Hai tiếng 'Thế à?'

Ngôi làng nhỏ ven biển Nhật Bản, những ngôi nhà gỗ nằm san sát dưới bóng núi xa. Thiền sư Hakuin – người được mọi người kính trọng vì cuộc đời trong sạch – sống trong một túp lều đơn sơ, ngày ngày ngồi thiền và dạy đạo cho dân làng. Gần đó có một gia đình bán thực phẩm, họ có cô con gái xinh đẹp tên là O – một cô gái trẻ với mái tóc đen nhánh và đôi mắt trong veo.

Một ngày nọ, cha mẹ cô O phát hiện ra cô có thai. Họ nổi giận, chất vấn con gái dữ dội. Cô O khóc nức nở, nhưng nhất quyết không chịu nói tên người đàn ông đã gây ra chuyện này. Sau nhiều ngày bị ép cung, cuối cùng cô O buột miệng nói ra cái tên: “Thiền sư Hakuin.”

Cha mẹ cô O như chết lặng. Họ không thể tin nổi người tu hành thanh tịnh bậc nhất vùng lại có thể làm chuyện đồi bại như vậy. Cơn phẫn nộ bùng lên, họ vội vã đến túp lều của thiền sư, mặt mày đỏ gay, tay chân run rẩy. Họ chỉ thẳng vào mặt ngài, quát:

“Ông! Ông là người tu hành mà lại làm chuyện xấu xa với con gái tôi! Nó đã có thai! Ông nói đi, ông định thế nào?”

Thiền sư Hakuin ngồi yên, mắt nhìn xuống, không hề tỏ ra ngạc nhiên hay phẫn nộ. Ngài chỉ thốt lên vỏn vẹn hai tiếng:

“Thế à?”

Cha mẹ cô O sững sờ trước thái độ bình thản đó. Họ không biết nói thêm gì, đành quay về, lòng vẫn hậm hực. Tin đồn lan ra khắp làng. Danh dự của thiền sư Hakuin sụp đổ hoàn toàn. Những người từng kính trọng ngài giờ nhìn ngài bằng ánh mắt khinh bỉ. Nhưng ngài không hề thanh minh, không hề giải thích.

Khi đứa bé chào đời, cha mẹ cô O mang nó đến trao cho thiền sư. Họ ném đứa bé vào lòng ngài, nói: “Đây là con của ông! Ông phải nuôi nó!” Thiền sư Hakuin nhẹ nhàng bế đứa bé lên, nhìn khuôn mặt nhỏ nhắn đang ngủ yên, rồi lại chỉ nói:

“Thế à?”

Ngài chăm sóc đứa bé hết lòng. Ngài xin sữa từ những bà mẹ hàng xóm, mua tã vải, quần áo nhỏ, và thức ăn cho con. Dù bị cả làng xa lánh, ngài vẫn điềm nhiên nuôi đứa bé suốt một năm trời, không một lời oán trách.

Một năm sau, cô O không chịu nổi sự dằn vặt trong lương tâm. Cô đến bên mẹ, nước mắt lăn dài, thú nhận:

“Mẹ ơi, con đã nói dối. Cha thật sự của đứa bé không phải thiền sư Hakuin, mà là một thanh niên bán cá ngoài chợ.”

Mẹ cô O choáng váng. Bà vội vàng cùng chồng đến túp lều của thiền sư, quỳ xuống, lạy lục xin lỗi:

“Thiền sư ơi, chúng tôi có mắt như mù! Chúng tôi đã vu oan cho ngài! Xin ngài tha tội cho chúng tôi! Chúng tôi xin đem đứa bé về nuôi!”

Thiền sư Hakuin vẫn giữ nét mặt bình thản. Ngài nhẹ nhàng bế đứa bé, trao lại cho họ, và lần thứ ba, ngài chỉ nói hai tiếng:

“Thế à?”

Không một lời trách móc, không một chút oán hận. Ngài quay vào lều, ngồi xuống, tiếp tục công phu của mình, như thể chưa từng có chuyện gì xảy ra.