Hai đứa con bỏ chùa về đời

Sáng sớm, sương mờ giăng kín sân chùa bề thế, tiếng chuông ngân vang làm lay động hàng cây sao già. Một vị phụ huynh áo bạc màu đứng ngẩn ngơ trước cổng tam quan, mắt dán vào hai đứa con trai vừa cởi áo nâu sồng, khoác đồ thường phục. Mấy năm trước, chúng vào chùa trong niềm tin sáng láng, nay lại lững thững bước ra, bụi trần vương đầy vai.

Ông bố vốn sống ở vùng quê xa, nghe danh ngôi chùa khá nổi tiếng, bề thế nên nhiều người tập trung về xuất gia dữ dắm. Hai đứa con ông cũng nằm trong số ấy, hăng hái cạo đầu theo Phật. Lúc mới vô, chúng hiền lành dễ thương đến mức ông chỉ muốn nựng, chắp tay vái lạy không biết mệt. Thế nhưng, phước xuất gia không đủ, sự nông nổi lấn át lý tưởng, nên chỉ vài năm, chúng kéo nhau hoàn tục như một đợt sóng người bỏ đi ồ ạt – có những đợt hai ba chục người rời chùa cùng lúc.

Giờ đây đứng trước mặt cha, nội tâm ông giằng xé: thương con mà xót xa vì thấy chúng đổi khác. Ông lẩm nhẩm tự hỏi phải chăng mình đã sai khi để con đi tu khi chúng chưa đủ duyên. Ông quay sang đứa lớn, giọng nghẹn:

“Sao mấy con bỏ chùa rồi? Ngày xưa hiền như thánh vậy mà?”

“Ba kệ con đi, ở đó chán lắm, con không thích nữa.” – thằng con cau mày, tay thọc túi quần, giọng dữ lì.

Ông bật khóc, lấy vạt áo lau mắt, rồi quay qua đứa út:

“Mẹ mày ngày xưa dặn phải tu cho tròn, sao bây giờ về hết?”

“Thôi ba, tu không nổi, ngoài này tự do hơn.” – nó đáp, mặt lì lợm không chút hối lỗi.

Ông lắc đầu, tim thắt lại. Từ ngày bỏ chùa, hai anh em chẳng nghe lời cha mẹ, ăn nói thô lỗ, làm việc cẩu thả. Cái phước tu hành mấy năm bỗng tuột dốc không phanh, tư cách cũng mất sạch. Chúng từng là những sa di ngoan đạo, giờ hóa thành thanh niên lêu lổng, chẳng còn chút nghiêm túc.

Điểm nút của câu chuyện là lời than thở của ông bố với hàng xóm: khi mới vô tu, chúng như hai vị thánh nhỏ; nay ra đời, trời ơi, nói không nghe, dữ lì chẳng ai bảo được. Sự thay đổi ấy cho thấy xuất gia không cân nhắc kỹ sẽ hại người, hại đạo. Phước mất, tư cách mất, kiếp sau khó mà làm lại được thân người xuất gia.

Sau đó, ông đưa hai con về quê, nhưng chúng tiếp tục sống buông thả. Làng xóm xì xào, nhiều kẻ chê bai Phật pháp vì thấy người tu bỏ cuộc dễ dàng. Ông ân hận đêm ngày, nhưng đã muộn. Hai đứa dần đánh mất cả nhân cách lẫn cơ hội tu tập, trở thành kẻ trần tục tầm thường, khác xa hình bóng hiền từ thuở khoác áo nhà Phật.

Ý nghĩa câu chuyện

Xuất gia cần cân nhắc ý chí, quyết tâm và phước báu đủ lớn. Nông nổi bồng bột mà đi tu, rồi bỏ cuộc, sẽ làm giảm phước phần, mất tư cách, thậm chí hại cả Phật pháp. Thà không xuất gia còn hơn tu dở dở rồi hoàn tục, mang nghiệp nặng về sau.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang