Hai Chữ 'Tắc Tử' và Sức Mạnh Của Cái Miệng

Trong một vùng quê Quảng Nam, ngày ấy, một ông thầy thuốc nổi tiếng với tài bốc thuốc theo sách cổ. Bệnh nhân nào đến ông cũng xem xét kỹ lưỡng, tra cứu từng trang sách để kê đơn. Một ngày nọ, có một người đàn ông bị đau bụng dữ dội đến nhờ ông cứu giúp.

Ông thầy thuốc vội vàng đem sách ra, lật từng trang, mắt chăm chú tìm phương thuốc phù hợp. Cuối cùng, ông dừng lại ở một trang, đọc rõ ràng từng chữ:

"Phúc thống phục nhân sâm."

Nghĩa là: Bụng đau, uống nhân sâm sẽ trị được. Ông thầy thuốc trân trọng viết đơn, dặn dò kỹ lưỡng và trao cho người nhà mang về sắc thuốc. Nhưng ông không hề biết, hai chữ cực kỳ quan trọng đang nằm ở trang sau, mà người in sách đã đẩy ra một cách tàn nhẫn.

Người nhà vâng lời, sắc ngay thang nhân sâm cho bệnh nhân uống. Thang thuốc vừa vào bụng, không lâu sau, người đàn ông ấy tắt thở. Gia đình bàng hoàng, đau đớn và nộ khí xung thiên, liền khiêng xác đến kiện vị quan huyện.

Quan huyện lập tức gọi ông thầy thuốc đến. Án lệnh nghiêm nghị, vị quan gõ bàn:

"Ông là thầy thuốc, người ta bệnh, ông cho thuốc uống chết, tội này phải ở tù."

Ông thầy thuốc run run, van xin:

"Quan lớn, tôi làm đúng sách đúng vở mà! Xin quan lớn cho xem lại cuốn sách."

Quan huyện sai người đem cuốn sách cổ đến. Ông thầy thuốc run rẩy chỉ vào dòng chữ mình đã đọc:

"Quan lớn xem, ở đây viết rõ: 'Phúc thống phục nhân sâm'. Bụng đau uống nhân sâm. Tôi làm đúng sách mà."

Vị quan huyện cầm cuốn sách, mắt dán vào dòng chữ. Đúng là nó viết rõ ràng như thế. Nhưng một điều gì đó khiến ông thấy bất an. Ngón tay ông từ từ lật sang trang tiếp theo. Hai chữ errno:"tắc tử"" hiện ra rõ ràng, in đậm.

Quan huyện đọc lớn, giọng rền vang:

"Phúc thống phục nhân sâm, tắc tử."

Tức là: Bụng đau uống nhân sâm, ắt phải chết.

Không gian như đóng băng. Ông thầy thuốc ngã quỵ, nước mắt giàn giụa. Hai chữ "tắc tử" ở trang sau, vì một lỗi in ấn vô tình mà đẩy ra ngoài, đã cướp đi một mạng người. Ông thầy thuốc làm đúng sách, nhưng sách thì thiếu hai chữ, và ông ngừng đọc ở đúng nơi nguy hiểm nhất.

Câu chuyện ấy lan truyền khắp vùng, trở thành lời cảnh tỉnh muôn đời. Nó không chỉ là về một cuốn sách in sai, mà là về sức mạnh khủng khiếp của ngôn từ. Một lời nói, một câu chữ, dù ngắn ngủi đến đâu, cũng có thể nâng tâm hồn người ta lên thiên đường, hoặc đẩy họ xuống địa ngục. Lời nói không tốn bao nhiêu công sức, chỉ tốn vài giọt nước bọt, nhưng nó len lỏi vào tận sâu thẳm trái tim, thay đổi cả một cuộc đời, thậm chí là số phận của biết bao thế hệ.

Trong đạo Phật, người ta ví cái miệng là một trong ba nghiệp chính: thân, khẩu, ý. Nghiệp khẩu – lời nói – là nghiệp dễ gây tội phước nhất. Nói đúng, nói thiện lành thì lập tức gieo phước đức, lên thiên đường. Nói bậy, nói ác ý thì ngay lập tức gieo nghiệp xấu, xuống địa ngục, hay thậm chí đọa làm loài vật. Có những người kiếp trước жизни đời rất đàng hoàng, có đủ phước báo để làm quan, làm phu nhân, nhưng vì cái miệng hay chửi bậy: "Mày là đồ con chó", "Mày là đồ con mèo"...thành thử kiếp này họ mang thân phận hèn kém, hoặc làm người nhưng nghiệp lực đeo đẳng.

Vì thế, chư Phật, chư Tổ rất sợ cái miệng của chúng sinh. Sợ nó nói bậy, tạo tội, đọa lạc. Vậy phải làm sao để "điều khiển" cái miệng lợi hại ấy? Các Ngài dạy: Hãy tụng kinh.

Tụng kinh, chính là phương pháp tu luyện nghiệp khẩu tối thượng. Khi ngồi tụng, miệng bạn mở ra, nhưng từng lời phát ra đều là lời đạo lý của Đức Phật. Không phải lời thị phi, không phải lời chửi rủa, không phải lời tán gẫu vô ích. Thân ngồi nghiêm trang, miệng tụng lời vàng ngọc, tâm buộc phải lắng lại, bớt nghĩ bậy. Từng chữ kinh rót vào tâm, slowly slowly xây dựng lại nền tảng tâm hồn bạn từ bên trong.

Có người hỏi: "Thưa thầy, tụng kinh mà vẫn còn thấy mình xấu xa, thì có ích gì?" Thầy trả lời: "Nếu không tụng kinh, bạn còn xấu hơn thế nữa." Một người hay đi chùa tụng kinh mà thỉnh thoảng vẫn ra quán nhậu, vẫn nói lời không hay, ấy là nhờ công đức tụng kinh mà nghiệp xấu đã giảm bớt rất nhiều. Nếu không có thời gian ngồi tụng ấy, có lẽ họ đã sa vào những tệ đoan tệ hại hơn nhiều, thậm chí phải vào tù. Tụng kinh chính là "khóa cái miệng" lại, không cho nó nói lời độc hại, đồng thời "mở nó ra" để nói lời từ bi trí tuệ.

Và khi lời kinh thấm vào tâm, nó còn có thể làm nên những điều kỳ diệu. Biết bao vị thiền sư, đang đọc tụng kinh điển, bỗng nhiên tâm trí khai mở, đại ngộ, trở thành bậc thánh. Lời kinh ấy, như ngọn lửa nhỏ cuối cùng, thắp sáng lên cả một tâm hồn đã được chuẩn bị sẵn.

Cho nên, công đức tụng kinh không phải là hình thức, không phải là sự mê tín. Đó là phương pháp thực tiễn nhất, dễ nhất để giữ gìn khẩu nghiệp, để bảo vệ chính mình và người khác khỏi những tai họa do lời nói gây ra. Mỗi khi bạn mở miệng tụng kinh, bạn đang làm một việc vô cùng quý giá: bạn đang giữ cho cái miệng của mình không rơi vào hai chữ "tắc tử" ấy, và bạn đang gieo vào tâm mình những lời mời gọi sự sống, sự tỉnh thức.

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện về ông thầy thuốc và hai chữ "tắc tử" là một ví dụ đắt giá về sức mạnh vô hình nhưng cực kỳ to lớn của ngôn từ. Một lời nói, dù chỉ là vài âm tiết, có thể thay đổi số phận con người, nâng cao hoặc hủy hoại tâm hồn họ. Trong Phật pháp, tu luyện khẩu nghiệp (lời nói) được coi là dễ nhất nhưng cũng nguy hiểm nhất vì nó tạo ra quả báo nhanh chóng. Tụng kinh chính là phương pháp thực tiễn nhất để "điều khiển" cái miệng, biến nó từ nguồn gốc tạo tội thành công cụ gieo phước đức và tu tập tâm linh cho chính mình.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang