Đứa con nuôi siêu quậy

Ngôi nhà im ắng đến lạ thường. Ánh đèn vàng hắt hiu xuống căn phòng khách, nơi những mảnh gương vỡ vẫn còn vương vãi trên sàn. Một chiếc ghế sofa bị rạch nát, bông gòn lòi ra trắng xóa như ruột một con thú bị mổ. Trên tường, bức tranh treo lệch một góc, mặt kính nứt dọc. Không khí nặng nề, chỉ có tiếng tích tắc của chiếc đồng hồ quả lắc như đếm ngược từng giây phút bình yên còn sót lại.

Gia đình này từng là một mái ấm êm đềm. Nhưng từ ngày họ nhận nuôi một đứa bé, cuộc sống của họ đảo lộn hoàn toàn. Đứa bé ấy không còn nhỏ, nó đã lớn, nhưng sự quậy phá của nó thì không giới hạn độ tuổi. Nó phá tan hoang cả căn nhà, không còn một vật gì nguyên vẹn. Từ chiếc bàn ghế, tủ chén, đến những kỷ vật quý giá của gia đình, tất cả đều nằm trong vòng phá hủy của nó.

Người cha ngồi đó, đôi mắt trũng sâu vì bao đêm mất ngủ. Ông nhìn đứa con nuôi đang ngồi thu lu ở góc nhà, mặt lầm lì, không một lời xin lỗi. Trong lòng ông dậy lên một nỗi giằng xé dữ dội. Một giọng nói trong đầu ông gào lên: "Hãy đánh nó! Hãy trừng phạt nó! Nó đã phá hỏng tất cả!". Nhưng một giọng nói khác lại thì thào: "Nó chỉ là một đứa trẻ bất hạnh, nó cần tình thương, chỉ cần kiên nhẫn, nó sẽ thay đổi."

Ông thở dài, quay sang người vợ đang lặng lẽ dọn dẹp những mảnh vỡ, ông nói, giọng khản đặc: "Hay là mình bỏ cuộc, mình không thể chịu đựng nổi nữa. Tôi sợ nó sẽ phá hủy cả cuộc đời chúng ta." Người vợ ngẩng lên, mắt đỏ hoe, nhưng kiên định: "Không, mình phải kiên nhẫn. Người ta nói chỉ cần thương yêu, nó sẽ ngoan."

Nhưng liệu tình thương có đủ? Người cha vẫn nhớ những lần ông nhẹ nhàng khuyên bảo, những lần ông cố gắng làm bạn với nó, nhưng đáp lại chỉ là những ánh mắt thách thức và những trò phá phách mới. Ông nhớ có lần ông mua tặng nó một chiếc xe đạp, hy vọng nó sẽ vui. Nhưng chỉ một tuần sau, chiếc xe đã nằm cong queo dưới gầm cầu thang. Ông nhớ những lần vợ ông khóc, những lần hàng xóm nhìn họ với ánh mắt ái ngại.

Một ngày kia, đứa bé lại gây ra một vụ quậy phá kinh hoàng. Nó phóng hỏa đốt một góc rèm cửa, suýt chút nữa thiêu rụi cả căn nhà. May mắn là người cha phát hiện kịp. Lần này, sự kiên nhẫn của ông đã chạm đến giới hạn cuối cùng. Ông đứng trước mặt đứa bé, hai tay nắm chặt, gân cổ nổi lên, ông gầm lên: "Tại sao con lại làm vậy? Chúng ta đã cho con tất cả, chúng ta yêu thương con, mà con lại muốn phá hủy tất cả hay sao?"

Đứa bé đứng im, không nói gì, nhưng trong đôi mắt nó, lần đầu tiên người cha thấy một tia gì đó khác lạ, không phải sự thách thức, mà là một nỗi sợ hãi và tổn thương sâu sắc. Nó cúi đầu, rồi bật khóc nức nở. Đó là lần đầu tiên nó khóc như một đứa trẻ thực sự, không phải khóc vì giận dữ, mà khóc vì đã được chạm đến trái tim.

Người cha sững sờ. Ông nhận ra rằng, sự thương yêu chiều chuộng của ông suốt bao lâu nay chưa bao giờ thực sự là tình thương. Nó chỉ là sự nuông chiều, sự nhượng bộ, sự sợ hãi khi phải đối diện với cơn giận của đứa trẻ. Ông đã không dạy nó biết đúng sai, không đặt ra giới hạn. Ông cứ nghĩ chỉ cần thương yêu là đủ, nhưng ông đã lầm.

Kể từ ngày đó, người cha thay đổi cách dạy con. Ông vẫn yêu thương, nhưng ông cũng nghiêm khắc. Ông đặt ra những quy tắc rõ ràng, và khi đứa bé phạm lỗi, ông không ngần ngại trách phạt. Lúc nó ngoan, ông khen thưởng và bày tỏ tình cảm một cách nồng ấm. Nhưng khi nó hư, ông kiên quyết không nhượng bộ. Đứa bé dần dần thay đổi. Nó không còn phá phách nữa, mà bắt đầu biết nghe lời, biết kính trọng cha mẹ. Ngôi nhà dần trở lại bình yên, và tình cảm gia đình cũng từ đó mà gắn kết hơn.

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện cho thấy sự nguy hại của thái độ thái quá trong việc dạy dỗ con cái. Nếu cha mẹ chỉ biết thương yêu, chiều chuộng mà thiếu sự nghiêm khắc thì đứa trẻ sẽ dễ hư hỏng, bản ngã tăng lên, không chịu sửa lỗi. Nhưng nếu lúc nào cũng nghiêm khắc, rầy la thì con cái sẽ mất đi tình thương, sự gắn bó với cha mẹ. Điều quan trọng là phải giữ được trung đạo: thương yêu và nghiêm khắc tùy lúc, tùy nơi. Khi con ngoan, hãy bày tỏ tình thương; khi con hư, hãy nghiêm khắc. Đó chính là trí tuệ của người làm cha mẹ.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang