bà bước lại, đặt tay lên vai ông:

“Nếu anh thua thì anh thua tiền, mất hơi nước mắt anh cả tháng. Nếu anh thắng, đem tiền về em và con, dứt khoát không đụng tới đồng tiền đó thì như vậy dù thắng hay thua, chẳng có niềm vui thật sự nào xuất hiện. Anh hãy tìm niềm vui chỗ khác, trong đạo lý, trong những điều thiện.”

Đoạn đối thoại khiến ông im lặng, nhìn xuống đống bài. Ông nhận ra từng tháng trời, cái vui ấy chỉ là thói quen, chứ chẳng mang lại an vui cho vợ con. Bà vợ không cãi vã, chỉ kiên nhẫn nói từng chút, như nước thấm đá.

Vài hôm sau, ông thử để bài xuống, ra vườn cùng vợ tỉa cà chua. Lần đầu tiên con gái chạy ra ôm chân, reo: “Ba không đánh bài nữa thì hay!” Ông cười gượng, nhưng lòng dần ấm. Một buổi tối, ông ngồi lau chiếc xe đạp cũ, bảo vợ:

“Anh thấy em nói đúng. Thắng thua bạn bè chẳng để đâu. Anh thử sáng đi bộ, chiều xem kinh Phật với em được không?”

Bà mắt sáng lên:

“Được chứ, anh. Em mừng lắm. Từ từ mình sửa đổi từng chút, nhà mình sẽ nhẹ nhàng.”

Điểm nút là khi lũ bạn sang rủ đi đánh tiếp, ông lắc đầu: “Bữa nay tao giúp vợ phơi lúa, lần sau.” Chúng cười trêu nhưng ông không giận. Ông nhận ra mình có thể sống mà không cần quân bài.

Từ đó, ông dần bỏ thói quen. Sáng tập thể dục, chiều ngồi thiền cùng vợ, giúp con học. Tiếng cười trong nhà thay vì tiếng quân cờ. Vài tháng sau, hàng xóm bảo nhau: “Ông kia bỏ bài rồi, giờ hiền như cốt tụ.” Vợ ông nhìn cảnh con cái êm ấm, thầm hiểu: sống mẫu mực không dễ, nhưng từ từ cảm hóa được người thương thì niềm vui thật sự mới tới.

Cuộc đời ông chẳng đổi sang giàu sang, nhưng căn nhà nhỏ luôn đầy tiếng nói hòa ái. Ông biết, chỉ khi mình bớt thói xấu, người chung quanh mới an vui, đó là cách sống có ý nghĩa.

Ý nghĩa câu chuyện

Người sống có ý nghĩa là làm cho người chung quanh an vui và tự thăng tiến tâm linh. Bỏ thói xấu, tìm niềm vui lành mạnh, nhẫn nhục cảm hóa người thân, đó là tu hành trong đời thường.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang