Hai ông trong một người

Tiếng chuông chùa vừa dứt, không gian trong thiền đường lắng đọng. Những tia nắng chiều muộn len qua khe cửa, chiếu xuống những hàng ghế gỗ nơi các thiền sinh đang ngồi. Một người đàn ông trung niên, tay run run, đứng dậy. Anh ta cúi đầu, giọng nghẹn ngào:

“Bạch thầy, con có một câu hỏi.”

Thượng tọa Thích Chân Quang ngồi trên pháp tòa, khẽ gật đầu. Ngài nhìn người đàn ông với ánh mắt từ bi, nhưng cũng đầy sắc bén.

“Con cứ nói.”

Người đàn ông thở dài, mắt nhìn xuống nền gạch lạnh. Anh ta kể về một người bạn thân, người mà anh ta đã từng coi như anh em ruột thịt. Họ cùng nhau làm ăn, cùng nhau chia sẻ những khó khăn. Nhưng rồi, trong một vụ làm ăn, người bạn ấy đã phản bội, lừa anh ta mất một số tiền lớn. Anh ta nói, giọng đầy uất ức:

“Con đã cố gắng nhẫn nhục, con đã bỏ qua. Nhưng mỗi lần nhìn thấy hắn, máu con lại sôi lên. Con muốn… con muốn trả thù. Con biết là sai, nhưng con không kìm được.”

Thượng tọa mỉm cười, một nụ cười nhẹ nhưng thấu suốt. Ngài hỏi:

“Con có biết trong mỗi người chúng ta có hai ông không?”

Người đàn ông ngẩng lên, mắt mở to, ngạc nhiên:

“Dạ? Hai ông?”

Thượng tọa gật đầu, giọng chậm rãi nhưng rõ ràng:

“Phải. Một ông Phật và một ông Ma. Hai ông ấy sống trong chính tâm mỗi người. Ông Phật thì từ bi, hỉ xả, bao dung. Còn ông Ma thì tham lam, sân hận, si mê. Khi con mê muội, nhận lầm những điều không đúng với chánh pháp, thì con đang nghe theo ông Ma. Còn khi con tỉnh giác, con nghe theo ông Phật.”

Người đàn ông im lặng, tay siết chặt. Anh ta thì thầm:

“Vậy… con phải làm sao để ông Phật thắng?”

Thượng tọa nhìn thẳng vào mắt anh ta, giọng nghiêm nghị:

“Phải dùng trí tuệ. Trí tuệ là ánh sáng. Khi ánh sáng đến, bóng tối tan biến. Con phải nhận diện được cái ma trong con. Nó đang nổi lên, nó đang xúi giục con. Nhưng con có quyền lựa chọn. Con có thể nghe theo nó, hoặc con có thể niệm Phật, nhắc mình rằng tất cả chỉ là vô thường, là giả tạm.”

Người đàn ông cúi đầu, nước mắt lăn dài trên má. Anh ta nói, giọng run run:

“Con hiểu rồi. Con sẽ cố gắng.”

Thượng tọa mỉm cười, giọng dịu dàng hơn:

“Không phải cố gắng, con ạ. Mà là thực hành. Mỗi ngày, mỗi giờ, mỗi phút. Khi cơn giận nổi lên, hãy dừng lại, hít thở sâu, và tự hỏi: ‘Ta đang nghe theo ai? Phật hay Ma?’ Cứ như vậy, dần dần, ông Phật sẽ mạnh lên, và ông Ma sẽ yếu đi.”

Người đàn ông lau nước mắt, đứng dậy, chắp tay vái thầy. Anh ta bước về chỗ ngồi, nhưng trong lòng đã nhẹ nhõm hơn. Anh ta biết, cuộc chiến giữa hai ông trong mình vẫn còn tiếp diễn, nhưng giờ đây, anh ta đã có vũ khí để chiến thắng.

Ý nghĩa câu chuyện

Mỗi người đều có hai phần: Phật và Ma. Phật là phần giác ngộ, từ bi; Ma là phần mê muội, tham sân si. Tu tập là để nhận diện và nuôi dưỡng phần Phật, dùng trí tuệ để dẹp trừ phần Ma, từ đó đạt được sự bình an và giải thoát.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang