Hai ông thầy và bài toán cúng dường

Buổi chiều muộn, tại gian chánh điện một ngôi chùa ở vùng quê, hương trầm quyện nhẹ. Một phật tử áo nâu mang theo tập hồ sơ, mặt hơi bối rối bước vào gặp thầy trụ trì. Tiếng chuông ngân vang, không gian tĩnh lặng như để người ta soi rõ lòng mình.

“Thưa thầy, con muốn cúng dường lễ trai tăng, mời mười thầy. Thầy tính giúp con bao nhiêu tiền?”

Vị thầy thứ nhất mở sổ, bấm đũa tính, giọng từ tốn:

“Mười thầy, mỗi thầy năm trăm nghìn, là năm triệu. Cộng tiền mâm cỗ, nhà bếp, cư sĩ công quả khoảng hai mươi triệu. Con cứ chuẩn bị ngần ấy, không dư không thiếu.”

Phật tử gật đầu, thấy mặt thầy hiền hòa, thật thà. Nhưng cùng ngày, anh ta ghé chùa khác gặp thầy thứ hai. Thầy này ngồi tựa ghế, tay cầm tràng hạt, nghe xong liền nói:

“Mười thầy, lễ lớn, con phải đưa ba mươi triệu. Không là không làm.”

Phật tử sững sờ:

“Thưa thầy, chùa kia tính chỉ hai mươi triệu mà?”

Thầy lạnh lùng:

“Chùa người ta nghèo, chùa tôi khác. Ba mươi triệu, không bớt.”

Anh ta bỏ ra, lòng ngờ ngợ. Về nhà, anh thầm nghĩ: thầy một tính giùm, mặt thánh thiện; thầy hai ra giá có lời mười triệu, mặt lạnh như tiền. Cả hai cùng ra một con số, nhưng một ông là ăn xin tính giùm, một ông làm dịch vụ kiếm lời.

Sau vụ đó, anh không còn đến chùa ông thầy thứ hai, mà mang gạo, vải tới chùa thầy thứ nhất. Thầy thứ nhất nhận, thanh thản:

“Con cúng gì thầy nhận, không có cũng không sao.”

Còn thầy thứ hai, dù đông phật tử vì duyên cũ, nhưng ai tiếp xúc cũng thấy bóng dáng thương mại. Về lâu dài, chùa thầy thứ nhất dù ít người, vẫn giữ được sự tôn nghiêm; chùa kia dần mang tiếng.

Ý nghĩa câu chuyện

Người xuất gia lấy chánh mạng là ăn xin bố thí, không được ra giá dịch vụ. Thầy tính giùm là còn chân tu, thầy ra giá có lời là chuyển sang kinh doanh, mất đạo. Phật tử cảm nhận được thái độ cần mà bất cần mới là người tu thật.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang